Khai thác hiệu quả “kinh tế bạc” là chìa khóa để nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững

Phát biểu tại hội thảo, PGS-TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết, tinh thần của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã chỉ rõ sức khỏe là vốn quý nhất, là nền tảng cho phát triển bền vững. Tuy nhiên, thực tế tại Việt Nam đang tồn tại nghịch lý “sống lâu nhưng chưa sống khỏe”, khi nhiều người phải sống chung với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường.

"Từ thực trạng này, Nghị quyết 72 đặt ra yêu cầu chuyển đổi tư duy quan trọng từ “khám chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”. Theo đó, hệ thống y tế cần ưu tiên phát hiện sớm, dự phòng từ xa, thay vì chỉ can thiệp khi bệnh đã xảy ra", PGS-TS Trần Đắc Phu thông tin.

Đồng thời, PGS-TS Trần Đắc Phu cho biết, một trong những trụ cột của chiến lược này là củng cố y tế cơ sở. Trạm y tế xã được xác định là tuyến nền tảng, đóng vai trò quản lý sức khỏe cộng đồng, theo dõi các chỉ số dịch tễ, phát hiện sớm nguy cơ và triển khai các hoạt động phòng bệnh. Đây không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu mà còn là “bộ não” quản trị sức khỏe tại địa phương.

Trong khi đó, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, Việt Nam, đặc biệt là TPHCM, đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh do mức sinh giảm và tuổi thọ tăng. TPHCM đã chuyển từ giai đoạn “dân số vàng” sang “già hóa” chỉ trong chưa đầy một thập kỷ và dự báo sẽ trở thành xã hội già vào năm 2038.

Khảo sát gần 500.000 người cao tuổi tại TPHCM cho thấy mỗi người trung bình mắc hơn 2 bệnh mạn tính; hơn 63% bị tăng huyết áp, khoảng 26% có nguy cơ hoặc mắc đái tháo đường. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp bệnh không được phát hiện sớm. Điều này cho thấy vai trò cấp thiết của y tế dự phòng và quản lý sức khỏe liên tục. Hiện TPHCM có hơn 1,8 triệu người cao tuổi, kéo theo nhu cầu lớn về chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng và dịch vụ lão khoa. Tuy nhiên, hệ thống hiện tại vẫn còn thiếu hụt, đặc biệt là nhân lực chuyên ngành.

“Để thích ứng với già hóa dân số, cần phát triển đồng bộ hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe, bao gồm bệnh viện lão khoa, viện dưỡng lão, chăm sóc tại cộng đồng và tại gia đình. Đồng thời, cần đầu tư đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu và có chính sách hỗ trợ phù hợp”, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu thông tin.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã cùng thảo luận các vấn đề trọng tâm như y tế dự phòng, già hóa dân số và các giải pháp phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện. Đồng thời khẳng định, việc chăm sóc sức khỏe không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Người dân phải trở thành trung tâm và chủ thể trong chăm sóc sức khỏe của chính mình. Trong bối cảnh “chưa kịp giàu đã già”, việc chuyển mạnh sang phòng bệnh, xây dựng hệ sinh thái chăm sóc toàn diện và khai thác hiệu quả “kinh tế bạc” sẽ là chìa khóa để Việt Nam vừa nâng cao chất lượng sống, vừa đảm bảo phát triển bền vững trong tương lai.

Cùng ngày, Bộ Y tế, Sở Y tế TPHCM và báo Tuổi Trẻ đã chính thức ra mắt và giới thiệu Hội đồng cố vấn chuyên môn chương trình “Vì một Việt Nam khỏe mạnh”.

Theo ông Trần Xuân Toàn, Phó tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, đây không chỉ là một chương trình truyền thông, mà còn là một nỗ lực nhằm thúc đẩy một tư duy mới về sức khỏe quốc gia. Tư duy này đã được khẳng định trong Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về chăm sóc sức khỏe toàn dân: chuyển từ "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe toàn diện", lấy người dân làm trung tâm. Với thông điệp xuyên suốt: "Người dân khỏe mạnh là nền tảng của một quốc gia thịnh vượng", chương trình được kỳ vọng sẽ: nâng cao nhận thức cộng đồng về sống khỏe chủ động; thúc đẩy chăm sóc sức khỏe theo vòng đời; góp phần hình thành và phát triển một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, bền vững.