Một công chức phục vụ gần 3.000 người dân
Những ngày này, ông Nguyễn Phúc Đức, phụ trách công tác tuyên giáo tại Đảng ủy phường Tăng Nhơn Phú đều đặn đến trụ sở Đảng ủy phường như suốt 8 năm qua. Vẫn thực hiện các công việc quen thuộc nhưng tâm thế ông Đức đã sẵn sàng cho mốc ngày 31-5, thời điểm kết thúc việc sử dụng đội ngũ hoạt động không chuyên trách theo chủ trương chung.
Hơn 8 năm công tác, 5 năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, ông Nguyễn Phúc Đức không xem mình là “người làm việc tạm thời”. “Công việc của chúng tôi không khác công chức, cũng kiêm nhiệm 2-3 mảng và rất nhiều việc không tên”, ông Đức chia sẻ. Ông Đức ủng hộ chủ trương tinh gọn bộ máy, song cũng mong có cơ chế chuyển tiếp hợp lý để những người có năng lực, kinh nghiệm, am hiểu địa bàn tiếp tục được bố trí phù hợp.
Phường Tăng Nhơn Phú là một trong những địa bàn đông dân nhất TPHCM với hơn 208.000 người, năm 2026 phường được giao 80 biên chế. Trong khi đó, hiện phường có tới 68 người hoạt động không chuyên trách đang trực tiếp tham gia công việc ở các khối Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể. Theo lãnh đạo UBND phường, nếu lực lượng này không còn, trung bình mỗi công chức phải phục vụ khoảng 2.741 người dân là rất áp lực.
Thực tế, đội ngũ không chuyên trách phường Tăng Nhơn Phú lâu nay đảm nhận nhiều phần việc như một công chức. Mỗi người phụ trách từ 2-3 lĩnh vực, chủ yếu có trình độ đại học trở lên, kinh nghiệm lâu năm, tham gia các lĩnh vực chuyên sâu như kế toán, nội vụ, công nghệ thông tin, chính sách… Nếu cắt giảm ngay, toàn bộ khối lượng công việc của 68 người sẽ dồn vào đội ngũ hiện hữu. Điều này sẽ ảnh hưởng tiến độ giải quyết công việc, về lâu dài còn tác động đến tâm lý, sức khỏe của cán bộ, công chức - những người đang trực tiếp đảm đương lượng công việc ngày càng lớn ở cơ sở.
Không chỉ Tăng Nhơn Phú, nhiều địa phương khác cũng đang đối diện áp lực tương tự. Tại phường Linh Xuân, với 47 người hoạt động không chuyên trách, nếu cắt giảm đội ngũ này, mỗi cán bộ, công chức sẽ phải phục vụ khoảng 2.400 người dân. Chủ tịch UBND phường Linh Xuân Nguyễn Thị Kim Cúc nhìn nhận, một bộ phận người dân cần được hướng dẫn trực tiếp khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Nếu thiếu lực lượng hỗ trợ “cầm tay chỉ việc”, hiệu quả cải cách hành chính sẽ bị ảnh hưởng.
Chủ động phương án hỗ trợ
Dự kiến thành phố có hơn 5.500 người hoạt động không chuyên trách cấp phường, xã nghỉ việc hoặc sắp xếp lại trước ngày 31-5. Hiện các địa phương đã chủ động rà soát, đề xuất chuyển đổi một số người không chuyên trách sang công chức, viên chức hoặc giới thiệu việc làm tại doanh nghiệp.
Bà Nguyễn Thị Thu Hường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hòa Hưng, cho biết, phường đang xây dựng nhiều phương án để hỗ trợ, bố trí việc làm phù hợp cho đội ngũ này. Trước mắt, một số trường hợp được sắp xếp tạm thời vào các vị trí phù hợp với chuyên môn tại Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng phường, lực lượng dân quân hoặc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công của phường. Đối với các trường hợp còn lại, phường Hòa Hưng tiếp tục rà soát, kết nối với các đơn vị trên địa bàn để tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp.
“Thời gian tới, địa phương tiếp tục chủ động tìm giải pháp, tranh thủ các nguồn lực và phối hợp các đơn vị liên quan nhằm hỗ trợ tối đa cho đội ngũ này, góp phần ổn định đời sống, tâm lý trong giai đoạn chuyển đổi”, bà Nguyễn Thị Thu Hường cho biết.
Tại phường Bình Tân, bà Phạm Thị Tuyết Nga, Phó Chủ tịch UBND phường, cho biết, địa phương đã rà soát, thống kê đội ngũ người hoạt động không chuyên trách và phân loại thành 3 nhóm để có phương án xử lý phù hợp. Cụ thể, đối với nhóm có nguyện vọng thôi việc, phường đang rà soát, hoàn thiện hồ sơ để giải quyết chế độ, chính sách theo quy định. Với nhóm đủ điều kiện tiếp nhận vào công chức, phường sẽ lập danh sách, gửi Sở Nội vụ TPHCM xem xét, thẩm định theo quy trình. Riêng các trường hợp còn lại, phường tiếp tục rà soát vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế để bố trí, sắp xếp vào các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc phường cho phù hợp.
Một số địa phương kiến nghị cho phép tiếp tục ký hợp đồng với lực lượng hoạt động không chuyên trách theo lộ trình, có thể kéo dài 5 năm kể từ năm 2026 để vừa giảm áp lực trước mắt, vừa tạo điều kiện cho đội ngũ chuyển đổi dần công việc.
Khảo sát, đề xuất chính sách
Tại nhiều hội nghị, Thường trực Thành ủy TPHCM đã gợi mở hướng xử lý linh hoạt. Trong đó, có thể rà soát các vị trí còn thiếu để tuyển dụng lại đội ngũ này, nhất là kiện toàn nhân sự cho các đơn vị sự nghiệp mới thành lập; các địa phương cùng phối hợp rà soát, bố trí nhân sự phù hợp cho địa phương mình. Thành ủy TPHCM cũng đang tổ chức các đoàn khảo sát để đánh giá toàn diện chất lượng, năng lực đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, làm cơ sở đề xuất chính sách.
