Hội thảo do Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM phối hợp Mạng lưới hàng không vũ trụ Italia (Italian Aerospace Network- IAN), Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 TPHCM (HCM-I4R) cùng các đối tác trong nước, quốc tế tổ chức.
Gần đây, khái niệm kinh tế tầm thấp (LAE) được nhắc đến ngày càng nhiều, gắn với những hình ảnh giàu tính biểu tượng như drone giao hàng, taxi bay, logistics thông minh hay đô thị ba chiều.
Ở nhiều quốc gia, LAE được xem là một “tầng kinh tế mới”, mở rộng không gian phát triển từ mặt đất lên không phận thấp (thường dưới 1.000m).
Tuy nhiên, thông điệp xuyên suốt của hội thảo là cần tiếp cận thận trọng và có chiều sâu: LAE không nên được nhìn nhận như một trào lưu công nghệ, mà cần đặt trong tổng thể quản trị không gian đô thị – nông thôn và quản lý rủi ro dài hạn.
Phát biểu tại hội thảo, PGS-TS Huỳnh Quyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TPHCM, chia sẻ: “Thành công của LAE không phụ thuộc trước hết vào phương tiện bay, mà phụ thuộc vào cách chúng ta quản trị không gian, dữ liệu và mối quan hệ giữa các chủ thể trong hệ sinh thái”.
Theo PGS-TS Huỳnh Quyền, Việt Nam đã có những bước đi quan trọng với các văn bản pháp lý như Nghị định 288/2025/NĐ-CP, Nghị định 125/2015/NĐ-CP và các quy định liên quan quản lý không phận và thiết bị bay không người lái. Đây là nền tảng cần thiết nhưng mới chỉ là khởi đầu.
Thách thức lớn hơn nằm ở việc kết nối luật pháp, chính sách, dữ liệu, nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo để hình thành một hệ sinh thái kinh tế tầm thấp vận hành hiệu quả, an toàn và bền vững.
Trong khi đó, TS-LS Lê Nết, Công ty LN&Partners, quan tâm về khung pháp lý cho nền kinh tế tầm thấp. Theo đó, Luật hàng không 2025 (có hiệu lực từ 1-7-2026) đã "mở cửa" nhưng chưa cụ thể. Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, Việt Nam có thể mở cửa cho TPHCM, Đà Nẵng, Huế, Hải Phòng và một số khu vực ở Hà Nội.
Chia sẻ kinh nghiệm, đại diện Italian Aerospace Network (IAN) cho biết, một trong những bài học quan trọng của châu Âu và Trung Quốc là không tách rời công nghệ bay khỏi thể chế và dữ liệu nền.
Các ứng dụng như drone logistics, giám sát môi trường hay hỗ trợ đô thị thông minh chỉ được triển khai khi đã có: Bản đồ không gian tầm thấp được chuẩn hóa; hệ thống quản lý luồng bay và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực; cơ chế sandbox có kiểm soát để thử nghiệm công nghệ mới; khung pháp lý rõ ràng về trách nhiệm, an toàn và rủi ro.
Một thông điệp nhất quán được nhấn mạnh tại hội thảo là vai trò kiến tạo của Nhà nước trong phát triển LAE. LAE cần doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo, nhưng dữ liệu không gian, dữ liệu bay và hạ tầng số 3D là những tài sản chiến lược, gắn trực tiếp với an ninh, chủ quyền và lợi ích công cộng.
Theo các đại biểu, Nhà nước không chỉ là cơ quan cấp phép, mà cần: Đầu tư vào hạ tầng dữ liệu nền; thiết lập luật chơi rõ ràng và minh bạch; xây dựng cơ chế quản trị rủi ro dài hạn; bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Hội thảo cũng dành thời gian thảo luận về vai trò không thể thiếu của kinh tế tư nhân và các startup công nghệ Việt Nam trong phát triển kinh tế tầm thấp.
