Bộ Quy tắc được VNBA ban hành ngày 31-3-2026 nhằm chuẩn hóa hoạt động thu nợ, thiết lập các chuẩn mực hành vi văn minh và thống nhất áp dụng trong toàn hệ thống tổ chức tín dụng.
Phát biểu tại hội nghị, TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA, cho biết Bộ quy tắc được xây dựng bài bản, với sự hỗ trợ của IFC và sự tham gia của nhiều bên liên quan. Ban soạn thảo đã tổ chức nhiều cuộc họp chuyên sâu, lấy ý kiến rộng rãi từ các tổ chức tín dụng hội viên và tham vấn các cơ quan như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao trước khi hoàn thiện và trình Hội đồng VNBA ban hành.
Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, mục tiêu của Bộ Quy tắc là thúc đẩy hoạt động thu hồi nợ theo hướng văn minh, tuân thủ pháp luật, đồng thời loại bỏ các hành vi tiêu cực gây ảnh hưởng xấu đến xã hội.
“Dù không phải là một quy định pháp luật, tuy nhiên, việc ban hành quy định chung tại Bộ quy tắc là cần thiết để các tổ chức tín dụng có căn cứ xây dựng quy định riêng của mình. Tuy nhiên, về nguyên tắc, tất cả đều phải tuân thủ các nội dung cốt lõi của Bộ quy tắc này. Thông qua bộ quy tắc này, ngành ngân hàng mong muốn xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, tin cậy và nâng cao hiệu quả xử lý nợ, góp phần ổn định hệ thống tài chính”, TS Nguyễn Quốc Hùng nhấn mạnh.
Bà Phạm Liên Anh, Trưởng Chương trình kinh tế và tư vấn cải cách IFC Việt Nam - Lào - Campuchia, cho biết cùng với tăng trưởng tín dụng, đặc biệt là tín dụng tiêu dùng, hoạt động thu hồi nợ ngày càng quan trọng. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này cần đi kèm trách nhiệm: khách hàng phải được đối xử công bằng, minh bạch, trong khi các tổ chức tài chính cần có chuẩn mực rõ ràng để quản trị rủi ro và duy trì niềm tin thị trường.
Ở góc độ thực tiễn, bà Nguyễn Thị Hoàng Phượng, Quản lý cao cấp xử lý nợ HDBank, cho rằng thu hồi nợ không chỉ là nghiệp vụ kỹ thuật mà cần kết hợp giữa chuyên môn, pháp lý và kỹ năng ứng xử. Trong bối cảnh kinh tế biến động, ngân hàng đối mặt với nhiều khó khăn như năng lực tài chính khách hàng suy giảm, thiếu thiện chí và vướng mắc pháp lý trong phát mãi tài sản. Để nâng cao hiệu quả, HDBank phân loại khách hàng để áp dụng giải pháp phù hợp: hỗ trợ, cơ cấu nợ với nhóm gặp khó khăn khách quan, đồng thời kiên quyết với các trường hợp chây ỳ.
Trong khi đó, bà Bùi Minh Nguyệt, Giám đốc Tư vấn thanh toán và xây dựng chiến lược Home Credit Việt Nam, cho biết doanh nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi số để quản trị hiệu quả danh mục hàng triệu khách hàng. Nổi bật là hệ thống Voicebot ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa tới 90% tương tác nhắc nợ sớm và giao tiếp linh hoạt theo vùng miền. Tuy nhiên, bà Nguyệt cho biết vẫn còn vướng mắc về hạ tầng viễn thông và pháp lý, đặc biệt trong xác minh tài sản và thi hành án.
Tại hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng các tổ chức tín dụng cần làm tốt vai trò của mình trước. Khi hoạt động thu hồi nợ được thực hiện minh bạch, đúng chuẩn mực, ngành ngân hàng sẽ tạo được sự đồng thuận xã hội, nhất là trong bối cảnh quyền thu giữ tài sản bảo đảm đã rõ ràng hơn. Bên cạnh đó, người vay cũng cần nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ tài chính, tránh tình trạng có khả năng trả nợ nhưng cố tình chây ì hoặc kéo dài tranh chấp.
