Chủ động “rẽ lối” học nghề

Hết lớp 9, “vào nghề”

Đầu tháng 6, thay vì dự thi lớp 10 công lập, em Nguyễn Thị Kim Dương, học sinh Trường THCS Bình An (phường Đông Hòa, TPHCM) cùng mẹ đến Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An để làm thủ tục đăng ký học ngành Thiết kế đồ họa.

Chị Cao Thị Đẹp (mẹ của Kim Dương) cho biết, gia đình luôn tôn trọng lựa chọn của con. Con có học lực ở mức trung bình nhưng lại bộc lộ năng khiếu và niềm yêu thích đối với mỹ thuật, nên việc theo học nghề từ sớm là hướng đi phù hợp. “Con vừa được học nghề, vừa được học chương trình văn hóa nên tôi thấy khá yên tâm. Vợ chồng tôi đều là công nhân, sống ở nhà trọ. Những tháng có tăng ca thì thu nhập khoảng 8-9 triệu đồng/người, còn bình thường chỉ khoảng 5,5 triệu đồng. Con học nghề sớm, được hỗ trợ học phí nên cũng giảm bớt phần nào gánh nặng cho gia đình”, chị Đẹp chia sẻ.

Tương tự, tại Trường THCS Phước Thắng (phường Phước Thắng, TPHCM) hiện đã có hàng chục học sinh lựa chọn học nghề ngay sau khi tốt nghiệp THCS. Theo cô Nguyễn Thị Mỹ Châu, Hiệu trưởng nhà trường, ngày càng nhiều học sinh quan tâm đến giáo dục nghề nghiệp.

Để giúp học sinh có thêm thông tin trước khi đưa ra quyết định, nhà trường thường xuyên tổ chức cho các em tham quan, trải nghiệm tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời mời đại diện các trường nghề đến tư vấn, giới thiệu chương trình đào tạo và cơ hội việc làm. Qua đó, học sinh có cơ hội hiểu rõ hơn về các lựa chọn sau THCS và sớm định hướng con đường phù hợp. Theo cô Mỹ Châu, vài năm gần đây, không ít học sinh có học lực khá, giỏi cũng chủ động lựa chọn học nghề khi nhận thấy những giá trị thiết thực mà con đường này mang lại.

Sức hút từ mô hình 9+

Tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, năm nay, mô hình 9+ nhận được sự quan tâm tích cực từ phụ huynh, học sinh. Với 1.109 chỉ tiêu cho lớp 10, đến thời điểm hiện tại, số lượng hồ sơ đăng ký trực tuyến đã đạt hơn 80% chỉ tiêu, hồ sơ đăng ký trực tiếp đạt gần 40% chỉ tiêu. Nhiều phụ huynh không còn xem 9+ là phương án dự phòng sau kỳ thi lớp 10 mà chủ động tìm hiểu thông tin từ sớm, thậm chí trước khi kỳ thi tuyển sinh lớp 10 diễn ra.

Cô Thân Thanh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, đánh giá, đây là xu hướng tích cực, phản ánh sự thay đổi rõ nét trong nhận thức của xã hội về giáo dục nghề nghiệp. “Giáo dục nghề nghiệp đang dần được nhìn nhận như một lựa chọn có giá trị, chứ không phải là giải pháp sau cùng”, cô Thanh Thanh nhấn mạnh.

Từ thực tế tuyển sinh của trường, cô Đinh Bích Diệp, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Vũng Tàu, cũng cho biết, ngày càng nhiều học sinh và phụ huynh chủ động tìm hiểu, đăng ký học sớm ngay từ khi hoàn thành chương trình lớp 9. Điều này cho thấy học sinh và gia đình đã quan tâm nhiều hơn đến năng lực, sở trường cá nhân và cơ hội nghề nghiệp trong tương lai, thay vì chỉ tập trung vào một con đường duy nhất là học THPT rồi mới lựa chọn ngành nghề.

Tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, từ năm học 2026-2027, nhà trường triển khai mô hình đào tạo chất lượng cao dành cho học sinh sau THCS. Bên cạnh chương trình nghề nghiệp và chương trình văn hóa 7 môn, học sinh được tăng cường đào tạo ngoại ngữ, chương trình STEM, kỹ năng số và tham gia các hoạt động học tập, giao lưu với giảng viên, chuyên gia nước ngoài. Đây là mô hình được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của phụ huynh và học sinh trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

Tương tự, học sinh tốt nghiệp THCS tham gia chương trình 9+ của Trường Cao đẳng Du lịch Vũng Tàu được học song song chương trình văn hóa phổ thông 4 môn và chương trình đào tạo nghề. Sau 2,5 năm học tập, học sinh được cấp bằng tốt nghiệp trung cấp và giấy xác nhận hoàn thành kiến thức văn hóa THPT. Các em chỉ cần học thêm khoảng 1 năm để hoàn thành chương trình liên thông và được cấp bằng cao đẳng.