Bảo tàng chưa gắn với thực tiễn cuộc sống

Trong gần 4 tiếng đã có 14 tham luận và ý kiến trình bày, trao đổi tại hội thảo khoa học và thực tiễn “Bảo tàng và di tích tại TPHCM trong quá trình hội nhập và phát triển”. Các ý kiến đã đề cập đến thực trạng và hoạt động của các bảo tàng, di tích tại TPHCM, nêu lên những vấn đề cấp thiết cần phải thay đổi để phát triển.

Từ nhiều năm nay TPHCM trở thành một trong những trung tâm phát triển kinh tế - chính trị - văn hóa quan trọng của cả nước và TP đang giữ vai trò là cầu nối giữa nền văn hóa Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc với kho tàng văn hóa tiên tiến của các nước trên thế giới. Trong xu thế hội nhập ấy, bảo tàng và di tích là một trong những sứ giả đặc biệt, không thể thiếu.

Du khách tham quan Bảo tàng Lịch sử tại TPHCM. Ảnh: AN DUNG

Tiến sĩ Phạm Quốc Quân đã nhận định bao quát việc phải đa dạng hóa loại hình bảo tàng Việt Nam, vì nước ta lâu nay chỉ phát triển loại hình bảo tàng lịch sử xã hội, còn quá ít bảo tàng chuyên ngành và chuyên đề, theo đó phần trưng bày là địa phương hóa diễn trình lịch sử dân tộc nên rất nhiều giai đoạn trưng bày tại nhiều bảo tàng trùng lặp nhau, gây nên sự nhàm chán.

Mặt khác, bảo tàng cần được đầu tư về cơ sở vật chất,  xây dựng các công trình phụ mang tính giải trí. Bảo tàng phải thể hiện tính nghiên cứu, sưu tầm hiện vật và cần đa dạng cách thức trưng bày, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp để đáp ứng nhu cầu hội nhập.

Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử – văn hóa TPHCM, Tiến sĩ Phạm Hữu Mý, quan tâm đến những vấn đề cụ thể hơn trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử.

Tại TPHCM hiện có hơn 100 di tích được xếp hạng. Tuy nhiên trong thực tế nhiều di tích đang xuống cấp và bị hư hại trầm trọng, cần được khẩn trương tu bổ tôn tạo theo đúng kỹ thuật, quy định, để giữ gìn và phát huy giá trị.

Bên cạnh đó, có di tích đóng cửa suốt ngày vì sợ mất hiện vật, nhiều di tích chưa được ngành du lịch chú ý giới thiệu và quảng bá, tuyên truyền… trừ di tích Dinh Thống Nhất, địa đạo Củ Chi, hầm chứa vũ khí trong trận tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân…

Tiến sĩ Trịnh Thị Hòa lại đặt nặng vấn đề tiếp cận những tri thức mới về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Ở nước ngoài, người ta quan niệm bảo tàng là một sản phẩm cao cấp, đã là sản phẩm phải có tiếp thị, nhắm vào công chúng là khách tham quan và khách tiềm năng – những người chưa đến bảo tàng. Ngoài ra, vấn đề đạo đức nghề nghiệp của cán bộ bảo tàng cần được quan tâm nhiều hơn.

Hiện nay, lãnh đạo các bảo tàng đang đứng trước áp lực: lo cuộc sống cho anh em mà lãng quên sự nghiệp phát huy và bảo tồn các di sản văn hóa, hoặc làm cho có, thiếu sự đầu tư, nghiên cứu. Bảo tàng nước ta còn lạc hậu so với nhiều nước trên thế giới vì chậm áp dụng công nghệ thông tin tiên tiến.

Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM, bà Nguyễn Thế Thanh, cho rằng: “Nhận thức về vai trò bảo tồn bảo tàng chưa đi đôi với hành động. Ai cũng thừa nhận bảo tàng là một thiết chế văn hóa quan trọng, là một công cụ giáo dục con người… nhưng trên thực tế còn quá nhiều lợi ích riêng của tập thể được đặt lên trên lợi ích chung, lợi ích công của toàn xã hội”.

Giải pháp nào để nâng cao chất lượng công tác bảo tồn bảo tàng là câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ vì hội thảo chỉ mới đề cập được những thực trạng “nóng” mà chưa đưa ra được phương pháp giải quyết cụ thể, rõ ràng và cũng chỉ nêu được nhiều thực trạng mang tính khoa học hơn là gắn với thực tiễn cuộc sống.

Thúy Bình

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Bộ sách kích thích thị giác trẻ sơ sinh

Sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ là điều mà hầu như phụ huynh nào cũng đều quan tâm. Và tương tác thị giác là một trong những hoạt động đầu tiên đóng vai trò quan trọng ở giai đoạn từ 0-3 tuổi của trẻ. Thấu hiểu điều này, AZKids liên kết cùng NXB Thế giới giới thiệu bộ sách Tương phản với rất nhiều thông tin hữu ích trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ nhỏ. 

Sáng tác

Biết răng chừ quê ơi

Quê mình đây nè bạn
Bữa mô buồn ghé chơi
Nắng hè trong leo lẻo
Biển còn xanh hơn trời

Mỹ thuật

Cách nhìn mới với tranh graffiti

Vùng Shibuya thuộc Tokyo, Nhật Bản, vốn được coi là “thánh địa” của giới trẻ. Các bức tường ở Shibuya trước đây phủ đầy những bức tranh graffiti của bạn trẻ trong nước và cả người nước ngoài.