Việt Nam tổn thất hơn 1 tỷ USD do virus máy tính trong năm 2020

SGGPO
Năm 2020, thiệt hại do virus máy tính gây ra đối với người dùng Việt Nam đã đạt kỷ lục mới, vượt mốc 1 tỷ USD. Đây là kết quả được đưa ra từ chương trình đánh giá an ninh mạng do Tập đoàn công nghệ Bkav thực hiện tháng 12-2020 và công bố ngày hôm nay 19-1.

Theo báo cáo của Bkav, bức tranh toàn cảnh an ninh mạng Việt Nam 12 tháng qua có nhiều “điểm nóng”. Hàng trăm tỷ đồng thiệt hại bởi tấn công an ninh mạng liên quan đến ngân hàng; nguy cơ an ninh mạng từ các trào lưu mạng xã hội; nhiều tổ chức, doanh nghiệp bị tấn công có chủ đích theo một cách thức mới.

Thống kê cho thấy, trong năm 2020, thiệt hại do virus máy tính gây ra đối với người dùng Việt Nam đã đạt kỷ lục mới, vượt mốc 1 tỷ USD (khoảng 24.000 tỷ đồng).

Covid-19 làm gia tăng tấn công an ninh mạng

Theo thống kê của Bkav, năm 2020, dịch Covid-19 bùng phát, hàng loạt doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức chuyển sang làm việc từ xa. Các phần mềm làm việc trực tuyến được tìm kiếm và download rầm rộ. Nhiều đơn vị buộc phải mở hệ thống ra Internet để nhân viên có thể truy cập và làm việc từ xa…

Điều này tạo môi trường cho kẻ xấu khai thác lỗ hổng, tấn công, đánh cắp thông tin. Trong năm qua, hàng loạt vụ tấn công mạng quy mô lớn diễn ra trên toàn cầu, điển hình như vụ việc nhà máy của Foxconn bị tin tặc tấn công, bị đòi 34 triệu USD tiền chuộc dữ liệu; hay 267 triệu thông tin người dùng Facebook được rao bán; Intel bị tin tặc tấn công, gây rò rỉ 20GB dữ liệu bí mật…

Mới đây nhất, T-Mobile, một trong những nhà mạng lớn nhất của Mỹ cũng đã trở thành nạn nhân tiếp theo của hacker. Theo quan sát của Bkav, tại Việt Nam, nhiều trang thương mại điện tử lớn, một số nền tảng giao hàng trực tuyến có nhiều người sử dụng, đã bị xâm nhập và đánh cắp dữ liệu.

Việt Nam tổn thất hơn 1 tỷ USD do virus máy tính trong năm 2020 ảnh 1 An ninh mạng ngày càng phức tạp và số thiệt hại ngày càng gia tăng do virus máy tính và các phương thức tấn công mạng mới
Khi làm việc từ xa, các tổ chức doanh nghiệp cần thiết lập môi trường kết nối an toàn bằng cách trang bị các giải pháp như SSL, VPN… đánh giá an ninh hệ thống, đánh giá phần mềm trước khi công khai ra Internet; cài đặt phần mềm diệt virus, tường lửa, hệ thống giám sát… thường xuyên cập nhật bản vá hệ điều hành; trang bị phương thức xác thực người dùng mạnh như chữ ký số.
Về phía người dùng cá nhân, cần cảnh giác cao độ khi làm việc từ xa; đồng thời đảm bảo môi trường kết nối an toàn bằng cách cài đặt phần mềm diệt virus; không tải và cài đặt những phần mềm không rõ nguồn gốc; thường xuyên cập nhật bản vá phần mềm, hệ điều hành; không chia sẻ hay truy cập các đường link lạ.

