Rước lễ Kỳ Yên

SGGP
Khác với miền Bắc, sau tết là mùa lễ hội, mỗi địa phương lại có một đặc trưng; gần như khắp các tỉnh thành ở đất Nam bộ, nổi bật với lễ Kỳ Yên vào khoảng rằm tháng Hai hoặc tháng Ba âm lịch. 

Tuy không diễn ra định kỳ mỗi năm, khoảng 2-3 năm mới linh đình một lần, nhưng đình làng với lễ Kỳ Yên gần như là một nét văn hóa đẹp không thể thiếu trong đời sống của người dân phương Nam.

Nhìn mâm xôi dâng cúng thần là đoán được gia đình làm nông, cầu mong một mùa bội thu; cúng heo quay thường là dân buôn bán, mần ăn lớn; số đông còn lại cúng mâm trái cây, bánh trái… Lễ Kỳ Yên diễn ra trong khoảng 3 ngày với nhiều phong tục dâng cúng Thành Hoàng và đặc sắc nhất trong đó có thể kể đến phần xây chầu hát bội, thu hút người dân trong xóm, trong ấp tới xem với những tuồng cổ nằm lòng nhiều thế hệ như Thần nữ dâng ngũ linh kỳ, Tiết Đinh San cầu Phàn Lê Huê, Phụng Nghi Đình

Rước lễ Kỳ Yên ảnh 1 Một cảnh hát bội trong lễ Kỳ Yên ở Nam bộ
Nghệ sĩ trong vai những “ông hoàng”, “bà chúa” với cái liếc mắt sắc lẻm, điệu bộ oai phong, dứt khoát… Hát bội tuồng cổ đã từng một thời “làm mưa làm gió” với nhiều gánh hát có mặt khắp Nam bộ. Sự xoay vần của xã hội, thị hiếu của khán giả mỗi thời cũng mỗi khác, sân khấu hát bội cứ thu hẹp dần và hiện nay chỉ còn được nhắc nhiều ở mỗi dịp lễ Kỳ Yên.

Đình làng ở Nam bộ chủ yếu thờ thần hay còn gọi là Thành Hoàng, để tưởng nhớ tiền nhân khai hoang lập ấp. Cứ thế mà từ thế hệ cha ông sang thế hệ con cháu ở đất Nam bộ, đình làng trở thành một biểu tượng tôn kính trong tín ngưỡng và một nét văn hóa đẹp truyền từ đời này sang đời khác. Ở sân đình, gặp nhau người trẻ cúi chào người lớn, ai nấy tay bắt mặt mừng, niềm nở bước vào bên trong dâng lễ cúng thần... Và cũng dưới mái đình, phụ huynh dạy con cái cách cúi đầu lạy thần, đi nhẹ nói khẽ nơi tôn nghiêm. Sau phần lễ bái, cả xóm ai nấy phụ một tay một chân để đem phần lễ vật cúng thần, dọn sẵn ra mâm để bà con đi lễ cùng ngồi lại, chút ít bánh trái chia nhỏ làm quà cho sắp nhỏ và lộc lấy hên cho mỗi nhà. Xong 3 ngày Kỳ Yên, ai về nhà nấy vào guồng quay công việc, chỉ còn ông “từ” ở lại đình trông coi việc nhang khói.

Xã hội hiện đại cùng sự kết nối đa chiều, đa văn hóa, người ta dễ bị lãng quên những phong tục xưa cũ. Chưa kể câu chuyện mê tín dị đoan ở một số đền chùa được báo chí phản ánh trong thời gian qua, khiến không ít người ái ngại trước chuyện khói nhang, cúng tế… Nhưng lễ Kỳ Yên, đình làng Nam bộ lại khác, đó là nét đẹp cần giữ gìn và phát huy hơn nữa. Khi người ta biết cúi đầu tưởng nhớ tiền nhân, dâng mâm cúng bậc Thành Hoàng có công khai hoang mở cõi thì đó không chỉ là câu chuyện tín ngưỡng của đời sống tinh thần mà đó là một đạo lý của dân tộc biết “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.

THANH DƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Sắp ra mắt Fast & Furious phần 9

Phần 9 của phim Fast & Furious dự kiến phát hành vào ngày 25-6, chậm gần một năm so với dự kiến lần đầu vào tháng 5-2020. 

Âm nhạc

Sân khấu

Nghệ sĩ Võ Minh Lâm: Muốn có dấu ấn, phải học nghề, làm nghề thật giỏi

Là một trong số ít nghệ sĩ (NS) trẻ thế hệ mới của sân khấu cải lương hội đủ thanh và sắc cùng niềm đam mê, NS Võ Minh Lâm chịu khó học hỏi, nhanh nhạy nắm bắt và cập nhật xu hướng giải trí của người trẻ hiện nay để làm mới bản thân. Võ Minh Lâm hiện đã tạo dựng một chỗ đứng vững vàng trên sàn diễn. 

Sách và cuộc sống

Từ xa nhớ về Hà Nội

Ngoài ý nghĩa góp thêm vào tủ sách “Hà Nội trong mắt một người” mà NXB Trẻ thành lập vào năm 2018, hai tập tản văn: Tay chơi của Mai Lâm và Tuổi ấy mình yêu của Lê Minh Hà còn mang đến cho độc giả những dư vị riêng không kém phần thú vị. Đó là những dòng cảm xúc, nỗi nhớ nhung dành cho Hà Nội từ một nơi xa, khi cả hai đang sống ở Đức.

Sáng tác

Ngày về bên mẹ…

Mẹ về ngõ vắng xôn xao
Sương chiều ướt cả tiếng rao lặng thầm

Mỹ thuật

Bức tranh “Chân dung cô Phương” của danh hoạ Mai Trung Thứ được gõ búa hơn 3 triệu USD

Trong phiên đấu giá mùa xuân mang tên “Morden Art Evening and Day Sales” của Hãng đấu giá Sotheby's (Hồng Công) diễn ra vào lúc 18 giờ 30 ngày 18-4, bức tranh “Portrait of Mademoiselle Phuong” (“Chân dung cô Phương”) của danh họa Mai Trung Thứ được gõ búa với giá 24.375.000 HKD, tương đương hơn 3,1 triệu USD (hơn 72,3 tỷ VND).