Chỉ dấu sinh học giúp phát hiện sớm, quản lý bệnh sa sút trí tuệ

Ngày 6-2, Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh công bố “Chương trình hợp tác toàn diện trong lĩnh vực phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và quản lý sa sút trí tuệ , Alzheimer ở người cao tuổi”.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân mắc sa sút trí tuệ
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân mắc sa sút trí tuệ

Trọng tâm của hợp tác là triển khai phương pháp xét nghiệm mới với công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới để dễ dàng chẩn đoán sớm và chính xác bệnh Alzheimer thông qua xét nghiệm máu, từ đó giúp điều trị hiệu quả và quản lý tiến trình của bệnh hiệu quả tốt hơn.

Hợp tác và nghiên cứu này sẽ được thực hiện trong vòng 10 năm và trên quy mô rất lớn khi triển khai đa trung tâm tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương và các Bệnh viện đa khoa Tâm Anh tại Hà Nội và TPHCM.

Theo các chuyên gia y tế, phát hiện các dấu ấn sinh học trong máu hiện được xem là cuộc cách mạng trong chẩn đoán sớm sa sút trí tuệ, cho phép nhận diện quá trình bệnh ngay từ giai đoạn rất sớm, với vai trò tương tự như xét nghiệm cholesterol trong phòng ngừa bệnh tim mạch.

Đây là bước dịch chuyển mang tính chiến lược, từ mô hình “bất lực và bị động” khi không thể phát hiện bệnh sớm và chính xác để theo dõi bệnh tiến triển tăng nặng sang phát hiện sớm để chủ động phòng ngừa, làm chậm tiến triển bệnh.

Việc xác định tiến trình bệnh thông qua xét nghiệm máu dễ dàng thực hiện với tất cả mọi người. Bằng phương pháp xác định chỉ dấu sinh học (biomarker) bằng xét nghiệm máu cho kết quả chính xác cao, có thể thực hiện rộng rãi, với chi phí thấp, còn là điều kiện quan trọng để hướng tới triển khai tầm soát Alzheimer cộng đồng.

_N2K0692.jpg
Toàn cảnh buổi ký kết

Theo PGS-TS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương, phương pháp xác định biomarker bằng xét nghiệm máu cho kết quả chính xác cao, đóng góp các dữ liệu khoa học cho cơ quan y tế xây dựng các chiến lược quốc gia trong việc tầm soát, dự phòng và quản lý bệnh. Từ đó làm giảm những tác động nghiêm trọng của bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ với kinh tế, xã hội.

“Việc xây dựng ngân hàng sinh học biobank, nghiên cứu theo dõi dọc và ứng dụng biomarker trong chẩn đoán Alzheimer sẽ đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào bản đồ nghiên cứu thần kinh học toàn cầu, mở ra cơ hội hợp tác và công bố khoa học quốc tế”, PGS-TS Nguyễn Trung Anh thông tin.

Còn theo GS-TS Phạm Thắng - Cố vấn cao cấp Bệnh viện Lão khoa Trung ương đánh giá: Phương pháp này không chỉ giúp theo dõi tiến triển từ suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) đến Alzheimer, mà còn mang lại lợi ích to lớn cho công tác chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh Alzheimer cho người dân Việt Nam.

Với một biomarker ở trong máu thực hiện xét nghiệm đơn giản chỉ mấy phút và có thể biết 20 năm nữa người ta có bị bệnh Alzheimer hay không. Đây sẽ là một cuộc cách mạng trong chẩn đoán sớm, theo dõi và quản lý bệnh Alzheimer.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), toàn cầu hiện có hơn 55 triệu người trên toàn cầu sống chung với sa sút trí tuệ, mỗi năm ghi nhận gần 10 triệu ca mắc mới. Tổng chi phí xã hội cho sa sút trí tuệ năm 2019 ước tính 1.300 tỷ USD và có thể vượt 2.800 tỷ USD vào năm 2030. Tại Việt Nam, có khoảng 4,5% người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ, tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi.

Tin cùng chuyên mục