Sức ép từ chi phí đầu vào
Theo số liệu của Bộ Tài chính, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 8 tháng đầu năm 2026 tăng 4,45% so với cùng kỳ, tiến gần ngưỡng mục tiêu kiểm soát lạm phát của cả năm. Riêng trong tháng 8, CPI tăng 0,47% so với tháng trước do giá xăng dầu quay đầu tăng mạnh, cùng với sự gia tăng của chi phí vận chuyển, logistics và nguyên liệu đầu vào.
Bộ Tài chính đánh giá, sức ép lạm phát xuất phát từ cả yếu tố bên ngoài lẫn bên trong. Trên thế giới, biến động địa chính trị tiếp tục đe dọa chuỗi cung ứng, tác động tiêu cực đến giá năng lượng, cước vận tải và nguyên liệu nhập khẩu. Báo cáo của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cho thấy, Chỉ số giá lương thực thế giới tháng 8-2026 đạt 133,3 điểm (tăng 1,9% so với tháng 7), trong đó cả 5 nhóm hàng hóa chủ lực gồm ngũ cốc, dầu thực vật, thịt, sữa và đường đồng loạt tăng giá. Ở trong nước, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công được đẩy mạnh kéo theo nhu cầu lớn về vật liệu và máy móc. Cùng với đó, yếu tố thời tiết bất lợi, nguy cơ dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, lộ trình điều chỉnh giá một số dịch vụ do Nhà nước quản lý và sức mua thị trường tăng cao dịp lễ, tết là những yếu tố đè nặng lên mặt bằng giá.
Sức ép này cũng đang hiện hữu rõ nét tại các đơn vị sản xuất. Bà Nguyễn Ngọc Điệp, Giám đốc Công ty TNHH ca cao Xuân Ron Chợ Gạo, chia sẻ, khi bắt tay vào chuẩn bị hàng cho mùa lễ, tết, doanh nghiệp đã liên tục nhận thông báo điều chỉnh tăng giá từ nhà cung cấp. Không chỉ nguyên liệu chính, các chi phí phụ trợ như bao bì, phụ gia, hạt bột đều tăng phổ biến từ 10%-20%, trực tiếp đẩy giá thành sản phẩm lên cao. “Chúng tôi đang nỗ lực đàm phán lại với đối tác, rà soát cắt giảm tối đa khoản chi phí chưa cấp thiết và chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để giữ ổn định giá bán”, bà Điệp bày tỏ.
Tương tự, ngành sản xuất dầu ăn cũng chịu tác động trực tiếp từ biến động giá thế giới và tỷ giá. Đại diện Tập đoàn Kido chỉ ra, do nguồn nguyên liệu chủ yếu phải nhập khẩu, chi phí ngoại tệ và biến động giá thị trường có thể khiến mỗi kilogam dầu ăn thành phẩm tăng thêm khoảng 3.000 đồng ngay khi cập cảng.
Nỗ lực giữ giá hàng hóa
Để ứng phó với nguy cơ biến động giá dịp cuối năm, nhiều doanh nghiệp sản xuất và bán lẻ lớn đã chủ động áp dụng các giải pháp thu mua và quản trị vận hành linh hoạt. Đơn cử tại Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), nhờ quy mô thu mua lớn và chiến lược chốt giá nguyên liệu sớm, trong đó nhiều nhóm hàng đã cố định giá đến tháng 11, thậm chí hết năm 2026 đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể rủi ro từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động cước vận tải. Lãnh đạo Vinamilk khẳng định, doanh nghiệp không có kế hoạch tăng giá bán các tháng cuối năm, thay vào đó tập trung tối ưu hóa cơ cấu sản phẩm và gia tăng sản lượng để bù đắp chi phí.
Trong khi đó, ông Bùi Thanh Tùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Kido, cho biết, doanh nghiệp này sẽ tập trung tối ưu hóa hệ thống nhà máy, cảng biển và kho bãi trữ lượng lớn. Bên cạnh việc linh hoạt trong phương thức thu mua ngắn và dài hạn, Kido tiến hành nâng cấp dòng sản phẩm chủ lực và tái cấu trúc vận hành mảng B2B nhằm gia tăng năng lực sản xuất, tiết giảm chi phí vận hành.
Ở khâu phân phối, Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TPHCM (Saigon Co.op) đang nỗ lực giữ ổn định giá hàng hóa bằng nhiều giải pháp linh hoạt. Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho biết, ngoài giữ giá 9 nhóm mặt hàng thiết yếu trong Chương trình Bình ổn thị trường của TPHCM, Saigon Co.op đã chủ động xây dựng kế hoạch dự trữ nguồn hàng từ sớm. Cụ thể, Saigon Co.op đặt hàng dài hạn để các đơn vị sản xuất chủ động kế hoạch nguyên liệu và vận hành. Với đề nghị điều chỉnh giá của nhà cung cấp, Saigon Co.op chỉ xem xét khi mức tăng có cơ sở hợp lý. Cùng với việc kiểm soát giá đầu vào, Saigon Co.op còn phối hợp với đối tác chấp nhận giảm một phần biên lợi nhuận để thực hiện các chương trình kích cầu trực tiếp tại điểm bán.
Dù vậy, theo các doanh nghiệp, giữ giá không đồng nghĩa với việc “neo” giá bằng mọi cách mà là kéo dài dư địa ổn định giá thông qua chủ động nguồn hàng, tiết giảm chi phí và chia sẻ áp lực trong chuỗi cung ứng. Đây cũng là bước đệm cần thiết khi thị trường bước vào mùa mua sắm cuối năm và áp lực chi phí vẫn còn hiện hữu.
Để chủ động ứng phó với nguy cơ biến động giá và nguồn hàng dịp cuối năm, Sở Công thương TPHCM cho biết, ngoài duy trì Chương trình Bình ổn thị trường với các nhóm hàng thiết yếu có giá thấp hơn thị trường từ 5%-10%, sở tập trung đẩy mạnh kết nối cung - cầu với các tỉnh, thành để chủ động nguồn hàng, giảm chi phí trung gian. Các doanh nghiệp nòng cốt trên địa bàn được yêu cầu tăng lượng hàng dự trữ từ 20%-30% so với ngày thường và sẵn sàng điều tiết khi cần thiết.
