Chính phủ đã thấy được sự bức bách của mạng lưới y tế ở ĐBSCL nên đã có những quyết định quan trọng để đầu tư xây dựng, cải tạo hệ thống bệnh viện tuyến huyện và đa khoa khu vực trong vùng. “Bộ Y tế sớm có kết luận, thống nhất chỉ đạo bộ máy tổ chức quản lý ngành ở cấp huyện phù hợp với thực tế địa phương trong từng giai đoạn” – Ban chỉ đạo Tây Nam bộ vừa kiến nghị.
Nhân viên y tế cơ sở xã Bình Sơn huyện Hòn Đất tỉnh Kiên Giang cho trẻ uống vitamin A.
Thiếu nhân lực có tay nghề
ĐBSCL đang triển khai thực hiện Đề án đầu tư xây dựng, cải tạo nâng cấp bệnh viện đa huyện và bệnh viện đa khoa khu vực liên huyện bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và các nguồn vốn hợp pháp khác giai đoạn 2008 – 2010 theo chỉ đạo của Thủ tướng.
Tuy nhiên, một số địa phương khi triển khai thực hiện đề án còn nhiều lúng túng, khả năng hấp thu nguồn vốn và giải ngân ở các tỉnh, thành đều chậm. Chủ yếu do: năng lực thiết kế chuyên ngành hạn chế; năng lực thi công chưa đáp ứng; có tỉnh phải điều chỉnh quy mô công trình, số lượng giường bệnh nhiều lần cho phù hợp với nhu cầu thực tế địa phương; thủ tục xây dựng cơ bản còn rườm rà; chậm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện; thông báo vốn chậm, không kịp thời.
Theo đánh giá của Ban chỉ đạo Tây Nam bộ: tiến độ thực hiện rất chậm, có nơi như: Bệnh viện Đa khoa huyện Càng Long, Cầu Kè, Duyên Hải thuộc tỉnh Trà Vinh; Bệnh viện Đa khoa huyện Giá Rai, Vĩnh Lợi, Phước Long thuộc tỉnh Bạc Liêu và các dự án còn lại hầu như chỉ ở giai đoạn lập đề án, giải phóng mặt bằng, thiết kế kỹ thuật, lập hồ sơ mời thầu… nên không thể hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2010.
Đáng chú ý, trong đợt khảo sát cuối tháng 6 đến đầu tháng 7-2009, về tình hình thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Ban chỉ đạo Tây Nam bộ “phát hiện”: “Việc tổng hợp nhu cầu, lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, tay nghề phục vụ việc khai thác, sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị theo nội dung trong Quyết định 47 (phê duyệt đề án đầu tư xây dựng cải tạo nâng cấp bệnh viện đa huyện và đa khoa…) của Thủ tướng Chính phủ đến nay hầu hết các địa phương chưa triển khai, do Bộ Y tế chưa chủ trì phối hợp với địa phương”.
Như vậy, hơn 1 năm thực hiện Quyết định 47 của Thủ tướng Chính phủ nhiều địa phương vẫn thờ ơ với công tác đào tạo, nâng cao tay nghề cho đội ngũ cán bộ y tế trong vùng!
Theo Sở Y tế Kiên Giang, ở tuyến huyện mới tập trung đầu tư cho các bệnh viện, hệ thống y tế dự phòng. Hiện nay hầu như chưa có gì ngoài lực lượng cán bộ… Cán bộ chuyên khoa tuyến huyện còn thiếu, cơ cấu chưa phù hợp. Hệ thống y tế xã mới được đầu tư cơ sở nhà, trạm, trang thiết bị còn thiếu nhiều, nhất là phương tiện chẩn đoán như xét nghiệm, siêu âm, X-quang, điện tim.
Để hoàn thiện đầu tư toàn bộ cơ sở cho hệ thống các trạm y tế xã còn lại cần khoảng 300 tỷ đồng và phải mất 2-3 năm nữa mới hoàn thành. Kinh phí duy tu bảo dưỡng thường xuyên cho hệ thống trạm y tế không có nên sau khi xây dựng xong, vài năm đã xuống cấp, hư hỏng...
Ngành y tế tỉnh Kiên Giang đang xây dựng lại đề án củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở giai đoạn 2009-2015. Mục tiêu đến năm 2015, y tế cơ sở có đủ các điều kiện thực hiện chăm sóc sức khỏe nhân dân với chất lượng cao. Trong đó 100% bệnh viện huyện, phòng khám khu vực và trạm y tế được đầu tư trang thiết bị đủ khả năng phục vụ nhân dân. 100% y tế tuyến xã (phòng khám khu vực và trạm y tế) đạt 10 chuẩn quốc gia.
Để làm được điều này, ngoài việc tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở cả về cơ sở vật chất và trang thiết bị thì cần có chính sách khuyến khích cán bộ y tế cơ sở, nhất là tuyến xã; thu hút cán bộ y tế có trình độ đại học trở lên về công tác tại Kiên Giang.
