Theo Sở NN-MT TP Cần Thơ, vụ lúa Đông Xuân trên địa bàn thành phố có tổng diện tích xuống giống hơn 312.600ha. Hiện nông dân đã thu hoạch hơn 70% diện tích, năng suất ước đạt trên 7,2 tấn/ha. Diện tích còn lại hơn 94.450ha dự kiến thu hoạch dứt điểm vào cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, với sản lượng khoảng 650.000 tấn cần tiêu thụ.
Giá lúa Đông Xuân hiện dao động từ 4.900-7.750 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ từ 100-2.550 đồng/kg, tương đương giảm 2%-25%. Cụ thể, lúa ST25 có giá 6.800-7.750 đồng/kg; Đài thơm 8 từ 5.700-6.100 đồng/kg; OM18 từ 5.800-6.000 đồng/kg; OM5451 từ 4.900-5.600 đồng/kg; VNR20 từ 5.300-5.600 đồng/kg.
Không chỉ giá lúa giảm, vụ Đông Xuân còn chịu tác động của tình hình thế giới, làm chi phí sản xuất tăng 10%-20%. Trong đó, giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng 15%-30%; giá xăng dầu và dịch vụ sản xuất tăng 10%-20%, khiến lợi nhuận của nông dân giảm.
Tại buổi làm việc, nhiều doanh nghiệp thu mua lúa gạo cho biết, dù Chính phủ đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ thu mua lúa gạo, song trên thực tế doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận nguồn vốn này.
Đại diện Công ty CP Chế biến lương thực H.T.P. cho rằng, khi làm việc với các ngân hàng, doanh nghiệp rất khó đáp ứng các điều kiện giải ngân. Vì vậy, dù muốn tăng thu mua, dự trữ để hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp vẫn không thể thực hiện.
Ông Trần Quốc Hà, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 14 tại TP Cần Thơ, cho biết đến cuối tháng 3-2026, dư nợ thu mua, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu lúa gạo trên địa bàn đạt 23.025 tỷ đồng, chiếm 73,71% dư nợ lúa gạo; giảm 11,73% so với cuối năm 2025 và giảm 4,79% so với cùng kỳ.
Theo ông Trần Quốc Hà, dư nợ cho vay ngành lúa gạo trên địa bàn tăng trưởng chưa cao do bị tác động từ việc Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo từ ngày 1-9-2025, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp. Dù đầu năm 2026, Philippines đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng nhập khẩu, song việc điều tiết và kiểm soát vẫn khiến doanh nghiệp thận trọng trong kế hoạch thu mua, xuất khẩu.
Ông Trần Quốc Hà cho biết thêm, khó khăn lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp thu mua lúa gạo là thiếu dòng vốn ngắn hạn, tức thời. Ngân hàng Nhà nước khu vực 14 đang làm việc với từng ngân hàng thương mại, nhất là các ngân hàng có dư nợ tăng trưởng thấp, để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng với lãi suất thấp; đồng thời sẵn sàng làm cầu nối tháo gỡ khó khăn, vướng mắc giữa doanh nghiệp và ngân hàng.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đề nghị các ngân hàng trên địa bàn bảo đảm nguồn vốn, đẩy mạnh tín dụng để doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận vốn thu mua, tạm trữ lúa gạo. Đồng thời, các ngành, địa phương cần tổ chức liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững; tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối thị trường tiêu thụ, xuất khẩu; tổ chức lịch thời vụ phù hợp nhu cầu thị trường; bảo đảm hạ tầng vận chuyển, logistics cho ngành hàng lúa gạo.
