Rước lễ Kỳ Yên

SGGP
Khác với miền Bắc, sau tết là mùa lễ hội, mỗi địa phương lại có một đặc trưng; gần như khắp các tỉnh thành ở đất Nam bộ, nổi bật với lễ Kỳ Yên vào khoảng rằm tháng Hai hoặc tháng Ba âm lịch. 

Tuy không diễn ra định kỳ mỗi năm, khoảng 2-3 năm mới linh đình một lần, nhưng đình làng với lễ Kỳ Yên gần như là một nét văn hóa đẹp không thể thiếu trong đời sống của người dân phương Nam.

Nhìn mâm xôi dâng cúng thần là đoán được gia đình làm nông, cầu mong một mùa bội thu; cúng heo quay thường là dân buôn bán, mần ăn lớn; số đông còn lại cúng mâm trái cây, bánh trái… Lễ Kỳ Yên diễn ra trong khoảng 3 ngày với nhiều phong tục dâng cúng Thành Hoàng và đặc sắc nhất trong đó có thể kể đến phần xây chầu hát bội, thu hút người dân trong xóm, trong ấp tới xem với những tuồng cổ nằm lòng nhiều thế hệ như Thần nữ dâng ngũ linh kỳ, Tiết Đinh San cầu Phàn Lê Huê, Phụng Nghi Đình

Rước lễ Kỳ Yên ảnh 1 Một cảnh hát bội trong lễ Kỳ Yên ở Nam bộ
Nghệ sĩ trong vai những “ông hoàng”, “bà chúa” với cái liếc mắt sắc lẻm, điệu bộ oai phong, dứt khoát… Hát bội tuồng cổ đã từng một thời “làm mưa làm gió” với nhiều gánh hát có mặt khắp Nam bộ. Sự xoay vần của xã hội, thị hiếu của khán giả mỗi thời cũng mỗi khác, sân khấu hát bội cứ thu hẹp dần và hiện nay chỉ còn được nhắc nhiều ở mỗi dịp lễ Kỳ Yên.

Đình làng ở Nam bộ chủ yếu thờ thần hay còn gọi là Thành Hoàng, để tưởng nhớ tiền nhân khai hoang lập ấp. Cứ thế mà từ thế hệ cha ông sang thế hệ con cháu ở đất Nam bộ, đình làng trở thành một biểu tượng tôn kính trong tín ngưỡng và một nét văn hóa đẹp truyền từ đời này sang đời khác. Ở sân đình, gặp nhau người trẻ cúi chào người lớn, ai nấy tay bắt mặt mừng, niềm nở bước vào bên trong dâng lễ cúng thần... Và cũng dưới mái đình, phụ huynh dạy con cái cách cúi đầu lạy thần, đi nhẹ nói khẽ nơi tôn nghiêm. Sau phần lễ bái, cả xóm ai nấy phụ một tay một chân để đem phần lễ vật cúng thần, dọn sẵn ra mâm để bà con đi lễ cùng ngồi lại, chút ít bánh trái chia nhỏ làm quà cho sắp nhỏ và lộc lấy hên cho mỗi nhà. Xong 3 ngày Kỳ Yên, ai về nhà nấy vào guồng quay công việc, chỉ còn ông “từ” ở lại đình trông coi việc nhang khói.

Xã hội hiện đại cùng sự kết nối đa chiều, đa văn hóa, người ta dễ bị lãng quên những phong tục xưa cũ. Chưa kể câu chuyện mê tín dị đoan ở một số đền chùa được báo chí phản ánh trong thời gian qua, khiến không ít người ái ngại trước chuyện khói nhang, cúng tế… Nhưng lễ Kỳ Yên, đình làng Nam bộ lại khác, đó là nét đẹp cần giữ gìn và phát huy hơn nữa. Khi người ta biết cúi đầu tưởng nhớ tiền nhân, dâng mâm cúng bậc Thành Hoàng có công khai hoang mở cõi thì đó không chỉ là câu chuyện tín ngưỡng của đời sống tinh thần mà đó là một đạo lý của dân tộc biết “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.

THANH DƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Nâng bước tài năng trẻ

Các cuộc thi liên tiếp diễn ra, nhiều khóa học được tổ chức với nội dung đa dạng. Workshop kết hợp lý thuyết và thực hành mang đến cơ hội phong phú cho các nhà làm phim trẻ trên con đường dấn thân vào nghiệp phim ảnh.

Âm nhạc

Sân khấu

Hát bội - Khát khao một sàn diễn

Hàng năm, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM có lịch diễn dày đặc, nhất là vào mùa hát chầu lễ Kỳ Yên, trong tháng 2, tháng 3 âm lịch và đợt hai vào tháng 10, tháng 11 âm lịch. Các nghệ sĩ cũng được ca diễn trong các suất hát theo kế hoạch của Sở VH-TT TPHCM và trong một số chương trình phục vụ dịp lễ tết. Nhưng bao nhiêu đó thực sự chưa đủ… 

Sách và cuộc sống

Sắp ra mắt bộ truyện tranh Nhật Bản về bóng đá Việt

"Sơn Goal" - bộ truyện tranh Nhật Bản về bóng đá Việt, với bối cảnh là các danh thắng Việt - dành cho độc giả Việt Nam sẽ ra mắt tập đầu tiên vào tháng 7-2022, đây là thông tin được đưa ra trong  buổi giới thiệu những ấn phẩm đặc biệt kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập Nhà xuất bản (NXB) Kim Đồng, chiều 25-5, tại Hà Nội.

Sáng tác

Thương về đóa sen xứ Nghệ

Mỗi tháng năm về, tôi vẫn thường có cảm giác nhớ thật nhớ những đầm sen xứ Nghệ. Dầu rằng xứ Nghệ chẳng phải là vùng đất sen được nhắc nhiều đến, dù rằng những con đường ở thành phố nơi tôi ở mùa này vẫn đầy những xe đạp chở hoa sen và ra khỏi ngoại thành vẫn gặp những hồ sen bát ngát…

Mỹ thuật

Phòng trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số kiểu mới

Trung tâm Trưng bày nghệ thuật kỹ thuật số tại London (Anh) vừa nâng cấp phiên bản mới cho show Van Gogh Alive, mang đến trải nghiệm mới lạ cho người xem về cuộc đời và những tác phẩm của Van Gogh.