Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“

Đầu giờ buổi làm việc chiều 5-11, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong tiếp tục trả lời chất vấn của các ĐB.
ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) đưa ra nhiều vấn đề chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: QUANG PHÚC
ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) đưa ra nhiều vấn đề chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: QUANG PHÚC
Phát biểu kết thúc phiên chất vấn về lĩnh vực thanh tra, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương nhận định, phiên chất vấn sôi nổi, cơ bản bám sát nội dung chủ đề đặt ra, trên tinh thần thẳng thắn khách quan xây dựng, phản ánh được trăn trở, bức xúc của nhân dân. Lần đầu trả lời chất vấn nhưng Tổng Thanh tra Chính phủ đã thể hiện nắm rõ tình hình, thực trạng, trả lời đầy đủ bao quát, đề xuất được một số giải pháp. 
Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 1 Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương phát biểu kết thúc phiên chất vấn về lĩnh vực thanh tra. Ảnh: QUANG PHÚC

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị khẩn trương triển khai Luật Thanh tra sửa đổi dự kiến được thông qua tại kỳ họp này. Đồng thời sơ kết kế hoạch phát triển ngành thanh tra, tăng cường thanh tra ở những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, như ngân hàng, quản lý sử dụng đất, kinh doanh xăng dầu… Đổi mới phương pháp, cách thức tiến hành thanh tra, khắc phục triệt để việc chậm ban hành kết luận thanh tra, tăng tỷ lệ thu hồi tiền, tài sản, đảm bảo 100% các vụ có dấu hiệu vi phạm đều được chuyển ngay sang cơ quan điều tra theo thẩm quyền…

9 tháng năm 2022, có trên 5.000 kết luận thanh tra
 Báo cáo thêm trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái cho biết, năm 2022, bên cạnh những nhiệm vụ trọng tâm là phục hồi phát triển kinh tế xã hội, Chính phủ, Thủ tướng đã rất quan tâm chỉ đạo công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực. 
Trong 9 tháng đầu năm, toàn ngành đã thực hiện trên 5.000 kết luận và quyết định xử lý, trong đó trên 3.000 kết luận đã được thực hiện 100%, về tiền đã thu hồi được trên 60%, là nỗ lực rất lớn. Phó Thủ tướng nhìn nhận còn một số cuộc thanh tra còn hạn chế, chưa đạt yêu cầu, cần nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra. Phải hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực của cán bộ công chức thanh tra.
Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 2 Phó Thủ tướng Lê Minh Khái thông tin tại buổi làm việc chiều 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Về tháo gỡ trong lĩnh vực đất đai qua công tác thanh tra, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái thông tin, Thủ tướng đã lập tổ công tác, cơ bản đã có các giải pháp. Về xây dựng cơ chế chính sách pháp luật, Luật Thanh tra 2010 đang được trình sửa đổi. Đây cũng là một trong các giải pháp giúp giải quyết việc kết luận thanh tra chậm. Phó Thủ tướng nhìn nhận, dù vẫn còn chậm kết luận thanh tra nhưng đã tiến bộ hơn trước và cũng chỉ còn một vài cuộc tồn tại nhiều năm. Theo Phó Thủ tướng, nguyên nhân chủ quan vẫn là chính, khi thực hiện cuộc thanh tra thì kỳ vọng quá lớn, nên phạm vi thanh tra rộng, phải xé nhỏ ra thành mấy cuộc. 

Về công tác phòng chống tham nhũng, Chính phủ xác định là nhiệm vụ trọng tâm song song với nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội. Trả lời câu hỏi vì sao ít chuyển sai phạm sang cơ quan điều tra, Phó Thủ tướng cho rằng việc này cũng chỉ là tương đối, cần chuyển theo đúng quy định pháp luật. Làm sao phát hiện hành vi, khắc phục kịp thời, xử lý nghiêm minh. Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản thu nhập cũng là một giải pháp quan trọng. Bên cạnh đó là công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức…
Thanh tra địa phương "giơ cao đánh khẽ"
Trước ý kiến thanh tra địa phương kết luận “nhẹ nhàng”, “giơ cao đánh khẽ”, theo Tổng Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Tổng Thanh tra lấy dẫn chứng, trong đợt thanh tra về công tác phòng chống dịch Covid-19, Thanh tra Chính phủ thực hiện 3 cuộc ở Bộ Y tế, TP Hà Nội và TPHCM, còn lại là các bộ và 61 địa phương tự thực hiện thanh tra. Trong số hơn 30 vụ việc được chuyển cho cơ quan điều tra, chủ yếu là từ kết quả thanh tra của Thanh tra Chính phủ, còn lại 61 địa phương và các bộ gửi qua chỉ vài cuộc. Điều này cũng là minh chứng cho thấy nhận định của ĐB là đúng. 
Tình trạng nhũng nhiễu, phiền hà của một bộ phận cán bộ đúng như ĐB đánh giá, vẫn còn xảy ra. Những lĩnh vực sách nhiễu nhiều nhất, qua kết quả thanh tra có thể thấy là lĩnh vực đất đai như đầu tư các dự án có sử dụng đất; lĩnh vực đầu tư công như đấu thầu, chỉ định thầu; tài chính ngân sách, hải quan; thuế; cấp giấy phép xây dựng, đăng ký kinh doanh… 
Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 3 Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong tiếp tục trả lời chất vấn trong buổi làm việc chiều nay. Ảnh: QUANG PHÚC

Theo Tổng Thanh tra Chính phủ cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó có quan tâm đánh giá sự hài lòng của doanh nghiệp, người dân; tăng cường kiểm tra giám sát.

Trả lời câu hỏi của ĐB Lê Minh Nam (Hậu Giang) về trách nhiệm của cơ quan thanh tra trong thanh tra lĩnh vực đất đai thời gian qua, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, qua công tác thanh tra thấy rằng Bộ TN-MT, chính quyền các cấp đã có nhiều cố gắng trong công tác quản lý đất đai. Nhưng cũng thấy rằng nhiều địa phương còn buông lỏng quản lý, như quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch chưa sát thực tế, xác định giá đất thấp hơn nhiều so với thị trường, cho thuê đất không theo đấu thầu, gây thất thoát cho ngân sách nhà nước… Qua đó cũng kiến nghị chấn chỉnh những quy định sơ hở, dễ phát sinh sai phạm.
Chưa phát hiện tiêu cực trong các cuộc “treo” kết luận thanh tra
Tranh luận với Tổng Thanh tra Chính phủ đầu giờ chiều, ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) cho rằng, nguyên nhân căn bản dẫn tới chậm ban hành kết luận thanh tra là do phân công quyền lực trong thanh tra chưa phù hợp.
“Quyền lực càng tập trung càng có nguy cơ tha hóa. Ở đây chúng ta trao cho Tổng Thanh tra Chính phủ và thủ trưởng cơ quan thanh tra tự mình quyết định thanh tra và ký ban hành kết luận thanh tra. Nên có những vụ thanh tra không kết luận, như thanh tra đất đai ở Nghệ An từ 2017 đến nay chưa kết luận được”, ĐB Lê Thanh Vân dẫn chứng và cho rằng nên giao cho Trưởng đoàn thanh tra ký Kết luận thanh tra, còn thủ trưởng cơ quan thanh tra có trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc hoạt động thanh tra theo đúng pháp luật.
Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 4 Đoàn ĐBQH TPHCM tại phiên làm việc chiều 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Trả lời ĐB Lê Thanh Vân, Tổng Thanh tra Chính phủ cho rằng chậm ban hành kết luận thanh tra nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Nhiều cuộc quy mô lớn, liên quan nhiều ngành cấp, liên quan đến con người; còn nhiều cách hiểu khác nhau về pháp luật; quy định hiện hành là có 15 ngày. Khối lượng thanh tra rất lớn. Cũng có nguyên nhân từ lực lượng, ý thức trách nhiệm của thành viên đoàn thanh tra.

Tháng 6-2022, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận còn 15 cuộc thanh tra Chính phủ chậm ban hành kết luận thanh tra. Ngay sau đó, chỉ trong 4 tháng, Thanh tra Chính phủ đã dự thảo xong, ban hành kết luận được 13 cuộc. Thanh tra Chính phủ quyết tâm hoàn thành chậm nhất 2 cuộc còn lại trước 31-12.
Về ý kiến ĐB Lê Thanh Vân cho rằng chậm do chưa trao quyền ký kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra cho rằng, thanh tra khác với hoạt động tố tụng như điều tra, kiểm sát. Hoạt động thanh tra chỉ thực hiện trong hệ thống hành chính nhà nước, theo chế độ thủ trưởng, thủ trưởng cơ quan thanh tra. 
Tiếp thu ý kiến của ĐB Lê Thanh Vân, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết khi xây dựng dự thảo Luật Thanh tra, có quan điểm cho rằng cần xây dựng Thanh tra Chính phủ thành cơ quan độc lập, tương đương như Viện Kiểm sát tối cao, Tòa án tối cao, nhưng hội đồng thẩm định đã bác bỏ quan điểm này. Tổng Thanh tra Chính phủ cho rằng có thể 10 năm nữa, khi tổng kết thực hiện Luật Thanh tra sửa đổi (chuẩn bị ban hành), thì có thể nêu lại quan điểm này.
Về câu hỏi của ĐB có thể ban hành được quyết định hay không? Tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định ban hành được, Thanh tra Chính phủ đã ban hành 13 cuộc. Với câu hỏi có hay không tiêu cực? Tổng Thanh tra cho biết, cho đến nay chưa phát hiện thấy tiêu cực trong các cuộc thanh tra này.

Sửa Luật Thanh tra sẽ khắc phục tình trạng chồng chéo

Tranh luận tại nghị trường, ĐB Phạm Trọng Nghĩa (Lạng Sơn) nêu, trong số 2,3 triệu cuộc thanh tra, kiểm tra, trong đó 90% là kiểm tra, chỉ 10% là thanh tra. Vậy điều chỉnh Luật Thanh tra cũng chỉ điều chỉnh được 10%, trong khi quy định về hoạt động kiểm tra chưa có quy định chặt chẽ như về thanh tra. Trong khi Tổng Thanh tra Chính phủ nói rằng sẽ tách bạch thanh tra và kiểm tra, vậy nội dung kiểm tra sẽ dùng văn bản nào để điều chỉnh? 

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 5 ĐB Phạm Trọng Nghĩa (Lạng Sơn) chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: QUANG PHÚC

Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, kiểm tra là hoạt động thường xuyên theo yêu cầu của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước, thủ tục đơn giản hơn, không theo trình tự thủ tục thanh tra. Theo đặc thù từng ngành thì có hướng dẫn riêng, không nằm trong Luật thanh tra. Tới đây, khi sửa đổi Luật Thanh tra, hoạt động thanh tra, kiểm toán có cơ hội giải quyết chồng chéo tốt hơn.

Về chậm ban hành kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Đoàn Hồng Phong nêu 2 giải pháp chính. Trong Luật Thanh tra sửa đổi đang trình, đã điều chỉnh tăng thời hạn báo cáo, dự thảo kết luận thanh tra với các cuộc thanh tra lớn, phức tạp từ 15 lên 30 ngày. Trước đây quy định tất cả các cuộc thanh tra tỉnh, thành, huyện là 15 ngày, nay phân chia ra, những cuộc phức tạp, những cuộc thuộc Thanh tra Chính phủ thì 30 ngày.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 6 Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong sẽ tiếp tục trả lời vào đầu giờ làm việc buổi chiều nay. Ảnh: QUANG PHÚC

