Tăng cường “nội lực vật chất” và củng cố “nội lực tinh thần” trong giai đoạn phát triển mới

Bố trí tối đa nguồn lực và các điều kiện bảo đảm thực hiện

Trình bày chuyên đề Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 80-NQ/TW, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nêu rõ, Nghị quyết số 80-NQ/TW ra đời trong bối cảnh đặc biệt.

Trong năm 2025, Đảng đã ban hành 7 nghị quyết mang ý nghĩa đột phá chiến lược trên các lĩnh vực trọng yếu của sự phát triển đất nước. Việc chuẩn bị Nghị quyết số 80-NQ/TW gắn liền với quá trình hoàn thiện dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng - một văn kiện chiến lược tổng thể đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trong đó có một nội dung rất quan trọng là văn hóa và con người. Việc thực hiện trọn vẹn, hiệu quả cao khát vọng, mục tiêu, các nhiệm vụ đề ra trong Nghị quyết số 80-NQ/TW sẽ tạo ra được vị thế và tầm vóc mới của nền văn hóa Việt Nam hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước, góp phần xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Trình bày chuyên đề Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, nhấn mạnh, nghị quyết là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế Nhà nước. Lần đầu tiên nội hàm kinh tế Nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Cụ thể, kinh tế Nhà nước được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như: đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm, hệ thống kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước.

Trình bày Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết, Chính phủ tiến hành thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ các chủ trương chiến lược của hai nghị quyết; bố trí tối đa nguồn lực và các điều kiện bảo đảm cho thực hiện nghị quyết; xác định rõ nhiệm vụ, phân công cơ quan chủ trì gắn với lộ trình và sản phẩm đầu ra cụ thể.

Chương trình hành động của Chính phủ có 230 nhiệm vụ. Trong đó, thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW có 99 nhiệm vụ; thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW có 131 nhiệm vụ. Các nhóm nhiệm vụ tập trung vào xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng hạ tầng chiến lược; thiết kế các cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù cho hai lĩnh vực này; xác định rõ từng lĩnh vực, phân công trách nhiệm, thời gian hoàn thành.

Trong lịch sử dân tộc, sức mạnh Việt Nam không chỉ được tạo nên bởi tài nguyên hay quy mô, mà trước hết bởi bản lĩnh, khí phách, ý chí và hệ giá trị được hun đúc qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước.

TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM

Cơ cấu lại mạnh mẽ khu vực kinh tế Nhà nước

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, bên cạnh những nghị quyết đã ban hành trước đây, Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW là sự bổ sung thêm những quyết sách lớn của Đảng nhằm đồng thời giải quyết hai yêu cầu có tính nền tảng là tăng cường “nội lực vật chất” và củng cố “nội lực tinh thần”. Qua đó, khẳng định quyết tâm xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, năng động, hiệu quả gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Về triển khai, thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu, những năm gần đây, kinh tế Nhà nước cùng với kinh tế tư nhân đã tạo thành hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng phát triển năng động, đóng góp lớn vào tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Song song với đó, kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm các cân đối lớn, ổn định, điều tiết vĩ mô và thực hiện những nhiệm vụ chiến lược trung và dài hạn liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, an ninh tài chính, tiền tệ, an ninh viễn thông, hạ tầng thiết yếu và những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Nói cách khác, kinh tế Nhà nước phải chiếm lĩnh được “những cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, để thực sự chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược” của nền kinh tế, khu vực kinh tế Nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, hiệu quả, đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế, phát triển trung và dài hạn.

Lĩnh vực nào Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định thì phải nắm cho chắc, làm cho tinh, cho mạnh. Lĩnh vực nào Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng, mở đường thì phải thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cùng cạnh tranh và cùng phát triển. Lĩnh vực nào Nhà nước không cần thiết làm hoặc làm không hiệu quả thì phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, minh bạch, chống “lợi ích nhóm”, chống “sân sau”, chống “thao túng”, chống “trục lợi” chính sách…

Văn hóa phải đứng ở “vị trí dẫn đường”

Về triển khai, thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, theo Tổng Bí thư Tô Lâm, trong lịch sử dân tộc, sức mạnh Việt Nam không chỉ được tạo nên bởi tài nguyên hay quy mô, mà trước hết bởi bản lĩnh, khí phách, ý chí và hệ giá trị được hun đúc qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.

Lời dạy ấy đến hôm nay càng cho thấy văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển, mà văn hóa phải đứng ở “vị trí dẫn đường”, là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia. Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì “văn hóa quyết định khả năng đi xa”. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin, sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, thách thức lớn nhất đối với văn hóa hôm nay không chỉ là thiếu nguồn lực, mà là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả, tin thất thiệt và sự tấn công của những yếu tố độc hại trong không gian mạng.

Nếu không kịp thời chấn hưng văn hóa, chúng ta có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhưng sẽ thiếu điểm tựa dài hạn. Con người có thể giàu lên nhưng nghèo đi về chuẩn mực, về lòng tự trọng, về trách nhiệm công dân và về khát vọng cống hiến.

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, hai nghị quyết được quán triệt hôm nay không chỉ là hai nhóm nhiệm vụ song song, mà là một cấu trúc phát triển thống nhất, bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau. Trong đó, Nghị quyết số 79-NQ/TW tạo dựng nội lực vật chất để đất nước giữ vững ổn định, làm chủ các cân đối lớn và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia; Nghị quyết số 80-NQ/TW tạo dựng nội lực tinh thần để bồi đắp bản lĩnh, kỷ cương, niềm tin và sức mạnh nội sinh của dân tộc. “Quán triệt nghị quyết là để hành động, hành động là để tạo chuyển biến, chuyển biến là để nhân dân cảm nhận được trong đời sống hàng ngày, trong thực tế”, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ. (Mời bạn đọc xem toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm trên Báo SGGP điện tử: www.sggp.org.vn).