Ngày càng nhiều người lựa chọn
Sau 6 năm đưa sản phẩm xanh vào hệ thống Co.opmart, Công ty TNHH Thương mại Hòa Mai ghi nhận mức độ chấp nhận của NTD ngày càng rõ nét. Theo ông Nguyễn Lê Thái Hòa, Giám đốc công ty, nhóm sản phẩm thân thiện môi trường như đũa dừa, chén dừa, muỗng dừa… đang tăng trưởng ổn định với tốc độ bình quân 20-30% mỗi năm; riêng năm 2025 đạt tới 40%. Tương tự, các sản phẩm của những doanh nghiệp theo hướng xanh hóa như Công ty CP Mỹ phẩm Sài Gòn (nhóm dầu gội đầu thảo dược); Công ty CP Sản xuất thực phẩm Anh Kim (thương hiệu cháo Cây Thị); Công ty TNHH Sản xuất và thương mại Tân Quang Minh (nước uống Bidrico)… cũng ngày càng được NTD lựa chọn nhiều hơn.
Ở góc độ hệ thống phân phối, đại diện nhà bán lẻ Saigon Co.op cho biết, nhóm hàng có yếu tố tốt cho sức khỏe, thân thiện môi trường, có nguồn gốc rõ ràng có tốc độ tăng trưởng tốt hơn mặt bằng chung ở một số ngành hàng, đặc biệt là thực phẩm, đồ uống và sản phẩm tiêu dùng thiết yếu. Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở các doanh nghiệp lớn, mà còn lan sang cả nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các đơn vị khởi nghiệp. Một khảo sát được Hiệp hội hàng Việt Nam chất lượng cao (BSA) công bố vào tháng 3-2026 cũng cho thấy, nhận thức về tiêu dùng xanh tại Việt Nam đã hình thành khá rõ. Ông Nguyễn Văn Phượng, Trưởng ban Khảo sát tiêu dùng của BSA, cho biết, hơn 80% NTD cho biết đã biết hoặc hiểu về tiêu dùng xanh, gắn với các tiêu chí như sản phẩm thân thiện môi trường, tốt cho sức khỏe và quy trình sản xuất bền vững. Theo ông Nguyễn Văn Phượng, không chỉ dừng ở nhận thức, xu hướng này còn thể hiện ở hành vi lựa chọn: một bộ phận NTD đã bắt đầu ưu tiên sản phẩm xanh, hữu cơ, thân thiện môi trường, dù mức độ chưa đồng đều giữa các nhóm thu nhập. Đáng chú ý, khoảng 86% người được khảo sát cho biết sẵn sàng trả thêm chi phí (từ 5-10%) để sử dụng sản phẩm xanh nếu đáp ứng được các tiêu chí về chất lượng và độ tin cậy.
Từ xu hướng đến chuẩn mực thị trường
Dù xu hướng tiêu dùng xanh đã dần hình thành, nhưng tốc độ chuyển hóa sang hành vi thực tế vẫn chưa tương xứng. Nói cách khác, NTD đã biết, đã quan tâm, thậm chí sẵn sàng chi thêm, nhưng việc lựa chọn sản phẩm xanh trong giỏ hàng hàng ngày vẫn còn dè dặt.
Ông Nguyễn Văn Phượng cho biết, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở nhận thức, mà ở các yếu tố cụ thể của thị trường: giá sản phẩm còn cao, thông tin chưa đủ rõ ràng và mức độ tiếp cận còn hạn chế. Đáng chú ý, NTD không còn dễ chấp nhận những thông điệp xanh mang tính cảm tính, mà đòi hỏi bằng chứng cụ thể: sản phẩm có thực sự an toàn không, nguồn gốc có rõ ràng không, mức giá có hợp lý so với giá trị mang lại hay không. Điều này khiến thị trường buộc phải chuyển từ “nói xanh” sang “chứng minh xanh”.
Từ thực tế trên, nhiều doanh nghiệp xanh cho biết, giá sản phẩm xanh hiện vẫn cao hơn so với sản phẩm thông thường nên việc tiếp cận rộng rãi NTD còn hạn chế. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, vai trò của hệ thống phân phối đang ngày càng rõ nét trong việc kéo gần sản phẩm xanh đến người mua. “Các nhà bán lẻ, điển hình như Saigon Co.op luôn có những hoạt động riêng để hỗ trợ nhóm sản phẩm này, từ ưu tiên vị trí trưng bày đến tổ chức các chương trình kích cầu quy mô lớn. Chiến dịch “30 năm - Cam kết xanh” mà Saigon Co.op đang triển khai là một ví dụ. Những chương trình như vậy không chỉ giúp gia tăng nhận diện sản phẩm, mà còn góp phần thay đổi hành vi mua sắm của NTD theo hướng tích cực hơn”, ông Nguyễn Lê Thái Hòa chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, với vai trò là nhà bán lẻ thuần Việt lâu đời nhất hiện nay trên thị trường, đơn vị này đang từng bước xây dựng lộ trình thúc đẩy tiêu dùng xanh theo hướng dài hạn, không chỉ dừng ở các chương trình ngắn hạn. Theo đó, bên cạnh các chiến dịch truyền thông như “30 năm - Cam kết xanh”, hệ thống này sẽ tiếp tục ưu tiên quầy kệ trưng bày cho nhóm sản phẩm thân thiện môi trường, đồng thời tổ chức các đợt kích cầu quy mô lớn dành riêng cho sản phẩm xanh nhằm tạo điều kiện để NTD dễ tiếp cận hơn. Saigon Co.op cũng đặt mục tiêu đồng hành cùng nhà cung cấp trong quá trình chuyển đổi, từ việc ưu tiên phân phối, hỗ trợ quảng bá đến cùng triển khai các chương trình kích cầu. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng cơ hội tiếp cận thị trường, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái tiêu dùng xanh bền vững hơn trong dài hạn.
Theo Bộ Công thương, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm; riêng tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh số nhóm hàng xanh có thể tăng tới 40-60% khi được hỗ trợ truyền thông và trưng bày phù hợp. Dự báo, trong 5 năm tới, thị trường sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai con số, tập trung vào các ngành hàng tiêu dùng nhanh, thực phẩm và gia dụng.
