Theo đó, tờ trình cho thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều quyết sách chiến lược như mục tiêu tăng trưởng 2 con số; tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc vào tháng 4-2026 thúc đẩy vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt.
Các quy hoạch tổng thể quốc gia, mạng lưới đường sắt và quy hoạch ngành... được điều chỉnh. Một số dự án lớn nằm trong khu vực có tuyến đường sắt đi qua được bổ sung quy hoạch, triển khai thực hiện tác động đến dự án.
Ngoài ra, dự báo về nhu cầu vận tải đã thay đổi so với số liệu trước đây: Bổ sung 8,4km đoạn tuyến Yên Viên - Gia Lâm, điều chỉnh vị trí ga đầu mối hành khách phía Bắc; bổ sung 2 nhánh kết nối hệ thống đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng...
Với những cơ sở đó, qua tính toán, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng mức đầu tư sơ bộ là 289.339 tỷ đồng, tăng 86.108 tỷ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, dự kiến tổng mức đầu tư điều chỉnh tăng rất lớn so với chủ trương đầu tư đã được Quốc hội quyết định. Do đó, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, đối chiếu suất đầu tư, cơ cấu chi phí và tổng mức đầu tư với các dự án đường sắt có điều kiện tương đồng, để làm rõ hơn cơ sở xác định tổng mức đầu tư của dự án.
Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở dự báo nhu cầu vận tải; cập nhật các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả tài chính sau khi điều chỉnh tổng mức đầu tư; đánh giá rõ khả năng thu hồi vốn, phương án hoàn trả vốn vay...
