Lần đầu bén duyên với văn học thiếu nhi, tác giả Xuân Huy lựa chọn thể loại đồng thoại, với một câu chuyện đầy thú vị, bất ngờ và mang đậm dấu ấn bản địa. Người công nhân lái máy ủi đã phát hiện và nhặt đi 5 quả trứng nhông nhỏ xinh, bỏ lại một quả trứng to và già ngày tuổi nhất.
Cho đến một ngày, từ trong lớp đất, quả trứng kia nứt vỏ và một cậu nhóc kỳ nhông dễ thương được ra đời. Cậu có tên là Tráng Sĩ, cái tên do bác Nhông Lửa đặt cho với niềm hy vọng “đó là chàng trai có sức mạnh, luôn giúp đỡ muôn loài”.
Qua thủ pháp nhân hóa, chú nhông cát Tráng Sĩ hiện lên với đầy đủ tính cách của những cô bé cậu bé hiếu động, tò mò và ưa thích khám phá thế giới xung quanh, nhất là hào hứng với những câu chuyện mới lạ. Ngay khi nghe bác Nhông Lửa chia sẻ về khối đá thông thái mà rất nhiều con vật sống ở thảo nguyên đều khao khát một lần chinh phục, Tráng Sĩ liền nung nấu quyết tâm lên đường. Bởi lẽ, khi đứng trên đỉnh khối đá, những con vật sẽ nhìn thấy được bốn phương tám hướng, và được công nhận trưởng thành.
Hành trình đến với khối đá thông thái của Tráng Sĩ trải qua nhiều diễn biến bất ngờ và khó lường, thậm chí là nguy hiểm. Nhưng may mắn bên cạnh Tráng Sĩ luôn có những người bạn tốt bụng như tắc kè, rắn ráo, đàn ve, bìm bịp, thằn lằn… đã cùng nhau hỗ trợ để cậu có thể vượt qua. Hành trình trưởng thành của nhông Tráng Sĩ cũng chính là khúc ca ấm áp và ngọt ngào của tình đoàn kết và thương yêu giữa muôn loài. Và hành trình ấy cũng góp phần nuôi dưỡng hạt mầm nhân ái cho những bạn đọc nhỏ tuổi.
Song song với câu chuyện phiêu lưu đầy kỳ thú của nhông cát Tráng Sĩ, một thế giới của khoa học tự nhiên cũng được mở ra với bạn đọc khi lật mở từng trang sách.