Mỹ và Iran còn nhiều bất đồng trước thỏa thuận cuối cùng

Trước thời điểm lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran hết hạn vào ngày 22-4, hai bên đều cho biết các cuộc đàm phán gần đây tuy có tiến triển nhưng vẫn còn những bất đồng về vấn đề hạt nhân và eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz (ẢNH: VCG)
Eo biển Hormuz (ẢNH: VCG)

Phái đoàn Mỹ đến Pakistan

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn còn rất xa một thỏa thuận cuối cùng. Phát biểu trên truyền hình quốc gia, ông Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Iran đã giành chiến thắng trên thực địa sau nhiều tuần giao tranh và chỉ chấp nhận lệnh ngừng bắn tạm thời khi các yêu cầu cốt lõi được đáp ứng. Ông Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh Mỹ đã thất bại, đồng thời khẳng định quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch chiếm 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong khi đó, vào ngày 19-4, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump khẳng định các nhà đàm phán Mỹ sẽ tới Pakistan trong ngày 20-4 để tham gia vòng đối thoại mới với Iran. Nhà Trắng xác nhận các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Trung Đông là Jared Kushner và Steve Witkoff tới Islamabad để tham gia đàm phán. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cho biết Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người từng dẫn dắt vòng đàm phán trước, không tham dự vì lý do an ninh.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao quốc tế đang được thúc đẩy nhằm tìm kiếm một thỏa thuận lâu dài. Vào ngày 19-4, Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi.

Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim (Iran) đưa tin Tehran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới Islamabad ngày 20-4.

Diễn biến phức tạp ở eo biển Hormuz

Bên cạnh tiến trình ngoại giao, tình hình tại eo biển Hormuz vẫn diễn biến phức tạp. Iran đã rút lại quyết định mở cửa tuyến hàng hải này, đồng thời nổ súng cảnh cáo các tàu có ý định đi qua, buộc nhiều tàu dầu phải quay đầu. Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran khẳng định sẽ duy trì giám sát và kiểm soát eo biển cho đến khi chiến sự chấm dứt hoàn toàn, đồng thời đổ lỗi cho lệnh phong tỏa của Mỹ khiến nỗ lực mở lại tuyến đường bị đình trệ.

Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran cũng cảnh báo mọi tàu thuyền tiếp cận khu vực có thể bị coi là mục tiêu. Trong trường hợp Hormuz được mở lại, Iran sẽ yêu cầu tàu thuyền phải xin giấy phép đi qua và trả các khoản phí liên quan đến an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường.

Động thái này đã vấp phải phản ứng mạnh từ Ấn Độ. New Delhi đã triệu Đại sứ Iran để phản đối sau khi hai tàu treo cờ Ấn Độ bị nổ súng khi đi qua eo biển Hormuz, bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về an toàn hàng hải và yêu cầu Tehran bảo đảm an ninh cho các tàu thương mại cũng như sớm nối lại việc tạo điều kiện cho tàu hướng tới Ấn Độ.

Trong khi đó, trên truyền hình, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố hải quân nước này sẵn sàng giáng những thất bại cay đắng mới với Mỹ, Israel.

Phản ứng trước động thái của Iran, Tổng thống Donald Trump đã triệu tập các quan chức nội các, tình báo và quân sự để họp bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cũng như tiến trình đàm phán. Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ bảo vệ lệnh phong tỏa của Mỹ và đe dọa ném bom trở lại nếu các bên không đạt được thỏa thuận dài hạn trước khi lệnh ngừng bắn hết hạn. Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố: “Nếu Tehran không đồng ý với thỏa thuận, toàn bộ đất nước Iran sẽ bị tấn công”, đồng thời đề cập đến khả năng nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng như cầu và nhà máy điện.

Quân đội Israel thông báo đã thiết lập một ranh giới phân định mới mang tên Đường Vàng tại miền Nam Lebanon, trong khi phong trào Hezbollah tuyên bố lệnh ngừng bắn không thể mang tính một phía và sẽ đáp trả nếu bị tấn công.

Tin cùng chuyên mục