Hàng trăm tỷ đồng thiệt hại bởi tấn công giao dịch ngân hàng

Chỉ tính riêng năm 2020, hàng trăm tỷ đồng đã bị hacker chiếm đoạt qua tấn công an ninh mạng liên quan đến ngân hàng, trong đó chủ yếu là các vụ đánh cắp mã OTP giao dịch của người dùng. Cách thức chính của hacker là lừa người dùng cài đặt phần mềm gián điệp trên điện thoại để lấy trộm tin nhắn OTP, thực hiện giao dịch bất hợp pháp.

Trung bình mỗi tháng, hệ thống giám sát virus của Bkav đã phát hiện hơn 15.000 phần mềm gián điệp trên điện thoại di động. Điển hình là vụ việc VN84App, phần mềm thu thập tin nhắn OTP giao dịch ngân hàng lên đến hàng tỷ đồng, đã lây nhiễm hàng ngàn smartphone tại Việt Nam.

Các chuyên gia khuyến cáo người sử dụng chỉ cài đặt phần mềm từ các kho ứng dụng chính thống. Quan trọng hơn, cần cài đặt thường trực phần mềm bảo vệ giao dịch ngân hàng trên điện thoại của mình.

Tấn công chuỗi cung ứng, xu hướng mới của tấn công mạng

Tấn công “chuỗi cung ứng” còn gọi là Suppy Chain Attack đang trở thành một xu hướng nổi bật. Thay vì nhắm mục tiêu trực tiếp vào nạn nhân, tin tặc tấn công vào các nhà sản xuất phần mềm mà nạn nhân sử dụng, cài mã độc vào phần mềm ngay từ khi "xuất xưởng".

Một khi nạn nhân tải hoặc cập nhật phần mềm phiên bản mới từ nhà sản xuất, mã độc sẽ được kích hoạt, hacker có thể dễ dàng xâm nhập thành công vào các hệ thống được bảo vệ nghiêm ngặt.

Việt Nam tổn thất hơn 1 tỷ USD do virus máy tính trong năm 2020 ảnh 2 Các chiến dịch tấn công mạng có chủ đích ATP ngày càng gia tăng trên trên thế giới cũng như ở Việt Nam
Một trong những chiến dịch tấn công kiểu này đầu tiên và “đình đám” nhất là vụ việc website thuộc hàng loạt tổ chức trọng yếu của Ukraine như: ngân hàng, các bộ ngành, báo chí, điện lực… bị mã độc NotPetya tấn công thông qua một bản cập nhật phần mềm kế toán M.E.Doc của nước này.
Chỉ vài giờ sau khi xuất hiện, mã độc này đã vượt ra khỏi Ukraine và lây nhiễm vô số máy tính trên khắp thế giới. Một vụ việc khác trong năm 2020, dữ liệu chính phủ liên bang Hoa Kỳ bị xâm nhập do nhà cung cấp SolarWinds (chuyên phát triển các phần mềm giám sát mạng, hệ thống và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin), bị tấn công.
Một khách hàng VIP khác của SolarWinds cũng bị ảnh hưởng từ vụ tấn công là Cục Quản lý An ninh hạt nhân quốc gia Hoa Kỳ (NNSA).
Tại Việt Nam, cuối tháng 12-2020, hệ thống giám sát an ninh mạng của Bkav cũng đã ghi nhận cuộc tấn công theo hình thức tương tự nhằm mục đích xâm nhập vào các cơ quan, tổ chức quan trọng.
Để phòng chống kiểu tấn công này, nhà cung cấp phần mềm cần xây dựng và triển khai quy trình phát triển và phân phối sản phẩm an toàn; trang bị các giải pháp bảo vệ, giám sát hệ thống để phát hiện các hành vi bất thường.

Bùng nổ mã độc tàng hình W32.Fileless

Đúng như nhận định cuối năm 2019 của các chuyên gia Bkav, hình thức tấn công có chủ đích APT sử dụng mã độc tàng hình đã thực sự bùng phát trong năm 2020.

