LTS: Nhằm tăng cường thông tin phục vụ nhu cầu bạn đọc, từ hôm nay 5-7-2026, Báo SGGP ra mắt chuyên trang LAO ĐỘNG - AN SINH XÃ HỘI, xuất bản định kỳ vào chủ nhật hàng tuần. Với phương châm “Đồng hành với đời sống và việc làm của bạn đọc”, chuyên trang sẽ là diễn đàn cập nhật kịp thời các chính sách mới về nguồn nhân lực, lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm, công đoàn…; bảo vệ quyền lợi hợp pháp và chính đáng của người lao động, xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định; thảo luận và hiến kế chính sách, qua đó góp phần kiến tạo một hệ thống an sinh bền vững, nhân văn.
Khi quyền lợi được bảo đảm, lương hưu và những chế độ trợ cấp sẽ tiếp tục là điểm tựa tài chính, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống an sinh xã hội.
Từ ngày 1-7-2026, chính sách điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hàng tháng theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực. Không chỉ góp phần tăng thêm thu nhập cho hàng triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, chính sách này còn thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với người nghỉ hưu, người yếu thế và tiếp tục củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội.
Thu hẹp khoảng cách về mức hưởng
Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 1-7, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng được điều chỉnh tăng 8% so với mức hưởng của tháng 6-2026. Chính sách áp dụng đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng và các chế độ trợ cấp BHXH hàng tháng khác theo quy định. Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm giá trị thực của lương hưu và trợ cấp trước tác động của biến động giá cả, đồng thời góp phần cải thiện thu nhập cho người hưởng, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Đây cũng là sự ghi nhận của Nhà nước đối với những người đã hoàn thành quá trình lao động, cống hiến và hiện chủ yếu sống dựa vào lương hưu hoặc trợ cấp BHXH.
Điểm nổi bật của đợt điều chỉnh lần này là bên cạnh mức tăng chung 8%, Chính phủ tiếp tục thiết kế cơ chế hỗ trợ bổ sung riêng đối với người nghỉ hưu hoặc hưởng trợ cấp trước ngày 1-1-1995 có mức hưởng thấp. Phần lớn nhóm đối tượng này đã nghỉ hưu từ nhiều năm trước, mức lương hưu được tính trên nền tiền lương của giai đoạn kinh tế còn nhiều khó khăn nên đến nay vẫn thấp hơn mặt bằng chung, trong khi nhu cầu chi cho sinh hoạt và khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Theo đó, sau khi được điều chỉnh tăng 8%, nếu mức lương hưu hoặc trợ cấp vẫn dưới 3,8 triệu đồng/tháng, người hưởng sẽ tiếp tục được hỗ trợ theo cơ chế riêng. Cụ thể, người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng/tháng; trường hợp có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng sẽ được nâng lên bằng 3,8 triệu đồng/tháng. Nhờ vậy, nhiều người nghỉ hưu trước năm 1995 sẽ được hưởng lợi từ hai lần điều chỉnh trong cùng một đợt.
Có thể thấy, cơ chế điều chỉnh theo 2 tầng không chỉ bảo đảm tất cả người hưởng đều được tăng theo cùng một tỷ lệ mà còn ưu tiên thêm cho nhóm có mức hưởng thấp. Cách tiếp cận này góp phần thu hẹp dần khoảng cách về mức lương hưu giữa các nhóm người nghỉ hưu, đồng thời hài hòa giữa nguyên tắc đóng - hưởng của BHXH với mục tiêu chia sẻ, hỗ trợ những đối tượng còn nhiều khó khăn, qua đó tăng cường tính công bằng và nhân văn của chính sách an sinh xã hội.
