Xuất nhập khẩu Việt Nam bước vào giai đoạn tái định vị

Chiều 29-1, tại Hà Nội, Bộ Công thương tổ chức hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026.

Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng của tiến trình hội nhập, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt mốc 800 tỷ USD. Kết quả này vừa tạo dư địa tăng trưởng mới, vừa đặt ra yêu cầu tái định vị vai trò của xuất nhập khẩu trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Theo Bộ Công thương, trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hơn 800 tỷ USD, quy mô xuất khẩu của Việt Nam hiện đạt khoảng 470 tỷ USD, tiến sát mốc 500 tỷ USD. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu tiếp tục tập trung vào các nhóm chủ lực như điện tử, máy móc, thiết bị, dệt may, da giày, nông, thủy sản. Thị trường xuất khẩu vẫn chủ yếu tập trung vào Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và ASEAN, cho thấy mức độ phụ thuộc nhất định vào một số thị trường lớn.

Tuy nhiên, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, nhận định khi quy mô xuất nhập khẩu đạt ngưỡng cao chưa từng có, những hạn chế mang tính cơ cấu ngày càng bộc lộ rõ. Thực tế cho thấy tăng trưởng theo chiều rộng không còn nhiều dư địa, trong khi các cú sốc từ thị trường, chính sách và chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng khó lường. Trong bối cảnh đó, chuyển dịch mô hình tăng trưởng xuất nhập khẩu từ “lượng” sang “chất” không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu.

Tại hội nghị, các chuyên gia, nhà phân tích và doanh nghiệp cho rằng, sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường chủ lực như Hoa Kỳ và Trung Quốc khiến hoạt động xuất khẩu dễ bị tổn thương trước các biến động chính sách và thương mại quốc tế. Do đó, định hướng thời gian tới sẽ phát triển xuất nhập khẩu theo chiều sâu, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao giá trị gia tăng, chủ động nguồn nguyên liệu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.