Di chuyển bằng ca nô của Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Nhơn Hải, chúng tôi có mặt tại cánh đồng rong mơ rộng hơn 100ha ở khu vực đảo Hòn Khô (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai). Dù nắng gắt, biển Hòn Khô - Nhơn Hải vẫn thu hút rất đông du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Đón chúng tôi tại bè ngắm cảnh giữa cánh đồng rong mơ, anh Nguyễn Văn Bình (30 tuổi), chủ tour trải nghiệm rong mơ Hòn Khô, cho biết cánh đồng rong mơ kéo dài từ đảo Nhỏ đến đảo Lớn (thuộc Hòn Khô), từ lâu được xem là “món quà” biển cả ban tặng cho làng biển Nhơn Hải. Theo anh, đây cũng là sản phẩm du lịch đặc trưng, mang lại giá trị sinh kế cho người dân địa phương.
Ông Huỳnh Quang Khánh (50 tuổi, làng biển Nhơn Hải) kể, mùa rong mơ kéo dài từ tháng 4 đến tháng 7. Đây từng là “mùa hái tiền” khi nhiều ngư dân thu nhập 15–20 triệu đồng/tháng từ việc lặn hái rong. Khi du lịch phát triển, địa phương cấm khai thác để bảo tồn bãi rong.
Ông Nguyễn Ngọc Nam, Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng Nhơn Hải (Gia Lai), cho biết, trước đây việc khai thác rong mơ tự phát làm tổn hại bãi đẻ, nơi cư trú của nhiều loài hải sản, sinh vật biển. Sau đó, địa phương họp dân, vận động người dân thay đổi nhận thức, hướng tới khai thác thân thiện với mùa rong mơ.
Theo ông Nam, để khai thác giá trị cánh đồng rong mơ, địa phương quy hoạch, khoanh vùng bảo vệ hơn 12ha mặt nước gồm khu vực lõi rong mơ và rạn san hô. HTX Du lịch cộng đồng Nhơn Hải tổ chức 50 xã viên tham gia mô hình du lịch bè ngắm cảnh giữa bãi rong mơ, đồng thời xây dựng quy chế khai thác bền vững, lấy bảo tồn biển làm ưu tiên.
Ông Bùi Duy Ninh, Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông cho biết, cánh đồng rong mơ không chỉ là cảnh quan đặc sắc mà còn là "ngôi nhà xanh" của nhiều loài hải sản. Rong mơ còn giúp hấp thụ dinh dưỡng dư thừa, giữ nước biển trong và che chắn, bảo vệ các rạn san hô phát triển ổn định.
Việc bảo vệ rong mơ tạo nên sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút hàng ngàn lượt du khách mỗi mùa hè, nhất là những người yêu thiên nhiên và nhiếp ảnh. Các trải nghiệm như chèo SUP ngắm rong mơ, lặn biển khám phá "rừng" rong dưới đáy biển đã trở thành đặc sản của du lịch Nhơn Hải.
Theo ông Ninh, mô hình du lịch cộng đồng ở Nhơn Hải cho thấy bảo tồn thiên nhiên không cản trở phát triển mà là nền tảng cho phát triển bền vững. Giữ gìn cánh đồng rong mơ hôm nay cũng là gìn giữ tương lai của du lịch địa phương.