Khoanh vùng những nơi có liệt sĩ chôn cất
Chiều 9-7, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM tiếp nhận kỷ vật chiến tranh và hồ sơ chôn cất liệt sĩ do Dự án, sáng kiến “Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech, Hoa Kỳ, trao tặng.
Các tư liệu được tiếp nhận gồm hồ sơ của 3 kỷ vật liệt sĩ; hồ sơ chỉ dẫn sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A; hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 962 liên quan đến hiện vật được phát hiện tại Công viên Lê Thị Riêng.
Ngoài các hồ sơ trên, hiện nhóm nghiên cứu đang tiếp tục giải mã mật danh các đơn vị, nghiên cứu khu vực Tân Sơn Nhất và phân tích hơn 10 bức ảnh chụp trong giai đoạn Mậu Thân 1968 để khoanh vùng những nơi nghi có nhiều liệt sĩ được chôn cất.
Đón nhận những tư liệu quý, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ niềm vinh dự khi được tham gia nhiệm vụ đặc biệt này. Trong những lần đồng hành với nhóm nghiên cứu tại hiện trường, đồng chí hình dung rõ hơn một giai đoạn lịch sử trước đây chỉ biết qua lời kể của cha ông, những hiện vật còn lại và các trang sách.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường trân trọng cảm ơn các chuyên gia đã mang đến không chỉ hồ sơ, hình ảnh và kỷ vật mà còn bổ sung thêm nhiều tư liệu lịch sử giá trị. Bởi mỗi trang tài liệu được bổ sung hôm nay đều có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hành trình xác định danh tính liệt sĩ.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, toàn bộ tư liệu do nhóm nghiên cứu trao tặng sẽ được các cơ quan của thành phố, đặc biệt là Bộ Tư lệnh TPHCM, khai thác một cách trách nhiệm và hiệu quả nhất. Bởi sau tất cả, điều mong mỏi nhất là đưa được những người đã hy sinh trở về với gia đình.
Tìm đồng đội dưới từng lớp đất
Cùng thời điểm, dưới những mái bạt dựng giữa khu vực khai quật tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TPHCM, các cán bộ, chiến sĩ vẫn lặng lẽ bóc tách từng lớp đất, tìm kiếm hài cốt các liệt sĩ. Mỗi động tác đều thận trọng bởi dưới lòng đất ấy có thể là những dấu tích cuối cùng của những người lính đã nằm lại gần 60 năm.
Sau buổi sáng làm việc liên tục, một số chiến sĩ tranh thủ ngồi nghỉ ngay bên khu vực khai quật. Quần áo còn lấm đất, các chiến sĩ mới ngoài đôi mươi ngồi sát nhau dưới mái bạt, chờ đến lượt tiếp tục công việc. Nhìn các em, Trung tá Lý Minh Vân, Chính trị viên Đội K74, Bộ Tư lệnh TPHCM, xúc động: “Thương các em lắm. Em nào cũng nhiệt tình, không than khó, không ngại khổ”.
Trung tá Lý Minh Vân nhớ rõ hôm chiến sĩ Vũ Đức Tâm tìm đến, hỏi nhỏ: “Chú ơi, cháu được phân công làm hậu cần thì cháu có được ra trực tiếp hỗ trợ tìm kiếm không? Chú cho cháu ra hiện trường hỗ trợ các anh với…”. Trước khi về Đội K74, Tâm là chiến sĩ Trung đoàn Bộ binh 6, Bộ Tư lệnh TPHCM. Khi “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” được triển khai, Tâm đăng ký tham gia và vui mừng khi được điều động về đội.
Ban đầu, Tâm được phân công hỗ trợ nấu ăn, chăm lo bữa ăn cho các thành viên. Tâm hiểu hậu cần cũng là một phần quan trọng của nhiệm vụ nhưng trong lòng vẫn mong được trực tiếp góp sức tại hiện trường. Từ mong muốn ấy, Tâm mạnh dạn xin chỉ huy cho tham gia hỗ trợ tìm kiếm.
Tại khu vực khai quật, công việc của Tâm chủ yếu là hỗ trợ thăm dò, sắp xếp và quản lý vật chất. “Tôi run lên khi nhìn thấy những tấm tăng, những mảnh vải bao bọc hài cốt và các di vật quen thuộc của người lính. Chỉ mong sao toàn đội tìm kiếm được bằng hết những gì các anh để lại”, Tâm chia sẻ.
Trung tá Lê Ngọc Hà, Đội trưởng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết toàn lực lượng xác định phải nỗ lực tìm kiếm hết các hài cốt liệt sĩ. Dù chỉ là một di vật hay phần nhỏ nhất còn lại cũng phải tận tâm, thận trọng, cố gắng đưa về với đồng đội và gia đình.
Cuộc gặp lặng thầm với đồng đội đã ngã xuống
Trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết, đơn vị đã báo cáo Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 và TPHCM việc điều chỉnh phương pháp tìm kiếm.
Theo đó, quá trình khai quật, thu thập hài cốt và di vật được thực hiện theo từng lớp địa tầng. Mỗi dấu vết đều được ghi nhận, lưu giữ đầy đủ nhằm phục vụ giám định, xác minh danh tính liệt sĩ, đồng thời bổ sung tư liệu nghiên cứu về các trận đánh năm 1968.
Phát hiện thêm 5 bộ hài cốt tại Công viên Lê Thị Riêng
Ngày 9-7, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Trong ngày, lực lượng tìm kiếm đã tập trung toàn bộ quân số, tiến hành đào mở rộng khu vực thăm dò với hố khai quật sâu khoảng 2m, dài 5m, rộng 3m. Tổng khối lượng đất được đào, bóc tách khoảng 50m³.
Qua quá trình tìm kiếm thận trọng, tỉ mỉ, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện thêm 5 bộ hài cốt và 2 bộ di vật. Như vậy, tính đến chiều 9-7, tổng số hài cốt được tìm thấy tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng là 16 bộ. Ngày 10-7, lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM tiếp tục mở rộng phạm vi, thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm tại khu vực.
Song song với khai quật, Bộ Tư lệnh TPHCM phối hợp Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam bảo quản, nghiên cứu các giấy tờ và di vật được tìm thấy, từ đó khai thác thêm thông tin phục vụ xác minh, nhận dạng liệt sĩ.
Bộ Tư lệnh TPHCM sẽ tham mưu Ban Chỉ đạo TPHCM và Ban Chỉ đạo Quân khu 7 tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại rãnh số 2 và rãnh số 3. Phương châm xuyên suốt là làm đến đâu chắc đến đó, dễ làm trước, khó làm sau; đặc biệt cẩn trọng, khoa học, tỉ mỉ và chặt chẽ, không để xảy ra sơ suất. Với các đồng chí, công việc này rất thiêng liêng, đó là cuộc gặp lặng thầm giữa những người lính hôm nay với đồng đội đã ngã xuống. Mỗi tấm tăng, mỗi mảnh vải, mỗi di vật nhỏ đều góp phần mở thêm một manh mối, để những người đã hy sinh có cơ hội trở về với gia đình và quê hương.
