Sức cầu nội địa phục hồi
Áp lực lớn nhất hiện nay đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành lương thực thực phẩm, đến từ chi phí đầu vào tăng cao và kéo dài. Từ nguyên liệu, phụ gia đến năng lượng và logistics, nhiều thời điểm ghi nhận mức tăng trên 50%, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM, doanh nghiệp đang rơi vào thế khó khi tăng giá thì mất thị phần, giữ giá thì phải chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí chịu lỗ trong ngắn hạn. Điều đáng chú ý là trong bối cảnh xuất khẩu đối mặt nhiều biến động về thị trường, tiêu chuẩn và chi phí vận chuyển, thị trường nội địa trở thành “điểm neo” quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động.
Theo Bộ Công thương, thị trường nội địa Việt Nam đã đạt quy mô lớn, trở thành một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng vượt 7 triệu tỷ đồng (khoảng 269 tỷ USD), tăng 9%-10% và là mức cao nhất trong 5 năm gần đây. Đà phục hồi tiếp tục duy trì trong quý 1-2026 khi tổng mức bán lẻ ước đạt 1,6-1,7 triệu tỷ đồng, tăng trên 8%-9% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy sức cầu nội địa không chỉ phục hồi mà còn mở ra dư địa lớn từ thị trường gần 100 triệu dân, với tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng và xu hướng tiêu dùng dịch chuyển sang các sản phẩm chất lượng cao, có thương hiệu. Đáng chú ý, tiêu dùng nội địa đang dần trở thành động lực tăng trưởng mang tính cấu trúc, thay vì chỉ mang tính chu kỳ. Với tốc độ đô thị hóa nhanh, thu nhập cải thiện cùng sự phát triển của hệ thống phân phối hiện đại và thương mại điện tử, thị trường trong nước được dự báo có thể đạt quy mô 400-450 tỷ USD vào năm 2030.
Theo bà Lý Kim Chi, giữ được “sân nhà” không chỉ là giải pháp phòng thủ trước biến động bên ngoài, mà còn là chiến lược khai thác một thị trường quy mô lớn, tăng trưởng ổn định và ngày càng có chiều sâu, tạo nền tảng để doanh nghiệp tích lũy năng lực và từng bước vươn ra quốc tế. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh chiến lược vận hành để bám trụ thị trường nội địa, từ tăng dự trữ nguyên liệu 3-6 tháng, tối ưu sản xuất đến kiểm soát chi phí nhằm giữ giá bán ổn định. “Nhiều chương trình kích cầu được triển khai đồng loạt, tập trung vào nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm tươi sống và sản phẩm OCOP (chương trình Mỗi xã một sản phẩm) với mức giảm giá có mặt hàng lên đến 50%. Những hoạt động này không chỉ hỗ trợ người tiêu dùng mà còn giúp doanh nghiệp duy trì sản lượng và ổn định đầu ra. Đơn vị xác định nhiệm vụ trọng tâm là bảo đảm không đứt gãy nguồn cung hàng thiết yếu, đồng thời chia sẻ áp lực chi phí với nhà sản xuất để giữ mặt bằng giá ổn định cho thị trường”, ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết.
Bắt tay giảm áp lực chi phí
Trước biến động thị trường, việc “gồng mình” giữ giá chỉ là giải pháp ngắn hạn. Theo bà Lý Kim Chi, nếu chi phí đầu vào tiếp tục duy trì ở mức cao, việc điều chỉnh giá bán là khó tránh khỏi. Vì vậy, giải pháp lâu dài phải nằm ở việc chủ động kiểm soát chi phí, thay vì chỉ “gồng” để giữ giá. Trong đó, phát triển nguồn nguyên liệu trong nước được xem là hướng đi then chốt nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và hạn chế rủi ro từ biến động giá quốc tế. Song song đó, ứng dụng công nghệ vào sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng giúp tối ưu quy trình, giảm hao hụt và nâng cao hiệu suất, qua đó tạo dư địa để doanh nghiệp duy trì mặt bằng giá ổn định. Một yếu tố khác là xu hướng tiêu dùng đang chuyển mạnh sang các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên và thành phần chức năng. “Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt nâng giá trị sản phẩm thông qua chế biến sâu, thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ. Khi giá trị gia tăng được cải thiện, doanh nghiệp sẽ có thêm khả năng hấp thụ biến động chi phí và giảm áp lực lên giá bán”, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC) nhấn mạnh.
Nếu thị trường nội địa là “sân nhà”, thì hệ thống phân phối chính là lực lượng giữ nhịp cho toàn bộ chuỗi vận hành. Với mạng lưới gần 800 điểm bán trên toàn quốc, Saigon Co.op không chỉ là kênh tiêu thụ mà còn đóng vai trò như một “hạ tầng thị trường”, giúp hàng Việt duy trì độ phủ ổn định và tiếp cận người tiêu dùng một cách liên tục. Ông Vũ Anh Khoa, Chủ tịch Hội đồng thành viên Saigon Co.op, cho biết, năm 2026 là giai đoạn tăng tốc tái cấu trúc toàn diện, với trọng tâm là phát triển logistics và chuyển đổi số nhằm tối ưu chi phí và nâng cao năng lực đáp ứng thị trường. Việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị, từ kết nối sản xuất đến tổ chức đầu ra, đang giúp hệ thống phân phối giảm đáng kể chi phí trung gian và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa. Khi hệ thống phân phối vận hành hiệu quả hơn, dòng hàng lưu thông thông suốt, chi phí được kiểm soát và thị trường ổn định hơn. Đây chính là yếu tố then chốt giúp thị trường “sân nhà” không chỉ được giữ vững mà còn từng bước mở rộng.
Thị trường nội địa đang trở thành nền tảng thể hiện năng lực thực sự của doanh nghiệp. Giữ được “sân nhà” đồng nghĩa với việc giữ được sản xuất, việc làm và ổn định xã hội. Quan trọng hơn, khi “sân nhà” đủ vững, doanh nghiệp không chỉ trụ vững trước biến động mà còn có nền tảng để chuyển từ thế phòng thủ sang thế chủ động, từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế.
