Theo ông Lâm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA), giá trị lớn nhất của một hub thương mại không nằm ở quy mô riêng lẻ của một doanh nghiệp, mà ở khả năng tạo ra một hệ sinh thái đủ rộng để nhiều doanh nghiệp cùng tham gia, cùng kết nối và phát triển. Khi mục tiêu đó đạt được, chi phí lưu thông hàng hóa có thể được tối ưu hơn, khả năng tiếp cận thị trường được mở rộng và năng lực cạnh tranh của toàn chuỗi cũng được nâng lên rõ rệt. Tổng Giám đốc SATRA cho rằng, các doanh nghiệp thương mại nhà nước có thể đóng vai trò “hạ tầng mềm”, làm đầu mối vận hành các hub thương mại, kết nối sản xuất, phân phối và tiêu dùng, qua đó nâng cao năng lực điều phối thị trường trên phạm vi toàn vùng.
Doanh nghiệp thương mại là “hạ tầng mềm”
PHÓNG VIÊN: SATRA định vị vai trò như thế nào cho quá trình hình thành các trung tâm điều phối thương mại của thành phố, thưa ông?
Ông LÂM QUỐC THANH: Chúng tôi không nhìn SATRA đơn thuần là một doanh nghiệp bán lẻ hay phân phối. Trong chiến lược phát triển mới, SATRA hướng tới vai trò doanh nghiệp hạt nhân của hệ sinh thái thương mại thành phố. Nghĩa là chúng tôi không chỉ tham gia vào hoạt động mua, bán hàng hóa mà còn đóng vai trò kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất, logistics, công nghệ, hệ thống phân phối và người tiêu dùng.
Hiện nay, SATRA đang sở hữu hệ thống bán lẻ với hơn 160 cửa hàng Satrafoods, các trung tâm thương mại Centre Mall cùng mạng lưới doanh nghiệp thành viên hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ chế biến thực phẩm, xuất nhập khẩu đến logistics và chợ đầu mối. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành những chuỗi liên kết có khả năng kết nối và điều phối thị trường trên quy mô lớn hơn.
Theo ông, TPHCM cần làm gì để sớm hình thành các trung tâm điều phối thương mại, logistics và chuỗi cung ứng quy mô vùng?
Để hình thành các trung tâm điều phối thương mại và logistics quy mô vùng, trước hết cần đẩy nhanh quá trình triển khai các dự án hạ tầng thương mại, kho vận và phân phối. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sẽ giúp các nguồn lực được đưa vào vận hành sớm hơn, qua đó nâng cao hiệu quả đầu tư và khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước những biến động của thị trường.
Bên cạnh đó, TPHCM cần nghiên cứu các mô hình trung tâm điều phối chuỗi cung ứng tích hợp giữa bán lẻ, logistics, thương mại điện tử và sản xuất nhằm nâng cao năng lực kết nối vùng. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thành phố đang mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết với các địa phương trong khu vực.
Nếu muốn phát huy vai trò đầu tàu kinh tế của thành phố, thương mại, logistics và chuỗi cung ứng cần được xem là một cấu phần quan trọng của hạ tầng kinh tế đô thị, bên cạnh hạ tầng giao thông.
Chú trọng phát triển dữ liệu, theo kịp xu hướng “xanh”
Còn nền tảng dữ liệu thì sao, thưa ông?
Trong tương lai, năng lực cạnh tranh của một đô thị không chỉ nằm ở hạ tầng cứng mà còn ở khả năng quản trị dữ liệu, dự báo cung cầu và điều phối thị trường theo thời gian thực. Một nền tảng dữ liệu thương mại và logistics được kết nối hiệu quả sẽ giúp nâng cao khả năng theo dõi dòng chảy hàng hóa, dự báo nhu cầu thị trường và nhận diện sớm các nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Điều này không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý trong công tác điều hành mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hoá tồn kho, giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.
Vì vậy, chúng tôi cho rằng dữ liệu sẽ là một trong những nền tảng quan trọng nhất để hình thành các hub thương mại hiện đại, bởi khả năng kết nối và điều phối ngày càng phụ thuộc sâu sắc hơn vào công nghệ và dữ liệu thời gian thực.
Thương mại xanh, logistics xanh và chuỗi cung ứng xanh đang trở thành xu hướng của thị trường. Theo ông, TPHCM cần chuẩn bị gì để theo kịp xu hướng này?
Theo tôi, thương mại xanh và logistics xanh không còn là xu hướng mang tính lựa chọn mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường. Ngày càng nhiều đối tác quốc tế yêu cầu doanh nghiệp minh bạch nguồn gốc hàng hóa, giảm phát thải và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. Điều đó đặt ra yêu cầu chuyển đổi đối với toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối.
SATRA hiện đang thúc đẩy các chương trình truy xuất nguồn gốc, “Tick xanh trách nhiệm”, phát triển logistics hiện đại và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch nhằm đồng hành cùng xu hướng phát triển bền vững.
Dự báo trong 5-10 năm tới, liệu các doanh nghiệp thương mại nhà nước sẽ giữ vai trò như thế nào trong cấu trúc phát triển mới của TPHCM?
Theo tôi, doanh nghiệp thương mại nhà nước có thể trở thành một phần của “hạ tầng mềm” đô thị thông qua vai trò kết nối thị trường, chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối. Khi các nguồn lực này được vận hành hiệu quả, năng lực cạnh tranh của đô thị cũng được nâng lên.
Từ thực tiễn hoạt động của SATRA, chúng tôi nhận thấy dư địa để các doanh nghiệp thương mại nhà nước tham gia sâu hơn vào quá trình kết nối giữa sản xuất - logistics - phân phối - tiêu dùng còn rất lớn. Đó cũng chính là định hướng chiến lược mà SATRA đang kiên trì theo đuổi trong quá trình xây dựng hệ sinh thái thương mại hiện đại, góp phần đồng hành cùng sự phát triển bền vững của TPHCM trong giai đoạn tới.
