Nỗi lo phía sau đê sông Hồng

Tác động lớn

Suốt nhiều thập niên, không gian hai bên bờ sông Hồng vẫn chưa được khai thác tương xứng. Sự chia cắt bởi hệ thống đê điều và hạ tầng thiếu đồng bộ đã biến khu vực này thành một "vùng đệm", nhiều nơi nhếch nhác. Nhằm thay đổi diện mạo đó, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đã chính thức được khởi công vào ngày 19-12-2025. Đây không chỉ là một công trình giao thông mà là một "siêu dự án" tái thiết đô thị với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, thực hiện theo phương thức đối tác công - tư (PPP).

Dự án có quy mô nghiên cứu 11.000ha, đi qua 19 xã, phường của TP Hà Nội. Không chỉ có đại lộ, dự án còn bao gồm 3.300ha công viên cảnh quan, vui chơi giải trí và 2.100ha quỹ đất để tái thiết đô thị. Chia sẻ về tầm nhìn này, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định: Việc đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là yêu cầu khách quan, cấp thiết. Dự án sẽ không chỉ là một công trình giao thông, mà còn hình thành không gian văn hóa, sinh thái hiện đại; bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Theo tính toán ban đầu, khoảng 200.000 người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, trong đó một phần được bố trí tái định cư tại chỗ. Trước sự ảnh hưởng này, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, để thực hiện được dự án, TP Hà Nội sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trung ương và đơn vị liên quan; bảo đảm triển khai dự án đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả; tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đặc biệt coi trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân trong vùng dự án.

Nhiều trăn trở

Tại phường Hồng Hà, khu vực chợ Long Biên hay làng nghề trồng đào Nhật Tân, trồng quất Tứ Liên, không khí lo âu bao trùm lên từng câu chuyện bên bàn trà, sạp hàng. Bà Nguyễn Thị Oanh, một tiểu thương kinh doanh hoa quả lâu năm, nói nếu làm dự án mà không có bãi tập kết hàng hóa thay thế thì việc buôn bán sẽ rất khó khăn. Những người lao động nghèo, bốc vác, xe thồ là những người thấy tương lai mờ mịt nhất.

Anh Trần Văn Hòa, lao động bốc xếp, bộc bạch: “Chúng tôi làm việc theo chuyến, thu nhập bấp bênh. Nếu chợ bị thu hẹp hoặc hoạt động bị siết chặt, chúng tôi sẽ không biết phải làm gì trong khi bằng cấp không có, trình độ thấp”. Cách đó không xa, tại vùng đất trứ danh với đào, quất như: Nhật Tân, Tứ Liên, những người nông dân đang "đứng ngồi không yên".

Ông Lê Văn Hoàng, hộ trồng đào 3 đời tại Nhật Tân, nhìn ra vườn đào đã tuốt lá trăn trở: Vườn đào là kế sinh nhai chính của cả gia đình, sẽ không biết sống ra sao nếu bị thu hồi. Chưa kể, không biết mảnh đất nhà mình có nằm trong diện giải tỏa không, và đền bù thế nào...

Bà Lê Thu Hà (65 tuổi, nhà ở Đầm Trấu) cho biết, hiện cả gia đình đang rất lo lắng vì quy hoạch dự án sẽ đi qua khu Đầm Trấu. Đây vốn là khu đô thị đầu tiên xây dựng ngoài đê sông Hồng. Từ khi có thông tin quy hoạch Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, nhiều công trình xây dựng, cải tạo nhà dân ở đây đã phải tạm dừng. Đáng nói, dù dự án đã khởi công nhưng thông tin đến với người dân vẫn còn mơ hồ nên quanh đây mọi nhà dân đều dừng kế hoạch sửa chữa nhà cửa.

Trái ngược với vẻ lo âu của người dân, tiểu thương và nông dân trồng đào, ở phía bên kia sông Hồng, nhiều hộ dân ở làng nghề gốm sứ Bát Tràng (xã Bát Tràng) cho rằng, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có ý nghĩa đặc biệt đối với Bát Tràng - vùng đất của làng gốm ngàn năm tuổi.

Đây là cơ hội lịch sử để tôn vinh, phát huy giá trị di sản văn hóa, mở ra “đại lộ kinh tế” cho làng nghề. Sự ra đời của trục đại lộ sẽ tạo lối tiếp cận trực tiếp, quy mô và mỹ quan cho du khách từ trung tâm Hà Nội về Bát Tràng, giải quyết những hạn chế về kết nối kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, người dân mong muốn quá trình giải phóng mặt bằng được thực hiện minh bạch, công bằng, tính toán đầy đủ giá trị đặc thù của các cơ sở sản xuất gốm sứ nếu bị ảnh hưởng.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Bí thư Đảng ủy phường Long Biên - 1 trong 19 xã, phường liên quan dự án cho biết, năm 2026, địa phương sẽ tập trung cho công trình đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Dự án đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống người dân.

Do đó, cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, vận động, nắm chắc tình hình tư tưởng người dân... Chính quyền địa phương sẽ kịp thời cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, định hướng dư luận, tạo sự đồng thuận cao; không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai thực hiện dự án.