Thêm điểm tựa cho người hưởng
Đằng sau những con số điều chỉnh là những thay đổi thiết thực trong cuộc sống của người nghỉ hưu và người đang hưởng trợ cấp BHXH. Nghỉ hưu từ năm 2021, ông Nguyễn Hiếu Nghĩa (ngụ phường Chánh Hưng, TPHCM) cho biết, ông đang hưởng lương hưu hơn 3,04 triệu đồng/tháng. Theo quy định mới, từ ngày 1-7, lương hưu của ông tăng thêm hơn 243.000 đồng/tháng. Sống chủ yếu bằng lương hưu, khoản điều chỉnh lần này tuy chưa lớn nhưng giúp ông chủ động hơn trong chi tiêu hàng tháng, nhất là những khoản dành cho khám chữa bệnh và thuốc men. “Tuổi cao, bệnh nhiều nên chi phí thuốc thang luôn là nỗi lo thường xuyên. Dù có BHYT, mỗi lần đi khám, tôi vẫn phải chi hơn 780.000 đồng cho thuốc ngoài danh mục. Khoản tăng trên giúp tôi vơi bớt áp lực. Quan trọng hơn, tôi thấy quyền lợi của người nghỉ hưu vẫn được Nhà nước quan tâm và điều chỉnh phù hợp với thực tế cuộc sống”, ông Nghĩa chia sẻ.
Trong khi đó, với chị Lê Thị Lan (ngụ xã Bình Lợi, TPHCM), người bị suy giảm khả năng lao động 71% sau một vụ tai nạn giao thông năm 2005, khoản trợ cấp tai nạn lao động hàng tháng là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình. Chị hiện ở cùng 2 con trai, đều dựa vào lương công nhân của con trai lớn và khoản trợ cấp BHXH. “Tôi không thể đi làm nên khoản trợ cấp hàng tháng là chỗ dựa để trang trải tiền thuốc men và sinh hoạt. Có thêm một khoản đồng nghĩa gia đình bớt gánh nặng, các con đỡ vất vả hơn. Với tôi, điều đó không chỉ là hỗ trợ về vật chất mà còn là nguồn động viên để yên tâm ổn định cuộc sống”, chị Lan bày tỏ.
Theo ông Trần Dũng Hà, Phó Giám đốc BHXH TPHCM, việc kết hợp tăng đồng loạt và ưu tiên thêm cho nhóm hưởng thấp là điểm nổi bật của đợt điều chỉnh lần này. Chính sách vừa bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng của BHXH, vừa thể hiện tính chia sẻ khi ưu tiên thêm cho nhóm hưởng thấp, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách về mức lương hưu giữa các nhóm người nghỉ hưu. Phần lớn người nghỉ hưu trước năm 1995 hiện đều đã cao tuổi, mức lương hưu còn thấp trong khi nhu cầu chi cho sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn. Vì vậy, việc ưu tiên bổ sung sau khi điều chỉnh cho nhóm này không chỉ cải thiện đời sống mà còn thể hiện rõ tính nhân văn của chính sách an sinh xã hội.
Luật sư Phan Thị Lan, Đoàn Luật sư TPHCM, kỳ vọng sẽ có cơ chế hỗ trợ đối với người hưởng lương hưu quá thấp do có giai đoạn dài tham gia BHXH trước năm 2007 khi chưa có quy định về mức lương tối thiểu vùng. Về lâu dài, nên tạo động lực để khuyến khích người lao động và doanh nghiệp nâng mức đóng BHXH để có lương hưu cao hơn, an sinh tốt hơn. Điều này cũng đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng.
Ông Trần Dũng Hà đề xuất thêm: Cần nghiên cứu theo hướng các đợt điều chỉnh sau có thể giảm nhẹ mức tăng đồng loạt, phần ngân sách còn lại dành nhiều hơn cho việc bổ sung mức hỗ trợ đối với nhóm hưởng lương hưu thấp. Cách làm này sẽ giúp rút ngắn nhanh hơn khoảng cách về mức hưởng, đồng thời cải thiện đời sống của những người nghỉ hưu từ rất sớm.
