Biến thể - kiệt tác văn chương vượt thời gian

SGGP
“Tuần lễ Sách hay” lần thứ 13 của NXB Tổng hợp vừa được kết thúc bằng buổi trò chuyện văn chương tại Đường sách TPHCM giữa nhà văn, nhà nghiên cứu Nhật Chiêu và dịch giả Quế Sơn nhân dịp ra mắt tác phẩm Biến thể của nhà thơ Ovide. 

Ovide tên La-tinh là Publius Ovidius Naso, là nhà thơ La Mã danh tiếng. Ông đã viết khoảng 11 tác phẩm nhưng Biến thể (Metamorphoseon), xuất bản vào năm 8 ở Roma, được xem là kiệt tác vượt thời gian. Tác phẩm gồm 15 thiên, tổng cộng dài hơn 12.000 dòng thơ nhưng vẫn là một tác phẩm có hình thức nhất quán như sử thi. 

Biến thể - kiệt tác văn chương vượt thời gian ảnh 1
Nhà văn, nhà nghiên cứu Nhật Chiêu chính là người đã giới thiệu tác phẩm, đồng thời kết nối dịch giả Quế Sơn với NXB Tổng hợp để kiệt tác của Ovide được đến với độc giả Việt Nam. “Có nhiều lý do khiến chúng ta không có cơ duyên gặp được cuốn sách này sớm hơn như những nước khác. Nhiều nước đã dịch Biến thể cả ngàn năm nay rồi nhưng đến nay chúng ta mới có bản tiếng Việt đầy đủ”, nhà nghiên cứu Nhật Chiêu cho biết. 

Cũng theo nhà nghiên cứu Nhật Chiêu, dù đã ra đời cách đây hơn 2.000 năm nhưng tác phẩm này cực kỳ tươi mới, rất phù hợp với thế kỷ 21. Những vấn đề chuyển giới không phải bây giờ mà hơn 2.000 năm trước, Ovide đã đề cập đến rồi.

Đặc biệt, Ovide là người rất bênh vực phụ nữ, bởi vì thời đó, ở phương Đông cũng như phương Tây, phụ nữ rất bị coi thường. “Trong tình hình dịch thuật ở Việt Nam, bản dịch Biến thể đầy đủ của Quế Sơn giúp người đọc lần đầu đến với Ovide có một niềm vui mới, hiểu biết mới và tình yêu mới”, nhà nghiên cứu Nhật Chiêu đánh giá.

Tên tuổi của dịch giả Quế Sơn gắn liền với nhiều dịch phẩm nổi tiếng như Lụa, Người đẹp ngủ mê, Nắng tháng Tám và Nhật ký kẻ mị tình. Đến tác phẩm Biến thể, ông phải mất hơn 3 năm để dịch và hoàn thiện tác phẩm này.

Theo chia sẻ của dịch giả Quế Sơn, sở dĩ phải tốn nhiều thời gian như vậy, vì Biến thể có gần 12.000 dòng thơ, dù bản dịch đã được dịch sang văn xuôi nhưng tác phẩm vẫn mang tính thơ, có sự cô đọng và ngôn từ chọn lọc, sử dụng nhiều hình ảnh, nhiều ẩn dụ. Thành ra, ông phải mất nhiều thời gian để tìm hiểu và tra cứu xem ý nghĩa thực sự của nó là gì.

Ngoài ra, tác phẩm có khoảng 250 câu chuyện khác nhau, không liền lạc mà đứt khúc; các nhân vật cũng khác nhau: thần linh, bán thần linh (nửa thần nửa người phàm)... Tác phẩm có hàng trăm nhân vật là hàng trăm cái tên khác nhau nên khi dịch, ông phải kiểm tra lại tránh sai sót hoặc nhầm lẫn giữa các nhân vật.

HỒ SƠN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bộ sưu tập ấn phẩm kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh

Bộ sưu tập ấn phẩm kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh (15-5-1941 - 15-5-2021), NXB Kim Đồng ra mắt và tái bản hình thức mới 21 ấn phẩm, phong phú về thể loại, đề tài, giúp các em thiếu niên, nhi đồng hiểu thêm về truyền thống vẻ vang của Đội TNTP Hồ Chí Minh.

Phim

Gom góp từng ý tưởng nhỏ

Dương Diệu Linh chia sẻ, 10 năm qua, cô ghi lại toàn bộ ý tưởng nảy ra trong đầu mình vào một cuốn sổ. Mỗi khi làm một bộ phim, cô đọc lại, chắt lọc kỹ càng và tìm thấy nhiều điểm tương đồng.

Âm nhạc

Ca sĩ Lưu Ánh Loan: Giọng hát trữ tình hàng triệu view trên youtube

Xuất thân là một cô giáo mầm non, vào nghề từ nhạc trẻ, nhưng Lưu Ánh Loan được nhiều người biết đến với dòng nhạc bolero. Cô gái quê Kiên Giang hiện sở hữu nhiều kênh yotube âm nhạc với lượt nghe và theo dõi lên đến hàng triệu view qua những ca khúc trữ tình ngọt ngào.

Mỹ thuật

Sân khấu

Sự trở lại của cải lương phòng trà

Mô hình cải lương phòng trà từ lâu vẫn được nhiều khán giả mộ điệu yêu thích, bởi không gian khán phòng không quá rộng mà vừa phải, ấm cúng, tạo nhiều điều kiện để người xem tiếp cận, tương tác, thưởng thức nghệ thuật, giao lưu, trò chuyện với nghệ sĩ nhiều hơn so với việc đến các nhà hát, rạp hát.

Sáng tác

Con về sửa nhà mình, nha mẹ!

Chỗ mẹ đứng nấu ăn nước thấm lở da chân
giận cơn mưa nhỏ và con nước lớn
mẹ đội nón khói bếp oằn quăn tóc bạc
mẹ che áo mưa chụm lửa củi thấm sương chiều
- Tháng tư con về sửa nhà, nha mẹ!