Không có vùng cấm trước pháp luật
Sự kiện Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ra quyết định khởi tố bị can đối với hai cựu lãnh đạo các cơ quan tiến hành tố tụng tại huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (cũ) về tội “Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội” tiếp tục khẳng định nguyên tắc mọi hành vi vi phạm đều phải được xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Quyền hạn càng lớn thì trách nhiệm càng cao; chức vụ càng quan trọng thì yêu cầu về liêm chính, khách quan và tuân thủ pháp luật càng nghiêm ngặt.
Ảnh: Công An cung cấp
Trong hoạt động tư pháp, nguyên tắc này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vì mỗi quyết định tố tụng không chỉ tác động đến số phận của một cá nhân mà còn phản ánh uy tín, bản lĩnh và tính nghiêm minh của cả hệ thống pháp luật. Khi quyền lực tư pháp bị lạm dụng hoặc bị sử dụng sai mục đích, hậu quả sẽ làm oan sai, bỏ sót tội phạm, làm suy giảm hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, tạo ra tâm lý hoài nghi trong xã hội.
Tội danh “Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội” được quy định trong Bộ luật Hình sự nhằm bảo vệ hoạt động đúng đắn của các cơ quan tư pháp. Khi người có thẩm quyền biết rõ có căn cứ xử lý hình sự nhưng cố ý không thực hiện, bản chất của hành vi không chỉ là vi phạm nghĩa vụ công vụ mà còn làm đảo lộn nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật.
Chính vì vậy, việc Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khởi tố các cựu lãnh đạo cơ quan tiến hành tố tụng tại huyện Trà Ôn cho thấy pháp luật không chấp nhận bất kỳ “khoảng trống” nào trong kiểm soát quyền lực.
Điều cần nhấn mạnh là xử lý cán bộ vi phạm không đồng nghĩa với việc phủ nhận vai trò, vị trí, uy tín của các cơ quan bảo vệ pháp luật. Chính việc kiên quyết loại bỏ những cá nhân lợi dụng quyền lực, vi phạm pháp luật mới là cách bảo vệ danh dự của đại đa số cán bộ, chiến sĩ đang tận tụy thực hiện nhiệm vụ. Một nền tư pháp mạnh là nền tư pháp có đủ bản lĩnh để tự phát hiện, tự chỉnh đốn và xử lý mọi hành vi làm tổn hại đến công lý.
Cảnh giác trước ý đồ xấu
Khi vụ án được công bố, trên không gian mạng xuất hiện nhiều bình luận thiếu kiểm chứng, suy diễn theo hướng cực đoan. Có ý kiến vội vàng quy kết rằng đây là biểu hiện của sự “tha hóa” trong hệ thống tư pháp; có người lấy sai phạm của vài cá nhân để phủ nhận vai trò của cả lực lượng thực thi pháp luật; có tài khoản cố tình cắt ghép thông tin, xuyên tạc diễn biến vụ án, tạo nhận định sai lệch nhằm làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với cơ quan tiến hành tố tụng.
Cần nhận thức rõ rằng, sai phạm của cá nhân không đồng nghĩa với bản chất của cả hệ thống. Trong bất kỳ quốc gia nào, không có bộ máy nào tuyệt đối không phát sinh vi phạm. Chính vì vậy, việc các cơ quan có thẩm quyền chủ động điều tra, mở rộng vụ án và khởi tố những người từng giữ vị trí lãnh đạo trong các cơ quan tiến hành tố tụng không phải là biểu hiện của sự suy yếu, mà là minh chứng cho thấy cơ chế kiểm soát quyền lực đang phát huy hiệu quả, pháp luật đang được thực thi một cách công bằng, khách quan và không có ngoại lệ.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin, mỗi công dân không chỉ là người tiếp nhận mà còn có thể trở thành người lan truyền thông tin. Vì vậy, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc tiếp cận, chia sẻ và bình luận về các vụ án càng trở nên quan trọng. Mọi nhận định cần dựa trên nguồn thông tin chính thống, các kết luận của cơ quan có thẩm quyền và trong khuôn khổ quy định của pháp luật.
Cần hết sức cảnh giác trước luận điệu cố tình lợi dụng vụ việc để phủ nhận chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Bản chất của những luận điệu này là đánh tráo khái niệm, cố tình đồng nhất sai phạm của một số cá nhân với bản chất của chế độ. Thực tế, chính việc điều tra, khởi tố, xử lý nghiêm những cán bộ vi phạm đã phản ánh quyết tâm chính trị rất cao trong việc làm trong sạch bộ máy, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm mọi quyền lực đều được kiểm soát bằng pháp luật.
Niềm tin của nhân dân đối với pháp luật được hình thành từ sự minh bạch, khách quan, nghiêm minh trong xử lý sai phạm. Mỗi vụ án được giải quyết đúng pháp luật, mỗi cán bộ vi phạm bị xử lý đúng quy định và mỗi biểu hiện lạm dụng quyền lực bị ngăn chặn kịp thời đều góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với công lý.