Chiều 31-1, trước tình trạng ách tắc mặt hàng nông sản tươi sống tại một số cửa khẩu, Cục ATTP, Bộ Y tế có văn bản hướng dẫn liên quan việc thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP đối với sản phẩm thuộc lĩnh vực trồng trọt theo quy định tại Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26-1-2026 của Chính phủ.
Theo đó, ngày 30-1, Cục ATTP nhận được văn bản của Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật, Bộ NN-MT, phản ánh một số vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP đối với sản phẩm trồng trọt theo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Cục ATTP đã tổ chức cuộc họp vào lúc 17 giờ ngày 30-1 với sự tham gia của lãnh đạo và chuyên viên các đơn vị liên quan. Tại cuộc họp, các bên thống nhất nhận định rằng, những khó khăn phát sinh chủ yếu liên quan tổ chức triển khai thực hiện, không xuất phát từ nội dung quy định của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Căn cứ kết quả cuộc họp, Cục ATTP đề nghị Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật; Cục Chất lượng, chế biến và phát triển thị trường chủ động báo cáo lãnh đạo Bộ NN-MT để có hướng dẫn các tổ chức, cá nhân liên quan triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP theo đúng thẩm quyền, bảo đảm không làm gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp.
Các cơ quan kiểm tra cần linh hoạt trong xử lý hồ sơ, tránh tình trạng máy móc gây thiệt hại cho tài sản của người dân và doanh nghiệp.
Cục ATTP cũng đề nghị, sau khi tổng hợp đầy đủ vướng mắc và đề xuất giải pháp liên quan kiểm tra nhà nước về ATTP lĩnh vực trồng trọt, trường hợp cần thiết, các đơn vị thuộc Bộ NN-MT tham mưu lãnh đạo bộ có văn bản gửi Bộ Y tế (với vai trò Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP), để tổ chức họp nhằm thống nhất hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP.
Qua tìm hiểu, nguyên nhân của tình trạng ách tắc này bắt nguồn từ việc Nghị định số 46/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực từ ngày 26-1-2026 (thay thế Nghị định 15/2018/NĐ-CP).
Dù mục tiêu của nghị định là nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, nhưng do chưa có thông tư hướng dẫn chi tiết ngay lập tức, các đơn vị kiểm tra chuyên ngành lúng túng trong thực thi.
Theo quy định mới, nông sản nhập khẩu phải kiểm tra hồ sơ, thực trạng và lấy mẫu kiểm nghiệm. Thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm có thể kéo dài từ 7-15 ngày, được cho là nguyên nhân khiến nhiều lô hàng nông sản nhập khẩu về Việt Nam chậm được thông quan.
“Với hàng khô thì không sao, nhưng trái cây tươi chờ 10 ngày, lúc nhận kết quả e rằng hàng đã hỏng”, một chủ doanh nghiệp lo lắng.
Cùng ngày, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cũng có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công thương và Bộ NN-MT về việc kiểm tra ATTP.
Theo đó, thống kê tới ngày 30-1, tại Cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe nông sản tươi sống (rau, củ quả) chưa có kết quả kiểm tra ATTP để thông quan; Cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai) có khoảng 250 xe chở sắn lát, chuối chưa có kết quả kiểm tra ATTP; Cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) khoảng 50 xe nông sản…
Theo Cục Hải quan, hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu qua các cửa khẩu chủ yếu là nông sản tươi sống, dễ hư hỏng nếu không được thông quan ngay trong ngày, gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp.
Để kịp thời gỡ vướng cho doanh nghiệp, Cục Hải quan đề nghị các bộ liên quan sớm có hướng dẫn, nhằm hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp, tránh ách tắc hàng hóa gây mất an toàn an ninh tại cửa khẩu.
