Phát huy hiệu quả ngữ liệu thống nhất
Ở bậc tiểu học, thầy Nguyễn Thành Tín, Khối trưởng khối 4, Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Sài Gòn), cho biết, việc triển khai bộ SGK thống nhất không gây khó khăn cho giáo viên vì chương trình giảng dạy vẫn là chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.
Từ các năm học trước, giáo viên đã được trao quyền chủ động lựa chọn ngữ liệu giữa các bộ sách phù hợp với đặc điểm của học sinh do mình giảng dạy. Năm nay, việc tiếp cận bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” là cơ hội giúp các thầy/cô tìm hiểu sâu hơn ngữ liệu dạy học mới, qua đó có sự chuẩn bị đầy đủ, tự tin bước vào năm học mới.
Song song với tập huấn thay sách, các tổ chuyên môn tiếp tục thảo luận, nghiên cứu xây dựng kho học liệu số và hệ thống LMS (Hệ thống quản lý học tập) phù hợp với bộ sách mới, đồng thời thiết kế các hoạt động trải nghiệm, chuyên đề đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả dạy học.
Đối với cấp THCS, Tổ trưởng Tổ Toán, Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành) thầy Đặng Hữu Trí đánh giá, hoạt động tập huấn có ý nghĩa quan trọng và cần thiết, cung cấp cho giáo viên kho bài giảng điện tử, video minh họa, tài liệu dạy học chi tiết đi kèm.
Trong đó, giáo viên tiếp tục được trao quyền linh hoạt thay đổi thứ tự bài học, phân phối chương trình phù hợp với từng đối tượng học sinh. Ngoài ra, nội dung tập huấn còn giúp các thầy/cô tiếp cận các kỹ thuật dạy học tích cực, tăng tính tương tác, nâng cao hiệu quả tiếp nhận kiến thức cho học sinh.
Riêng đối với cấp THPT, thầy Nguyễn Ngọc Hưng, Tổ trưởng Tổ Lịch sử, Trường THPT Bình Hưng Hòa (phường Bình Hưng Hòa) bày tỏ, việc triển khai một bộ sách giúp thống nhất nội dung, chuẩn kiến thức, kỹ năng cho học sinh. Các thầy/cô không còn loay hoay so sánh ngữ liệu giữa các bộ sách khi xây dựng phân phối chương trình, ra đề kiểm tra đánh giá định kỳ.
Bên cạnh đó, do tập trung vào một bộ sách thống nhất, các tài liệu đi kèm (sách giáo viên, bài giảng điện tử, ngân hàng câu hỏi, video minh họa) được nhà xuất bản đầu tư đồng bộ, giúp giáo viên dễ dàng tiếp cận và có nguồn tham khảo chính thống, tiết kiệm thời gian soạn bài. Việc trao đổi kinh nghiệm, thiết kế kế hoạch bài dạy giữa các trường cũng trở nên dễ dàng, thực chất hơn vì tất cả đều dạy chung một ngữ liệu và mạch kiến thức.
Vai trò chủ động của giáo viên
TS Trần Quang Vinh, Phó Tổng Biên tập NXBGDVN, cho biết, hoạt động tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng SGK thống nhất là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa chiến lược, bảo đảm sự thống nhất trong triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông trên phạm vi toàn quốc.
Trong đó, hoạt động giúp giáo viên hiểu sâu triết lý, cấu trúc, nội dung SGK, góp phần nâng cao năng lực giảng dạy, hiệu quả sử dụng và khai thác SGK trong đổi mới phương pháp và tổ chức dạy học. Ngoài ra, các buổi tập huấn còn là diễn đàn tương tác hai chiều giữa nhóm tác giả và giáo viên, qua đó tạo cơ hội trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm; giải đáp và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực tế giảng dạy; cập nhật, điều chỉnh, bổ sung nội dung mới.
Cán bộ quản lý, giáo viên Trường Tiểu học Trần Khánh Dư (phường Tân Định) tham gia tập huấn sách giáo khoa thống nhất
Để nâng cao hiệu quả triển khai trong thực tế, thầy Đặng Hữu Trí cho rằng, giáo viên phải chuyển đổi hoàn toàn từ dạy "chữ" sang dạy "người", hướng đến mục tiêu dạy học sinh cách vận dụng kiến thức vào cuộc sống, thay vì chỉ ghi nhớ lý thuyết như trước đây. Ngoài ra, người thầy cần đa dạng cách chấm điểm, đánh giá học sinh thông qua dự án, sản phẩm học tập, thuyết trình chứ không chỉ qua bài kiểm tra giấy. Đặc biệt, các trường cần tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, sử dụng kho học liệu số, phần mềm tương tác một cách linh hoạt; cá nhân hóa quá trình học tập để phù hợp nhiều đối tượng học sinh.
Theo thầy Nguyễn Ngọc Hưng, tới đây, các tổ chuyên môn cần tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc nghiên cứu, xây dựng lại phân phối chương trình, ma trận đề kiểm tra phù hợp với bộ sách mới. Khi dùng chung một bộ sách, đề kiểm tra (đặc biệt là các khối lớp cuối cấp) phải chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng sử dụng ngữ liệu ngoài SGK để đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác năng lực học sinh, tránh tình trạng "học vẹt" theo một cuốn sách duy nhất.
Trong năm học đầu tiên chuyển đổi qua một bộ sách, sự chủ động, linh hoạt của giáo viên và sự đồng hành sát sao của ban giám hiệu, tổ chuyên môn là yếu tố quyết định sự thành công của bộ sách nói riêng, hiệu quả giảng dạy nói chung ở các trường học.
Theo Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TPHCM Hồ Tấn Minh, ngành giáo dục sẽ không phân công giảng dạy đối với những giáo viên không tham gia tập huấn, bồi dưỡng hoặc không đạt yêu cầu đánh giá theo quy định. Giáo viên phải tham gia tập huấn để nắm rõ nội dung bộ sách, từ đó triển khai giảng dạy phù hợp thực tế tại đơn vị.
