Các nội dung cụ thể bao gồm: Việc thành lập 10 phường, cho ý kiến về Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và thông qua về nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.
Theo Tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày, việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.
Chính phủ nhận định, Đồng Nai hội tụ nhiều điều kiện để chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Với vị trí là đầu mối liên kết trực tiếp giữa TPHCM với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; cùng với hệ thống hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ, logistics ngày càng đồng bộ, hiện đại.
Trong đó có Cảng hàng không quốc tế Long Thành (dự kiến đưa vào khai thác thương mại vào cuối năm 2026), Đồng Nai được xác định có tiềm năng phát triển thành đô thị lớn, đa trung tâm, đa chức năng, có sức lan tỏa mạnh đối với vùng phía Nam và cả nước.
“Việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ tạo bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và quản trị địa phương, góp phần hình thành 1 cực tăng trưởng quan trọng, trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế”, ông Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh.
Nêu phương án cụ thể, Chính phủ đề nghị thành lập 10 phường gồm Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai và Lộc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 10 xã cùng tên thuộc tỉnh Đồng Nai. Đồng thời, thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ 12.737,18 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số gần 4,5 triệu người và 95 đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai sau khi hoàn tất việc thành lập 10 phường.
Sau sắp xếp, thành phố Đồng Nai có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã; tỷ lệ đô thị hóa đạt 54,1%. Như vậy, nếu đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương được Quốc hội thông qua, cả nước sẽ có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh.
Tờ trình của Chính phủ cũng cho biết, về tổ chức bộ máy và nhân sự, trước mắt sẽ cơ bản giữ nguyên trạng trụ sở, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện có; đồng thời tỉnh Đồng Nai đã xây dựng phương án, lộ trình sắp xếp, kiện toàn nhân sự phù hợp với mô hình chính quyền đô thị. Chính phủ khẳng định tỉnh Đồng Nai và 10 xã dự kiến thành lập phường đã bảo đảm các điều kiện theo luật định; trong đó 10 xã đều đạt 5/5 tiêu chuẩn của phường.
Đối với thành phố Đồng Nai, địa phương đã đạt và vượt 5/7 tiêu chuẩn, 2 tiêu chuẩn còn lại là tỷ lệ số phường trực thuộc và phân loại đô thị loại I dự kiến sẽ hoàn thành sau khi UBTVQH quyết định thành lập 10 phường và cho phép áp dụng cơ chế đặc thù trong phân loại đô thị.
Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết thành lập 10 phường và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các đơn vị hành chính liên quan. Các đề án đã được lấy ý kiến cử tri, ý kiến HĐND ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao; hồ sơ bảo đảm đầy đủ, đúng quy định, đủ điều kiện trình UBTVQH xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Về tổ chức bộ máy tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai. Việc thành lập 10 phường và thành lập thành phố Đồng Nai không ảnh hưởng đến tên gọi cũng như phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân khu vực hiện có trên địa bàn.
Trên cơ sở thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai; tán thành với đề nghị thành lập thành phố Đồng Nai để trình Quốc hội xem xét, quyết định; đồng thời thông qua về mặt nguyên tắc Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai mà không cần tổ chức họp để xem xét lại.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị các nghị quyết này có hiệu lực ngay từ ngày 30-4-2026 theo nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai.