Và những bất cập
Kiên Giang còn nhiều địa phương phản ánh, quy trình tổ chức bộ máy hệ thống quản lý y tế (theo quy định mới của Bộ Y tế) thời gian qua bộc lộ nhiều bất cập, gây lãng phí nguồn nhân lực vốn đang rất thiếu. Y tế cấp huyện hiện nay có 3 cơ quan tồn tại gần như song song là phòng y tế, trung tâm y tế dự phòng, bệnh viện đa khoa huyện.
Ba bộ phận này đều phải có bộ máy quản lý riêng, bắt buộc phải có trình độ đại học (bác sĩ hoặc dược sĩ) với đầy đủ ban bệ như ban giám đốc, trưởng phó phòng. Do vậy xảy ra tình trạng lãng phí, càng thiếu hụt nguồn nhân lực, nhất là trong thời điểm rất khó chiêu mộ bác sĩ về công tác tại tuyến y tế cơ sở. Trước đây chỉ tập trung tại 1 đơn vị là trung tâm y tế huyện và chỉ cần 1 bộ máy tinh gọn là đủ.
Ngành y tế một số địa phương thuộc diện vùng sâu vùng xa ở ĐBSCL kiến nghị: Hiện hầu hết các tỉnh, thành vốn thiếu cán bộ y tế trầm trọng nên áp dụng theo mô hình quản lý trung tâm y tế huyện trước đây. Và đề xuất nên xem xét, giải quyết linh động để các địa phương có giải pháp hữu hiệu trước mắt: giảm tải và tăng thêm số lượng y – bác sĩ vào khám, chữa bệnh cho người dân.
“Việc điều hành, phối hợp giữa 3 đơn vị: Phòng Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng và Bệnh viện đa khoa huyện ở nhiều nơi có biểu hiện chồng chéo, lúng túng, làm giảm hiệu quả ở lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước, điều trị bệnh và y tế dự phòng”.
BS Trần Văn Sang, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Phú – An Giang than thở: “Hiện nay, sinh viên y khoa ra trường với trình độ BS không chịu về vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là vùng biên giới công tác. Vì điều kiện những nơi này quá thấp, trong khi đó, với trình độ BS, họ ở lại thành phố làm việc với tiền lương hấp dẫn hơn. Và tay nghề nâng cao do được nghiên cứu, học hỏi những bậc thầy trong ngành”.
Theo BS Sang, dự kiến từ năm 2015-2020, nhiều BS tại bệnh viện sẽ về hưu, nếu không bổ sung thêm BS thì tình trạng thiếu nhân lực càng trầm trọng”.
Y sĩ Nguyễn Thị Thanh Liễu, làm việc tại Phòng khám Đa khoa khu vực Đồng Ky (xã Quốc Thái, huyện An Phú, An Giang), nói: “Hầu hết những y, bác sĩ làm việc tại phòng khám đều có gia đình ở đây. Còn việc thu hút BS về vùng biên công tác thì… quá xa vời vì ngành y tế ở đây không có một chính sách gì để giữ chân họ”. Hầu hết những xã trên địa bàn huyện An Phú đều nằm trong Chương trình 135 nhưng cán bộ, nhân viên ngành y tế ở đây lại không được hưởng chế độ đãi ngộ, đặc biệt là lương và điều kiện sinh hoạt.
Khi chúng tôi hỏi bạn V.T.D, hiện là sinh viên năm thứ 6 của Trường ĐH Y Dược TPHCM: Ra trường, bạn có về quê công tác không? Chúng tôi nhận được cái lắc đầu và câu trả lời nửa vời của D: “Về quê biết khi nào kiếm đủ tiền cho những năm học đại học”.
Còn Bác sĩ Phạm Minh Huệ, Phó Giám đốc Sở Y tế Kiên Giang khẳng định: “Hiện tại ngành y tế Kiên Giang tuyển bác sĩ, dược sĩ không giới hạn, thậm chí sẵn sàng cho người dự tuyển chọn địa bàn công tác”. Thật không khỏi băn khoăn giữa một “tuyên bố” của vị lãnh đạo ngành y tế Kiên Giang và lựa chọn của Bạn V.T.D sinh viên năm thứ 6 (Đại học Y Dược TPHCM).
Nhóm PV VPĐD Cần Thơ
Nhiều tỉnh vẫn chưa có nhà thuốc đạt chuẩn GPP Báo cáo với lãnh đạo Cục Quản lý dược tại Hội nghị tăng cường công tác quản lý nhà nước về dược tổ chức ngày 25-9 tại Cà Mau, đại diện sở y tế các tỉnh An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Hậu Giang, Trà Vinh… đều cho biết: Dù ngành y tế địa phương đã cố gắng hết sức trong việc tuyên truyền, vận động các đơn vị, cơ sở kinh doanh dược phẩm tham gia xây dựng nhà thuốc đạt chuẩn GPP (Thực hành nhà thuốc tốt) nhưng cho đến nay, việc thực hiện chủ trương GPP hóa hệ thống phân phối lẻ dược phẩm ở các tỉnh này gần như vẫn giậm chân tại chỗ. K.Liên |
- Thông tin liên quan: Bài 1: Báo động từ con người đến thiết bị
