Lựa chọn thông minh trong kỷ nguyên AI

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định nghĩa cách nhân loại làm việc, học tập và kết nối, Ngày An toàn Internet toàn cầu (Safer Internet Day) 10-2 năm nay trở thành một cột mốc quan trọng để nhìn nhận những rủi ro số để các quốc gia có những lựa chọn thông minh bảo vệ mình trước làn sóng công nghệ phát triển ồ ạt.

Tội phạm mạng tăng khủng

Theo Báo cáo An ninh mạng năm 2026 vừa được Check Point, tập đoàn hàng đầu thế giới về giải pháp an ninh mạng của Israel, công bố, thế giới đang trải qua một giai đoạn bất ổn chưa từng có trên không gian ảo. Những số liệu thống kê cho thấy tính riêng trong năm 2025, các tổ chức quốc tế phải đối mặt với trung bình 1.968 vụ tấn công mạng mỗi tuần. Tỷ lệ này tăng 18% so với năm 2024 và đã tăng tới 70% so với năm 2023.

K8A.jpg
Một trung tâm an ninh mạng tại The Hague, Hà Lan. ẢNH: DUTCHNEWS

Sự gia tăng phi mã này cho thấy tội phạm mạng đang tận dụng triệt để những lỗ hổng hệ thống và sự chuyển đổi số thần tốc của doanh nghiệp. Không còn dừng lại ở phương thức truyền thống, những cuộc tấn công hiện nay đã trở nên tinh vi hơn, có quy mô lớn hơn và nhắm mục tiêu chính xác hơn. Các chuyên gia từ Check Point nhấn mạnh cứ mỗi giây trôi qua, các hệ thống phòng thủ trên thế giới phải chống chọi với hàng loạt nỗ lực xâm nhập, từ mã độc tống tiền cho đến các chiến dịch lừa đảo sử dụng kỹ năng tinh vi. Do đó, việc bảo vệ hạ tầng số đã trở thành vấn đề sống còn đối với sự ổn định kinh tế và an ninh quốc gia trong năm 2026.

Đề cao tính an toàn

Ngày An toàn Internet được tổ chức vào thứ ba của tuần thứ hai trong tháng 2 hàng năm. Chủ đề năm nay là “Công nghệ thông minh - Lựa chọn an toàn”. Khi AI không còn là khái niệm xa vời mà đã thâm nhập sâu vào mọi ngõ ngách của đời sống, từ các giao dịch tài chính phức tạp đến việc học tập trực tuyến, những rủi ro đi kèm cũng tăng lên tương ứng. AI đang bị những kẻ tấn công lợi dụng để tạo ra các kịch bản lừa đảo siêu thực, tự động hóa việc dò tìm lỗ hổng phần mềm và phát tán mã độc với tốc độ chớp nhoáng.

Sáng kiến Safer Internet Day do mạng lưới Insafe/INHOPE thuộc Liên minh châu Âu khởi xướng từ năm 2004, sau đó lan rộng hơn 150 quốc gia. Chủ đề mỗi năm thường xoay quanh an toàn số, bảo vệ dữ liệu cá nhân, chống bắt nạt trực tuyến, AI và trách nhiệm công dân số.

Kẻ tấn công giờ đây có thể tạo ra các tin nhắn đa ngôn ngữ, được điều chỉnh phù hợp với văn hóa, bắt chước giọng nói của người đáng tin cậy, các tổ chức, hoặc thành viên trong gia đình. Theo Báo cáo An ninh mạng năm 2026 của Check Point, email vẫn là cơ chế phân phối chính cho nội dung độc hại, chiếm 82% số lượng tệp độc hại được phân phối; các cuộc tấn công dựa trên web và đa kênh cũng phát triển ồ ạt.

Theo nhiều chuyên gia an ninh mạng, để đối phó với một môi trường Internet do AI dẫn dắt, người dùng nên được giáo dục về những lựa chọn thông minh. Điều này bao gồm việc sử dụng các công cụ bảo mật tích hợp AI để dự đoán mối đe dọa, thiết lập xác thực đa yếu tố và nhất là nâng cao tính cảnh giác trước những thông tin sai lệch. Các chuyên gia khuyến nghị, sự an toàn không chỉ đến từ các lớp tường lửa phần mềm, mà còn là sự kết hợp giữa các giải pháp công nghệ tiên tiến và ý thức tự bảo vệ của người dùng. Đây sẽ là chìa khóa để xây dựng một không gian mạng bền vững, nơi AI phục vụ cho sự tiến bộ, thay vì trở thành công cụ hủy hoại.

Tin cùng chuyên mục