Theo thống kê của Bkav, đã có ít nhất 800.000 máy tính tại Việt Nam bị nhiễm loại mã độc này trong năm 2020, tăng gấp đôi so với năm 2019.

Mã độc tàng hình Fileless là loại mã độc đặc biệt, không có file nhị phân trên ổ cứng máy tính như các loại mã độc thông thường. Kỹ thuật này giúp Fileless dễ dàng qua mặt hầu hết các phần mềm diệt virus trên thị trường bởi các phần mềm này chỉ phát hiện virus qua mẫu nhận diện.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch phụ trách mảng Chống mã độc (Anti Malware) của Bkav cho biết: “W32.Fileless khiến các nhà sản xuất phần mềm diệt virus phải thay đổi ngay nếu không muốn sản phẩm của mình sớm trở thành vô dụng. Nhiều phần mềm diệt virus vốn chỉ có chức năng quét file nghi ngờ sẽ không có tác dụng trong ngăn chặn Fileless”.

Chuyên gia Bkav khuyến cáo, người sử dụng cần lựa chọn các phần mềm diệt virus có khả năng phát hiện virus thông qua kiểm soát các hoạt động bất thường trên máy để tìm và diệt được loại virus tàng hình này.

Việt Nam tổn thất hơn 1 tỷ USD do virus máy tính trong năm 2020 ảnh 3 Các giao dịch trên mạng ngày càng cần được bảo vệ tối đa, nhất là những giao dịch liên quan đến tài chính, ngân hàng
Dự báo của Bkav trong 2021

Ở thời điểm hiện tại, Việt Nam đã tránh được những tác động trực tiếp và nặng nề từ dịch Covid-19, nhưng thói quen làm việc từ xa, trao đổi thông tin qua mạng sẽ tiếp tục được duy trì và ngày càng phổ biến hơn.

Ngược lại, đại dịch toàn cầu lại ở một diễn biến khác, phức tạp và khó lường, vô tình “thúc đẩy” các hoạt động phạm tội của tin tặc kéo theo các vụ tấn công mã hóa dữ liệu và tống tiền trên quy mô lớn. Vì vậy, người dùng cần cảnh giác, đề phòng tấn công mạng.

Tấn công giao dịch trên điện thoại tiếp tục diễn ra. Lừa đảo trên Facebook có thể gia tăng vì các quy định hạn chế đi lại giữa các quốc gia sẽ kéo theo một nhu cầu lớn về các giao dịch, gửi hàng, gửi tiền qua mạng, nhiều kẻ xấu lợi dụng tình hình này để lừa đảo, chiếm đoạt tiền.

Mã độc tàng hình, mã độc mã hóa dữ liệu, phần mềm gián điệp theo dõi người dùng và đánh cắp thông tin sẽ là những loại mã độc hoành hành trong năm 2021.

TRẦN BÌNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đào sỏi, có kiếm ra vàng?

Đào sỏi, có kiếm ra vàng?

Với việc giá Bitcoin tăng cao ngất, đạt mốc lịch sử trên 58.000 USD những ngày qua và lao dốc nhưng tiếp tục phục hồi sau đó thì làn sóng về tiền ảo lại nổi lên. Trong làn sóng đó lại xôn xao với đồng tiền mới là Pi, nhất là Pi có thể được đào qua ứng dụng trên thiết bị di động.

Sản phẩm công nghệ

Mi 11 5G, chiếc flagship cao cấp của Mi

Xiaomi Việt Nam chính thức ra mắt Mi 11 5G, thiết bị cao cấp sở hữu nhiều cải tiến đột phá với vi xử lý mới nhất Qualcomm® - Snapdragon™ 888, cụm 3 camera sau với độ phân giải cao lên đến 108MP, màn hình AMOLED 120Hz, trải nghiệm âm thanh Harman Kardon sống động và khả năng sạc không dây 50W.

Câu chuyện công nghệ

Thị trường - chính sách