Nhà khoa học Thụy Điển Svante Paabo đoạt giải Nobel Y sinh 2022

SGGPO
Chiều 3-10 (giờ Việt Nam) Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska ở thủ đô Stockholm (Thụy Điển) đã công bố chủ nhân của Giải Nobel Y Sinh 2022 với công trình nghiên cứu về gene của các loài linh trưởng đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. 

Nhà khoa học Thụy Điển Svante Paabo đoạt giải Nobel Y sinh 2022

Theo đó, giải thưởng đã thuộc về nhà nghiên cứu di truyền học Svante Pääbo, người Thụy Điển, tôn vinh những phát hiện của ông liên quan chuỗi ADN của loài vượn người và quá trình tiến hóa của loài người.

Ông được biết đến nhờ công trình mang tính bước ngoặt, được đánh giá là góp phần làm thay đổi lĩnh vực nghiên cứu về nguồn gốc loài người sau khi phát triển các cách tiếp cận mới cho phép kiểm tra chuỗi ADN từ những mẫu vật khảo cổ.

Dựa trên những phát hiện của mình, nhà di truyền học Svante Pääbo đã thiết lập một bộ môn khoa học hoàn toàn mới có tên gọi là Paleogenomics- tái tạo và phân tích thông tin bộ gene của các loài đã tuyệt chủng.

Bằng cách chỉ ra những điểm khác nhau về di truyền học để phân biệt giữa loài người hiện nay và những loài vượn người đã tuyệt chủng, những phát hiện của ông đã cung cấp nền tảng cơ bản để khám phá những yếu tố giúp loài người trở nên khác biệt như ngày nay.

Thông qua nghiên cứu tiên phong của mình, nhà khoa học Svante Pääbo cũng đã thực hiện được một số điều "dường như không thể" như giải trình tự ADN của người Neanderthal- một phân loài của người cổ xưa sinh sống tại đại lục Á-Âu cho tới tầm 40.000 năm trước. Ông cũng đã mang đến phát hiện quan trọng về loài vượn người Denisova đã tuyệt chủng, cũng dựa trên những dữ liệu giải trình tự gene từ mẫu vật một mẩu xương tay được tìm thấy của loài này.

Nhà khoa học Thụy Điển Svante Paabo đoạt giải Nobel Y sinh 2022 ảnh 1 Thư ký Hội đồng Nobel và Ủy ban Nobel Thomas Perlmann công bố chủ nhân giải Nobel Y sinh 2022 Svante Paabo tại Viện Karolinska ở Stockholm, Thụy Điển, ngày 3-10. Ảnh: REUTERS

Nhà khoa học Svante Pääbo sinh năm 1955 tại Stockholm, từng học tại Đại học Uppsala (Thụy Điển), Đại học Zürich (Thụy Sĩ) và sau đó là Đại học California (Mỹ). Ông trở thành Giáo sư ở Đại học Munich (Đức) năm 1990. Sau đó, năm 1999, ông sáng lập Viện nghiên cứu Nhân chủng học tiến hóa ở Leipzig, Đức và làm việc tại đây cho tới nay.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2022. Đây là giải Nobel Y sinh thứ 113 được công bố từ năm 1901 đến nay. Giải có giá trị 10 triệu crown Thụy Điển (900.357 USD).

Giải Nobel Y sinh đã được trao 112 lần từ năm 1901 đến nay, trong đó có 12 phụ nữ từng được nhận giải này. Trong năm 2021, giải thưởng danh giá này đã thuộc về 2 nhà khoa học David Julius và Ardem Patapoutian vì những khám phá của họ về các thụ thể đối với nhiệt độ và xúc giác. 

Trong lịch sử, chủ nhân trẻ tuổi nhất của giải Nobel Y sinh là nhà khoa học người Canada Frederick G. Banting, nhận giải năm 1923 khi mới 32 tuổi, với công trình khám phá ra hormone tuyến tụy insulin điều trị bệnh tiểu đường.

Chủ nhân lớn tuổi nhất là bác sĩ Mỹ Peyton Rous, nhận giải năm 1966 khi ông 87 tuổi, với công trình nghiên cứu phát hiện một số virus có thể gây ra ung thư.

Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 4-10), Giải Nobel Hóa học (ngày 5-10) và Giải Nobel Văn học (ngày 6-10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 7-10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2022 vào ngày 10-10.

NGUYÊN KHANG

Các tin, bài viết khác

Hồ sơ - tư liệu

Xung đột tiềm tàng từ tài nguyên nước

Theo báo Le Figaro của Pháp, dân số tăng mạnh, nhu cầu sử dụng nước tăng không chỉ trong đời sống hàng ngày mà cả trong nông nghiệp và các ngành công nghiệp, kèm theo đó là biến đổi khí hậu với các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt… khiến nguồn tài nguyên nước sụt giảm.

Chính trường thế giới

Bước đi quan trọng

Đức vừa quyết định rút khỏi Hiệp ước Hiến chương năng lượng (ECT) - một bước tiến quan trọng trong cam kết tăng cường bảo vệ khí hậu của nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU).

Chuyện đó đây

Nhật Bản phát triển du lịch tâm linh

Từng là nơi trú ẩn của người hành hương và giới quý tộc, các ngôi chùa và đền ở Nhật Bản hiện cho phép du khách thoát khỏi các thành phố nhộn nhịp, trải nghiệm cuộc sống như một nhà sư.