Phát triển kinh tế tư nhân: Chính sách và thực thi còn khoảng cách

Vẫn còn rào cản

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp lương thực thực phẩm TPHCM, cho rằng, điều doanh nghiệp kỳ vọng nhất là tinh thần cải cách của Nghị quyết 68 phải được thể hiện nhất quán trong từng luật, nghị định, thông tư và cả quá trình tổ chức thực hiện. Nếu chủ trương tiến bộ nhưng khi cụ thể hóa lại phát sinh thêm thủ tục, mở rộng tiền kiểm hoặc làm tăng chi phí tuân thủ thì doanh nghiệp sẽ khó mạnh dạn đầu tư dài hạn.

Từ thực tiễn hoạt động, các doanh nghiệp cho rằng những điểm nghẽn hiện nay tập trung ở ba nhóm chính: khó tiếp cận vốn, chi phí sản xuất - logistics còn cao và việc thực thi chính sách chưa theo kịp tinh thần cải cách của Nghị quyết 68.

Theo các doanh nghiệp, bài toán về vốn vẫn là bài toán khó. Dù lãi suất đã có xu hướng giảm nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn ít cơ hội tiếp cận tín dụng do việc cho vay chủ yếu dựa trên tài sản bảo đảm, trong khi các mô hình đánh giá dòng tiền và hiệu quả kinh doanh chưa được áp dụng rộng rãi.

Ông Lê Tấn Nam, Tổng Giám đốc Công ty CP Xây dựng Công trình Điện Phía Nam, cho biết, nhiều doanh nghiệp vẫn phải vay vốn với lãi suất gần 10%/năm, khiến chi phí tài chính tiếp tục là gánh nặng trong bối cảnh sức mua và thị trường chưa phục hồi hoàn toàn.

Bên cạnh đó, chi phí sản xuất và logistics tiếp tục tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Theo ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM, doanh nghiệp xuất khẩu hiện không chỉ gặp khó về vốn và hoàn thuế mà còn chịu áp lực từ chi phí logistics chiếm tới 17% - 20% giá thành sản phẩm, trong khi tình trạng thiếu lao động có tay nghề ngày càng nghiêm trọng. Nếu những điểm nghẽn này không sớm được tháo gỡ, doanh nghiệp sẽ rất khó nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ở góc độ môi trường kinh doanh, nhiều doanh nghiệp tiếp tục kiến nghị đẩy nhanh số hóa thủ tục hành chính, thống nhất cách thực thi chính sách giữa các cơ quan quản lý và sớm hoàn thiện các cơ chế mới. Ông Phạm Văn Xô, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu TPHCM, cho rằng, khoảng cách giữa chủ trương và thực thi vẫn còn khá lớn khi nhiều quy định về hải quan, thuế và logistics chưa thật sự tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trong khi đó, ông Vũ Văn Thành, Tổng Giám đốc Công ty SPHACY, băn khoăn vì doanh nghiệp công nghệ vẫn thiếu cơ chế định giá tài sản trí tuệ, chia sẻ dữ liệu và các mô hình thử nghiệm, khiến nhiều chính sách hỗ trợ chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Tháo gỡ từ khâu thực thi

Từ những bất cập được chỉ ra, các doanh nghiệp cho rằng điều quan trọng lúc này không phải ban hành thêm nhiều chính sách mới mà là bảo đảm các chủ trương của Nghị quyết 68 được thực thi đồng bộ, hiệu quả và đi vào thực chất.

Theo ông Nguyễn Vinh Huy, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp khu vực Trung tâm Sài Gòn, cần chuyển từ tư duy hỗ trợ chung sang thiết kế chính sách phù hợp với từng nhóm ngành, đồng thời hình thành cơ chế đối thoại, tháo gỡ khó khăn thường xuyên để doanh nghiệp có thể tiếp cận chính sách ngay trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Trần Hồng Anh, Chủ tịch Tập đoàn Novatech, đề xuất kiện toàn Quỹ bảo lãnh tín dụng theo hướng đánh giá hiệu quả hoạt động và dòng tiền, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp. Theo ông Trần Hồng Anh, doanh nghiệp nhỏ không cần bao cấp mà cần một cơ chế đủ linh hoạt để tiếp cận vốn, đầu tư đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị tiếp tục giảm chi phí tuân thủ bằng việc đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, thống nhất cách thực thi giữa các cơ quan quản lý, nâng cao tính minh bạch của chính sách, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng thị trường trong nước để nâng cao sức cạnh tranh.

Theo ông Vũ Văn Thành, Tổng Giám đốc Công ty SPHACY, cần công khai các chỉ số cải cách thủ tục hành chính, sớm vận hành cơ chế thử nghiệm và tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp để các chính sách hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống.