Một bộ sách giáo khoa thống nhất - những yêu cầu đặt ra - Bài 3: Đảm bảo chất lượng và an sinh xã hội

PGS-TS NGUYỄN VĂN TÙNG, Thành viên Hội đồng thành viên NXB Giáo dục Việt Nam:

Cung ứng đủ SGK trước khai giảng năm học mới

Việc bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của NXB Giáo dục Việt Nam được lựa chọn là SGK sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 là vinh dự to lớn, đồng thời cũng là trọng trách quan trọng đối với chúng tôi.

Từ cuối tháng 12-2025, toàn hệ thống NXB Giáo dục Việt Nam đã chuyển sang trạng thái làm việc khẩn trương, bắt tay vào công tác chỉnh sửa nội dung các đầu sách, xúc tiến kế hoạch đấu thầu in ấn, xây dựng phương án tập huấn giáo viên, tổ chức cung ứng SGK trên phạm vi toàn quốc. Với tôn chỉ xuyên suốt là cung ứng SGK không vì mục đích lợi nhuận, vấn đề chi phí và giá thành được ưu tiên đặt lên hàng đầu nhằm đảm bảo yêu cầu an sinh xã hội.

Trước đó, tháng 1-2024, NXB Giáo dục Việt Nam đã điều chỉnh giảm giá bán lẻ 9,6% đối với bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" và 11,2% đối với bộ sách "Chân trời sáng tạo". Tháng 11-2024, Bộ GD-ĐT quy định mức trần đối với giá SGK, NXB Giáo dục Việt Nam một lần nữa điều chỉnh giá, đảm bảo 100% các đầu sách có giá bán trong khung quy định, tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu quản lý nhà nước.

Thời điểm hiện tại, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" có giá bán thấp hơn 3% so với bộ "Chân trời sáng tạo" và thấp hơn bình quân 9% so với các bộ sách khác. Sự chênh lệch này không xuất phát từ việc giảm chất lượng giấy, in ấn hay quy cách sản phẩm, mà đến từ lợi thế vượt trội về quy mô phát hành do đây là bộ sách được đa số các địa phương và nhà trường lựa chọn trong năm học 2025-2026 và các năm trước đó, sản lượng in ấn và phát hành luôn đạt mức cao, giúp giảm chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm. Vì thế, bộ sách được lựa chọn làm SGK thống nhất không chỉ đảm bảo chất lượng chuyên môn mà còn mang lại hiệu quả kinh tế, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho phụ huynh và học sinh khi triển khai đại trà.

NXB Giáo dục Việt Nam cam kết tập trung chỉ đạo toàn hệ thống tối ưu hóa quy trình sản xuất, triệt để tiết giảm chi phí nhằm tiếp tục giảm giá sách từ năm học 2026-2027. Song song với nhiệm vụ cung ứng SGK giấy, chúng tôi đẩy mạnh các học liệu điện tử trên cơ sở ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo, phục vụ tối đa nhu cầu dạy và học của giáo viên, học sinh. Hiện nay, NXB Giáo dục Việt Nam đã sẵn sàng các phương án tổ chức tập huấn cho giáo viên toàn quốc sử dụng bộ SGK "Kết nối tri thức với cuộc sống", đồng thời cam kết cung ứng đầy đủ, đồng bộ, kịp thời SGK đến tay giáo viên và học sinh trước khai giảng năm học mới.

Ông NGUYỄN BẢO QUỐC, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM:

Trường học chủ động rà soát nhu cầu SGK

Để chuẩn bị cho việc triển khai một bộ SGK thống nhất, hiệu trưởng các trường phổ thông chỉ đạo các tổ chuyên môn nghiên cứu kỹ lưỡng cấu trúc, nội dung của bộ sách thống nhất thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn tại trường và sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường để gắn kết việc sử dụng sách với thực tế giảng dạy tại đơn vị. Công tác bồi dưỡng giáo viên phải dựa trên kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên của từng trường, kết hợp thêm khả năng tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả, tránh lãng phí khi thực hiện.

Để triển khai bộ sách thống nhất đạt hiệu quả, các trường cần rà soát, xây dựng lại kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình cũng như kế hoạch giảng dạy của giáo viên, đảm bảo yêu cầu đồng bộ trong dạy học và kiểm tra, đánh giá học sinh. Từ đầu học kỳ II năm học 2025-2026, Sở GD-ĐT TPHCM đã yêu cầu các trường khẩn trương rà soát nhu cầu sử dụng SGK của học sinh trong năm học 2026-2027 chi tiết theo từng khối lớp và môn học, rà soát nhu cầu bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý. Các trường phải chủ động đảm bảo điều kiện tiếp cận SGK cho học sinh, nhất là học sinh ở vùng khó khăn, học sinh diện gia đình chính sách, không để một học sinh nào không có SGK khi vào năm học mới.

Ông PHẠM TẤN NGỌC THỤY, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng:

Cho phép địa phương phát huy sự chủ động

Việc triển khai một bộ SGK thống nhất toàn quốc là bước điều chỉnh quan trọng trong tiến trình đổi mới giáo dục phổ thông, bảo đảm sự công bằng, thống nhất và nâng cao chất lượng giáo dục. Các lần thay đổi chương trình và SGK trước đây cho thấy mỗi giai đoạn đặt ra những yêu cầu khác nhau, phù hợp với bối cảnh phát triển của đất nước và mục tiêu giáo dục từng thời kỳ. Với lần đổi mới này, việc triển khai một bộ SGK thống nhất không phải quay lại tư duy cũ, cách làm cũ mà chắt lọc những ưu điểm, tinh hoa từ các bộ sách đã triển khai, đồng thời khắc phục những hạn chế bộc lộ qua thực tiễn giảng dạy. Khi có một bộ sách dùng chung, công tác kiểm tra, đánh giá, bồi dưỡng giáo viên và quản lý dạy học sẽ thuận lợi, nhất quán hơn, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức giáo dục trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh ý nghĩa tích cực, việc triển khai một bộ SGK thống nhất cũng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng nội dung và phương pháp tiếp cận. Bộ sách phải bảo đảm tính khoa học, hiện đại, bao quát, đồng thời đủ linh hoạt để phù hợp với điều kiện dạy và học ở các vùng, miền khác nhau, nhất là đối với học sinh ở vùng sâu, vùng xa hoặc khu vực có điều kiện đặc thù. Cùng với đó, việc triển khai một bộ sách đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về đội ngũ và điều kiện thực hiện. Ngành giáo dục phải tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên một cách bài bản, liên tục, giúp giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp và tinh thần của bộ sách mới; chuẩn hóa thiết bị dạy học, tài liệu hỗ trợ và phương thức kiểm tra, đánh giá để bảo đảm tính đồng bộ.

Để bộ sách thống nhất phát huy hiệu quả, cần cho phép các địa phương có không gian nhất định trong việc bổ sung, mở rộng các nội dung dạy học mang tính đặc thù về lịch sử, địa lý, văn hóa vùng miền trên cơ sở bám sát chương trình và tinh thần chung của bộ sách. Việc triển khai thống nhất một bộ sách cần theo lộ trình, tránh thay đổi đột ngột, tạo điều kiện cho giáo viên, nhà trường, phụ huynh, học sinh có thời gian chuẩn bị và thích ứng.