Tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, trong phiên thảo luận tại hội trường chiều 5-8, các đại biểu (ĐB) Quốc hội đã tập trung cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
ĐB Phan Mỹ Dung (Tây Ninh) nhấn mạnh, việc rà soát danh mục lần này không chỉ là cắt giảm "cơ học" mà cần là cuộc cách mạng về thể chế. Việc giữ hay loại bỏ ngành nghề phải dựa trên tiêu chí khách quan, như ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng, sức khỏe cộng đồng và khả năng chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".
ĐB Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho rằng "cắt giảm bao nhiêu ngành nghề không quan trọng bằng cắt giảm như thế nào để không tạo hậu quả khó khắc phục". Dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế, ông nhấn mạnh chỉ chuyển sang hậu kiểm khi công cụ quản lý và nguồn lực thanh tra đủ đáp ứng, nếu không sẽ tiềm ẩn rủi ro cho xã hội.
Nội dung thu hút sự quan tâm của các ĐB là đề xuất bổ sung kinh doanh khí N2O (khí cười) vào danh mục cấm sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, thực phẩm, kiểm nghiệm. Dù thống nhất cao về mục tiêu ngăn chặn lạm dụng "bóng cười", các ĐB bày tỏ lo ngại về "khoảng trống" pháp lý nếu thiếu hướng dẫn cụ thể.
ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nhấn mạnh tầm quan trọng của các văn bản hướng dẫn đi kèm. "Cần chuẩn bị đồng thời văn bản hướng dẫn về khí N2O, làm rõ phạm vi cấm, các trường hợp sử dụng hợp pháp được loại trừ, chứng từ chứng minh mục đích sử dụng, trách nhiệm của người bán và người mua, cũng như mối quan hệ với pháp luật về hóa chất, an toàn thực phẩm và xử lý vi phạm", ĐB Nguyễn Thị Việt Nga nêu quan điểm.
Cũng theo ĐB Nguyễn Thị Việt Nga, nếu không có hướng dẫn về nhận diện hành vi và xác định mục đích sử dụng khí N2O, các cơ quan như công an, quản lý thị trường, y tế sẽ gặp lúng túng và áp dụng không thống nhất.
ĐB Lê Hoàng Anh phân tích sâu về tính khả thi của việc cấm kinh doanh khí N2O. ĐB chỉ ra rằng N2O hiện chưa phải là chất ma túy hay tiền chất, do đó việc cấm đầu tư kinh doanh chỉ mới tác động đến các cơ sở có đăng ký hợp pháp mà không xử lý được người bán chui.
ĐB Lê Hoàng Anh lo ngại về ranh giới giữa kinh doanh hợp pháp và lạm dụng loại khí này; đề nghị cần có sự khớp nối chặt chẽ giữa Luật Đầu tư và Bộ luật Hình sự về khái niệm "mục đích trái pháp luật" để không gây khó khăn cho doanh nghiệp chân chính.
ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng N2O là khí thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp như điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, nên cần quản lý theo mục đích sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc. ĐB đề xuất không cấm tuyệt đối mà đưa vào diện kinh doanh có điều kiện, chỉ cấm sử dụng gây ảnh hưởng sức khỏe.
Cuối giờ thảo luận, giải trình và tiếp thu ý kiến ĐB, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua đã có hiện tượng lạm dụng nên việc quy định cụ thể cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm nhằm kiểm soát nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và trật tự an toàn xã hội. Chính phủ sẽ ban hành nghị định quy định rõ hình thức kiểm soát việc sản xuất, vận chuyển để đảm bảo khí này được sử dụng đúng mục đích.
