Hội thảo có sự tham gia của gần 200 chuyên gia pháp lý trong nước và quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Nam Trung, Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam, cho biết trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, ngành xây dựng Việt Nam vẫn cho thấy sức bật mạnh mẽ với hàng loạt dự án hạ tầng lớn. Tuy nhiên, đi cùng quy mô dự án là những rủi ro pháp lý ngày càng phức tạp. Theo ông, việc thấu hiểu những chuyển biến trong khung pháp luật, đồng thời học hỏi các mô hình tiên tiến từ thế giới, không chỉ là nhu cầu mà còn là yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp.
Tại hội thảo, luật sư Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIAC, nhận định cùng với cơ hội là những thách thức về quản trị. Các dự án hạ tầng quy mô lớn thường có nhiều gói thầu, nhiều chủ thể tham gia và chịu tác động của nhiều biến số như pháp lý, mặt bằng, vật tư, tiêu chuẩn kỹ thuật, tài chính và công tác điều phối giữa nhà thầu, đơn vị tư vấn. Vì vậy, thành công của dự án không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật hay nguồn vốn mà còn ở năng lực quản lý hợp đồng và kiểm soát rủi ro.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Bắc Thủy, Trưởng phòng Kinh tế và hợp đồng xây dựng, Cục Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), cho rằng Luật Xây dựng năm 2025 là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện pháp luật gắn với thực tiễn. Theo đó, luật quy định cụ thể hơn về nguyên tắc ký kết, nội dung hợp đồng, điều kiện thanh toán, điều chỉnh giá hợp đồng và xử lý phát sinh trong quá trình thực hiện. Các quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng giữa các bên, đồng thời hạn chế tranh chấp, khiếu kiện trong hoạt động xây dựng.
Luật cũng tăng cường các quy định về quản lý thực hiện hợp đồng, gắn trách nhiệm của các chủ thể tham gia với tiến độ, chất lượng và hiệu quả dự án. Việc chuẩn hóa các điều khoản hợp đồng được kỳ vọng góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo đảm tính ổn định trong hoạt động đầu tư xây dựng.
Bà Vũ Thị Hằng, Trưởng Ban Thư ký tố tụng, thành viên Hội đồng Khoa học VIAC, cho biết tranh chấp xây dựng hiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số vụ việc được giải quyết hằng năm và có xu hướng ngày càng phức tạp. Không chỉ dừng ở các vấn đề pháp lý thuần túy, nhiều tranh chấp còn liên quan sâu đến yếu tố kỹ thuật, đòi hỏi sự tham gia của chuyên gia ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trước thực tế này, VIAC đã và đang điều chỉnh phương thức tổ chức, điều phối giải quyết tranh chấp theo hướng chuyên nghiệp và linh hoạt hơn, áp dụng quy trình tố tụng phù hợp với tính chất phức tạp của từng vụ việc. Những cải tiến này cho thấy hệ thống trọng tài tại Việt Nam đang từng bước thích ứng với yêu cầu của các tranh chấp xây dựng hiện đại, đồng thời tiệm cận hơn với các chuẩn mực quốc tế.