Về dự thảo kết luận thanh tra, với Thanh tra Chính phủ, toàn bộ cuộc thanh tra khi dự thảo kết luận thanh tra phải báo cáo Thủ tướng, xin ý kiến các bộ ngành. Tới đây khi sửa đổi Luật Thanh tra việc báo cáo này chỉ phải báo cáo 1 trong 3 trường hợp: liên quan quốc phòng an ninh, do Ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng chỉ đạo, do yêu cầu thực tế mà cơ quan quản lý yêu cầu báo cáo. Đồng thời có quy định thời gian công an báo cáo những trường hợp này, chậm nhất 30 ngày, thủ trưởng cơ quan nhà nước phải có ý kiến.

Ưu tiên xử lý bằng kinh tế, hạn chế hình sự hoá

ĐB Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) tranh luận, thu hồi tài sản bất minh do người khác đứng tên rất khó. Có lần ở Quốc hội, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí đã nói có thể thay vì xử lý hình sự nên chuyển hướng xử lý về kinh tế để thu hồi được nhiều hơn, ý kiến của Tổng Thanh tra như thế nào?

Tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định, quan điểm chung là không hình sự hóa, cái nào xử lý được bằng kinh tế thì xử lý bằng kinh tế. Những vụ việc nào liên quan dự án đầu tư, đất đai còn cơ bản, mới có một phần nhỏ như giải phóng mặt bằng, san lấp, chưa triển khai dự án, xử lý cán bộ, xử lý nhà đầu tư rồi, sau đó thanh tra sẽ yêu cầu tiếp tục thực hiện theo kết luận thanh tra. Trong quá trình thanh tra, nhiều trường hợp giữa hình sự và kinh tế, chúng tôi ưu tiên xử lý kinh tế trong một thời hạn nhất định, ví dụ cho 1,5 năm để thu hồi nhà đất để đấu giá, nhưng sau thời hạn đó không thực hiện được thì xử lý hình sự.

Làm sao kết thúc các cuộc “thanh tra treo”?

ĐB Huỳnh Đức Thắng (Quảng Trị) nêu có vụ việc đã quá thời hạn, có cuộc 5 năm, gấp hơn 10 lần thời gian quy định, là không kết luận được hay lý do gì, có tiêu cực trong các cuộc “thanh tra treo” làm sao kết thúc? Ngành thanh tra cần báo cáo cụ thể tiến độ các cuộc thanh tra hàng năm.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 7 ĐB Nguyễn Quang Huân (Bình Dương). Ảnh: QUANG PHÚC

Theo ĐB Nguyễn Quang Huân (Bình Dương), cán bộ thanh tra như cái gương cho người khác soi vào, nhưng thời gian qua vẫn có những sai phạm trong đội ngũ. Còn ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu tình trạng đoàn thanh tra thứ nhất không phát hiện hoặc cố tình không phát hiện sai phạm, kết luận rất nhẹ nhàng. Khi tiếp tục có đơn thư, đoàn thanh tra thứ hai vào thì phát hiện sai phạm. Dư luận nghi ngờ tiêu cực, giơ cao đánh khẽ, thanh tra kết luận không đến nơi đến chốn. Tổng Thanh tra Chính phủ đánh giá như thế nào về vấn đề này? 

ĐB Lê Minh Nam (Hậu Giang) cho rằng thời gian qua có nhiều vi phạm trong lĩnh vực đất đai. Bên cạnh đó khiếu nại khiếu kiện trong lĩnh vực này cũng lên tới 70%, cán bộ đất đai bị xử lý nhiều, cần có trách nhiệm của thanh tra trong thanh tra lĩnh vực đất đai thời gian qua.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 8 ĐB Lê Minh Nam (Hậu Giang) chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) đề cập tình trạng nhũng nhiễu, phiền hà trong bộ phận cán bộ, gây bức xúc, nhiều người không được giải thích rõ, phải đi lòng vòng, bị nhũng nhiễu, phải dùng tiền bôi trơn. ĐB đề nghị Tổng Thanh tra Chính phủ đánh giá tình trạng này, lĩnh vực nào bị gây nhũng nhiễu nhiều nhất?

