Thiêng liêng Tết cổ truyền
Cứ đến dịp tháng 4, đồng bào Khmer Nam bộ lại náo nức đón Tết Chôl Chnăm Thmây, thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo lịch cổ truyền. Theo quan niệm truyền thống, đây là thời điểm kết thúc mùa khô, chuẩn bị bước vào mùa mưa, mùa của sinh trưởng và phát triển. Vì vậy, mỗi nghi lễ trong tết đều mang đậm yếu tố tâm linh, thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm.
Trong không khí tết rộn ràng, các gia đình Khmer tại xã Phú Giáo, phường Thủ Dầu Một, phường Bình Hòa, phường Thuận Giao cùng dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng không gian sống. Những bộ trang phục truyền thống rực rỡ được chuẩn bị sẵn sàng, trẻ em háo hức với quần áo mới, người lớn tất bật chuẩn bị lễ vật, món ăn truyền thống như bánh gừng, bánh tét, trái cây… tạo nên mâm cỗ tết đậm đà hương vị quê hương.
Bà Kim Thị Thu (ấp Tân Thịnh, xã Phú Giáo) chia sẻ: “Dù cuộc sống có nhiều đổi thay, nhưng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây vẫn luôn là dịp quan trọng nhất đối với gia đình chúng tôi. Đây là lúc mọi người sum họp, cùng cầu mong một năm mới bình an, làm ăn thuận lợi”.
Bà con phật tử người Khmer đang sinh sống và làm việc tại TPHCM cũng tề tựu về chùa Candaransi (phường Xuân Hòa) để đón tết. Chư tăng, phật tử cùng bà con dọn dẹp khuôn viên, trang hoàng chính điện, treo cờ, kết hoa. Không gian chùa trang nghiêm nhưng ấm áp, gần gũi. Thời khắc giao thừa, thời điểm thiêng liêng nhất được thực hiện với nghi thức rước Đại lịch.
Gìn giữ văn hóa, sẻ chia yêu thương
Dịp này, tại nhiều khu dân cư có đông đồng bào Khmer sinh sống, các chương trình văn hóa - văn nghệ cũng được tổ chức sôi nổi, từ các tiết mục ca múa, biểu diễn nhạc cụ truyền thống đến trò chơi dân gian, tất cả tạo nên bầu không khí vui tươi, đoàn kết.
Tại phường Bình Hòa, chương trình Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động hấp dẫn. Đáng chú ý có giải bóng chuyền dành cho thanh niên công nhân và Hội thi “Sắc màu trang phục Khmer”, chương trình giao lưu văn nghệ với các điệu múa dân gian… Đây là năm thứ 12 hoạt động này được duy trì, trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của cộng đồng Khmer tại "đô thị công nghiệp".
Bà Dương Thúy Huyền, Phó Bí thư Đảng ủy phường Bình Hòa, cho biết: “Thông qua các hoạt động văn hóa - văn nghệ, đồng bào, thanh niên công nhân có cơ hội giao lưu, góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp trong cộng đồng".
Không dừng lại ở hoạt động văn hóa, Tết Chôl Chnăm Thmây còn là dịp thể hiện sâu sắc nét nhân văn của đồng bào Khmer. Lòng hiếu thảo, sự biết ơn và tinh thần sẻ chia được thể hiện qua từng nghi lễ, hành động. Trong những ngày tết, con cháu thường làm lễ chúc thọ ông bà, cha mẹ; thực hiện nghi thức tắm Phật, tắm cho người lớn tuổi để cầu phúc, cầu an. Đây là nét đẹp truyền thống, góp phần nuôi dưỡng đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Ông Ngưu Bư (ấp Tân Thịnh, xã Phú Giáo) xúc động nói: “Tết là dịp để con cháu quây quần, nhắc nhau giữ gìn truyền thống. Nhìn thấy thế hệ trẻ vẫn tham gia các nghi lễ, tôi rất vui và tin rằng bản sắc dân tộc sẽ được tiếp nối”.
Dịp này, các hoạt động chăm lo cho đồng bào Khmer cũng được các cấp, các ngành quan tâm. Tại phường Thủ Dầu Một, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường đã tổ chức nhiều đoàn đến thăm hỏi, chúc tết, tặng quà các hộ gia đình Khmer. Ông Phạm Hùng Sơn, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, cho biết: “Chúng tôi mong muốn góp phần mang đến một cái tết đủ đầy, ấm áp cho bà con. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, để mọi người cùng chung tay xây dựng địa phương ngày càng phát triển”.
Tết Chôl Chnăm Thmây là biểu tượng của bản sắc văn hóa, của niềm tin và khát vọng vươn lên. Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, những giá trị ấy vẫn bền bỉ tỏa sáng, trở thành niềm tự hào không chỉ của đồng bào Khmer Nam bộ mà còn của cả nền văn hóa Việt Nam giàu bản sắc.
