Thủ tục pháp lý đã thoáng
Tại khu vực phía Đông TPHCM, sau khi tháo gỡ khó khăn, hiện các dự án NƠXH đã và đang được triển khai thuận lợi, tiếp tục hoàn thiện để bàn giao nhà cho người dân. Trong đó, Dự án Eco Home 1 do Công ty CP Phát triển nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (HODECO) làm chủ đầu tư (CĐT), tọa lạc mặt đường Trường Chinh, phường Phú Mỹ, vừa làm lễ cất nóc.
Hiện CĐT đang đẩy nhanh tiến độ, hoàn thiện các hạng mục còn lại, bảo đảm bàn giao nhà trong năm nay. Theo ông Lê Viết Liên, Tổng Giám đốc HODECO, trước đó dự án gặp nhiều khó khăn do quy định đối tượng mua NƠXH còn hạn chế, khiến CĐT lo lắng không tiếp cận được khách hàng; vướng mắc về thủ tục đầu tư, thủ tục mở bán, xét duyệt, thẩm định giá…
Tuy nhiên, nhờ cơ chế thông thoáng hơn, những khó khăn, vướng mắc đã cơ bản được tháo gỡ. Cụ thể, Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ ngày 1-8-2024 và Nghị định số 100/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về phát triển và quản lý NƠXH đã đưa ra quy định thông thoáng hơn so với luật cũ, mở rộng đối tượng được thụ hưởng và nới rộng điều kiện được hưởng chính sách hỗ trợ NƠXH.
Tương tự, dự án khu NƠXH Mỹ Xuân B1 (phường Phú Mỹ) được quy hoạch có quy mô khoảng 3,37ha với 1.200 căn hộ cũng vừa được khởi công xây dựng vào ngày 16-1. Ông Lê Thanh Tùng, Giám đốc Công ty IDICO CONAC (CĐT dự án), cho biết, nhiều năm gặp vướng mắc do phải chờ quy hoạch xây dựng chung của địa phương, đến ngày 8-10-2025, UBND TPHCM đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư. Đồng thời, Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 và quy hoạch chi tiết 1/500 cũng đã được phê duyệt, tạo cơ sở để CĐT triển khai dự án theo đúng trình tự, quy định.
Dự án NƠXH Lê Thành - Tân Kiên (xã Tân Nhựt, TPHCM) do Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Lê Thành (Công ty Lê Thành) làm CĐT, cũng vừa được động thổ sau thời gian dài “nằm im” do chờ thực hiện thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Theo ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành, dự án chậm thi công vì thủ tục duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, cấp giấy phép xây dựng quá chậm và phải trải qua nhiều quy trình.
Tuy nhiên, theo quy định mới, dự án NƠXH không phải thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn mà thay vào đó là CĐT tự tổ chức thẩm định, phê duyệt và chịu trách nhiệm. Với quy định này, dự án đã được gỡ vướng và bắt tay ngay vào việc xây dựng.
Phối hợp tạo nguồn nhà ở
Bên cạnh các CĐT là doanh nghiệp phát triển dự án NƠXH, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TPHCM cũng đang nỗ lực tìm nguồn cung giúp công nhân, người lao động “an cư”. Tại hội thảo về phát triển NƠXH trên địa bàn TPHCM mới đây, ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ TPHCM, cho biết, từ nay đến năm 2030, LĐLĐ đăng ký hoàn thành khoảng 50.000 căn nhằm cung ứng cho công nhân, người lao động có nhu cầu. Để thực hiện được mục tiêu này, LĐLĐ TPHCM vừa ký kết với Tập đoàn Hoa Sen, phối hợp xây dựng khoảng 20.000 căn NƠXH trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời đang tìm những đối tác có tiềm lực khác.
Theo ông Võ Khắc Thái, trong thời gian tới, LĐLĐ TPHCM sẽ tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược để phối hợp tạo thêm nguồn NƠXH cung ứng đến người lao động. LĐLĐ kiến nghị thành phố tập trung chỉ đạo để đẩy nhanh tiến độ hỗ trợ nhà đầu tư. Cụ thể, hiện nay HĐND TP đã có những chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn kích cầu đầu tư đối với các dự án về an sinh xã hội với mức vay tối đa 200 tỷ đồng/dự án. Mức vốn vay kích cầu này phù hợp hỗ trợ đối với các dự án xây dựng NƠXH có quy mô nhỏ.
Tuy nhiên, trên thực tế, có những dự án xây dựng NƠXH với quy mô lớn từ 10-20ha, đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn. Chính vì thế, TPHCM cần có mức hỗ trợ khoảng 70% tổng mức đầu tư các dự án NƠXH lớn. Đồng thời, thủ tục để thực hiện NƠXH cần được rút ngắn để các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án.
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, nhìn nhận, giai đoạn 2026-2030, nhu cầu về NƠXH là rất lớn. Trong đó, nhóm có nhu cầu thuê, thuê mua NƠXH chiếm tỷ trọng đáng kể, đặc biệt tại các khu vực nội thành phát triển và khu vực ngoại thành gắn với các khu công nghiệp, khu chế xuất.
Thực tiễn này đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa mô hình NƠXH, không chỉ tập trung vào nhà ở để bán, mà cần ưu tiên phát triển NƠXH cho thuê, thuê mua, nhà ở cho người lao động. Thành phố cần thêm nhiều mô hình NƠXH tốt, ý tưởng mới. Quan trọng nhất là chuyển hóa những mô hình, ý tưởng đó thành các quyết sách cụ thể, chương trình hành động rõ ràng, khả thi. Để làm được điều này cần sự đồng hành giữa Nhà nước - doanh nghiệp - xã hội.
