Tiếp tục phiên họp thứ 3, sáng 14-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật NHNN Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2026 tập trung vào các thay đổi nhằm kiện toàn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.
Trình dự án luật, Thống đốc NHNN Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, dự thảo thực hiện sửa đổi, bổ sung đồng thời 3 luật với nhiều nội dung mới quan trọng.
Đối với Luật NHNN Việt Nam, dự thảo quy định nguyên tắc mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo... trên lãnh thổ Việt Nam không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ các trường hợp được NHNN cho phép. Nội dung tương tự vốn đã được quy định tại Pháp lệnh Ngoại hối hiện hành, nay được đề xuất luật hóa; song đã mở rộng các hành vi bị hạn chế. Các hình thức không được thực hiện bằng ngoại hối không chỉ bao gồm giao dịch, thanh toán mà cả niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng, thỏa thuận và các hình thức tương tự khác.
Mặc dù tán thành việc đưa nguyên tắc này vào Luật, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nên quy định ngay trong Luật các trường hợp cụ thể được phép sử dụng ngoại hối hoặc ít nhất phải đưa ra các nguyên tắc, tiêu chí để xác định các trường hợp này thay vì giao hoàn toàn cho NHNN quy định, nhằm bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp.
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, điểm mới quan trọng là đưa các dịch vụ tài sản mã hóa vào diện đối tượng báo cáo và quy định trách nhiệm triển khai các biện pháp phòng, chống rửa tiền; thanh tra, giám sát trong lĩnh vực này; sửa đổi khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi" để bao quát các cá nhân có quyền kiểm soát thực tế, chi phối hoặc hưởng lợi từ giao dịch của khách hàng.
Cũng theo dự thảo luật, đối tượng báo cáo (về phòng, chống rửa tiền) phải có chính sách nhận diện và đánh giá rủi ro về rửa tiền khi cung cấp các sản phẩm, dịch vụ áp dụng công nghệ đổi mới.
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, dự thảo bổ sung nội dung cho phép các tổ chức tín dụng thực hiện vai trò đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết của dự án Luật nhưng đề nghị rà soát thẩm quyền quy định cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc NHNN để đảm bảo phù hợp với Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Thanh tra năm 2025.
“Cần đảm bảo khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi" thống nhất với pháp luật về doanh nghiệp”, ông Phan Văn Mãi nhấn mạnh. Đại diện cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ khái niệm "dịch vụ tài sản mã hóa" và phạm vi cần báo cáo; đánh giá tính khả thi và chi phí tuân thủ của các đối tượng báo cáo khi phải thu thập, xác minh thông tin theo quy định mới; đề nghị đánh giá kỹ tác động của việc cho phép NHNN áp dụng các tỷ lệ an toàn khác so với mức quy định chung, làm rõ thẩm quyền và cơ chế kiểm soát rủi ro.
