Nguy cơ tiềm ẩn
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), virus Nipah là bệnh truyền từ động vật sang người với tỷ lệ tử vong trung bình từ 40%-75%, tùy theo từng ổ dịch và năng lực y tế địa phương.
Ổ dịch gần nhất được ghi nhận tại bang Tây Bengal (Ấn Độ) vào tháng 1-2026 với ít nhất 5 ca dương tính, kéo theo gần 100 trường hợp tiếp xúc phải cách ly và giám sát y tế, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lan sang các nước lân cận. Trang mạng các tờ Hindu Times và Times of India cho biết, các ca bệnh mới đều có tiền sử tiếp xúc gần, cho thấy khả năng lây truyền từ người sang người vẫn là yếu tố đáng quan tâm.
Tuy Đông Nam Á hiện chưa ghi nhận ca bệnh mới, nhưng nguy cơ tiềm ẩn không nhỏ. Báo Thairath (Thái Lan) dẫn kết quả giám sát động vật hoang dã cho biết virus Nipah hoặc dấu vết kháng thể đã được phát hiện ở khoảng 10%-16% quần thể dơi ăn quả tại Thái Lan, đặc biệt vào mùa khô. Tại Indonesia, hãng tin Antara News nhiều lần cảnh báo dù chưa có ca bệnh được xác nhận, việc phát hiện virus Nipah trong quần thể dơi ở nhiều quốc gia láng giềng cho thấy Indonesia “không nằm ngoài vành đai nguy cơ”. Bộ Y tế Indonesia thừa nhận đặc điểm địa lý với hệ sinh thái rừng rộng lớn và số lượng dơi ăn quả lớn khiến nguy cơ lây truyền từ động vật sang người luôn hiện hữu, nếu giám sát không chặt.
Theo DDC Thái Lan, các triệu chứng liên quan đến virus Nipah gồm: sốt, đau đầu dữ dội, đau cơ, đau họng, ho, khó thở, buồn ngủ, lú lẫn và co giật.
Tăng cường kiểm soát dịch
Trước các cảnh báo đó, nhiều quốc gia Đông Nam Á đang chủ động kiểm soát tình hình. Tờ Bangkok Post ngày 26-1, cho biết, nhà chức trách Thái Lan tăng cường công tác kiểm soát dịch bệnh tại các sân bay Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket nhằm sàng lọc hành khách đến từ bang Tây Bengal của Ấn Độ.
Cục Kiểm soát Dịch bệnh (DDC) Thái Lan cho biết, các biện pháp được triển khai bao gồm đo thân nhiệt và đánh giá sức khỏe tại chỗ đối với những trường hợp có dấu hiệu nghi nhiễm. Những hành khách bị sốt cao hoặc xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ nhiễm virus Nipah sẽ được chuyển đến cơ sở cách ly đã được chỉ định để kiểm tra chuyên sâu theo quy trình lập sẵn. Ngoài ra, những người đến từ Tây Bengal cũng được phát thẻ Cảnh báo Sức khỏe, trong đó liệt kê các triệu chứng cần theo dõi và hướng dẫn xử lý khi cảm thấy cơ thể không khỏe.
Tại Indonesia, báo Kompas và hãng Antara cho biết, Bộ Y tế nước này đã yêu cầu các địa phương giám sát chặt chẽ các ca sốt cấp tính không rõ nguyên nhân, đặc biệt tại các vùng có mật độ dơi cao, đồng thời nâng mức cảnh báo tại cảng biển và sân bay quốc tế. Theo tờ New Straits Times, Malaysia tiếp tục duy trì chương trình giám sát định kỳ đối với đàn heo và động vật hoang dã, coi đây là “tuyến phòng thủ đầu tiên” trước nguy cơ tái bùng phát Nipah.
Giới chuyên gia y tế cho rằng cách tiếp cận hiện nay của Đông Nam Á là cảnh giác, nhưng không hoảng loạn. Dù virus Nipah không lây lan nhanh như Covid-19, song tỷ lệ tử vong cao khiến việc phát hiện sớm và khoanh vùng trở thành yếu tố quyết định.
TPHCM: Giám sát chặt tại các cửa khẩu
Ngày 26-1, trước thông tin một số quốc gia ghi nhận ca mắc bệnh do virus Nipah (NiV), Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM cho biết, đang theo dõi chặt tình hình dịch tễ trên toàn cầu và chủ động các biện pháp phòng, chống ngay từ sớm nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo ThS-BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM, ngành y tế thành phố đang tổ chức giám sát các trường hợp đi về từ vùng dịch; tăng cường giám sát người nhập cảnh tại các cửa khẩu quốc tế (cảng hàng không và cảng hàng hải) để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ bệnh truyền nhiễm nguy hiểm để cách ly, xử trí kịp thời ngay tại cửa khẩu, trong đó có tăng cường giám sát người nhập cảnh từ các vùng đang bùng phát dịch. Hành khách đi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh, như: sốt, nhức đầu từ 3-14 ngày cùng với các dấu hiệu hô hấp (ho, đau họng và khó thở) cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.
THÀNH AN