Những câu hỏi này sẽ được Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong trả lời vào đầu giờ làm việc buổi chiều nay, 5-11.

Còn tình trạng cán bộ thanh tra nhũng nhiễu, gây phiền hà

Tiếp tục chất vấn, ĐB Phạm Thị Thanh Mai (Hà Nội) hỏi: Trách nhiệm nêu gương rất quan trọng, Tổng Thanh tra đã làm gì trong câu chuyện này? 

ĐB Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) nêu, tình trạng vi phạm đạo đức công vụ thời gian qua đã diễn ra. Tổng Thanh tra Chính phủ đánh giá như thế nào và giải pháp ra sao? Địa phương phản ánh có nhiều đoàn thanh tra ảnh hưởng đến hoạt động chỉ đạo điều hành. Giải pháp của Tổng Thanh tra Chính phủ là gì?

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 9 ĐB Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) nêu tình trạng vi phạm đạo đức công vụ thời gian qua. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Trần Nhật Minh (Nghệ An) đề nghị Tổng Thanh tra Chính phủ đánh giá hiệu lực, hiệu quả của hoạt động thanh tra đột xuất. Giải pháp nào để vừa góp phần chống tham nhũng tiêu cực, nhưng không ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đối tượng thanh tra?

Trả lời ĐB về trách nhiệm nêu gương, Tổng Thanh tra Chính phủ khẳng định bản thân luôn có trách nhiệm nêu gương, gương mẫu từ việc lãnh đạo chỉ đạo, thực hiện đúng quy định pháp luật khi xem xét các vấn đề trọng trách, các báo cáo kết luận, dự thảo kết luận thanh tra. Đồng thời, chú trọng xem xét giải quyết theo chỉ đạo của các bộ, ban, ngành; trực tiếp tham gia tiếp công dân tại trụ sở Ban tiếp công dân Trung ương. Tổng Thanh tra Chính phủ cũng quán triệt đội ngũ thực hiện những điều đảng viên không được làm và các quy định, để làm gương, tạo khí thế, động lực cho cán bộ trong ngành nói chung. 

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 10 ĐB Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu tại phiên chất vấn sáng 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Về đạo đức công vụ, đội ngũ cán bộ thanh tra về cơ bản đã thực hiện tốt đạo đức công vụ, dù vậy Tổng Thanh tra Chính phủ thừa nhận còn tình trạng phiền hà, gây nhũng nhiễu của cán bộ thanh tra để vụ lợi. Ngoài ra, còn có tình trạng cán bộ thanh tra dễ dãi, ăn uống giao lưu với đối tượng thanh tra. Tổng Thanh tra Chỉnh phủ khẳng định tới đây sẽ sửa đổi quy định cho chặt chẽ hơn. 

Về hiệu quả của thanh tra đột xuất, Tổng Thanh tra Chính phủ nhận xét đã tập trung cao độ, nhất là những cuộc do Ban Chỉ đạo, Chính phủ chỉ đạo. Có những cuộc thanh tra về Covid-19, BHYT, bản thân đồng chí trực tiếp nghe báo cáo hàng tuần và chỉ đạo trực tiếp, từ đó hiệu lực hiệu quả tốt hơn.

Thanh tra kết luận không có vi phạm, nhưng Ủy ban Kiểm tra kết luận là sai phạm nghiêm trọng, có tiêu cực hay không?

Tranh luận tại nghị trường, ĐB Đặng Hồng Sỹ (Bình Thuận) nói: Tôi nói chung, không nói sự việc cụ thể ở Bình Thuận. Trước đó, ĐB này đặt câu hỏi về việc vì sao có những vụ việc Thanh tra Chính phủ kết luận không có vi phạm, nhưng Ủy ban Kiểm tra lại kết luận là sai phạm nghiêm trọng, liệu có tiêu cực hay không.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 11 ĐB Đặng Hồng Sỹ (Bình Thuận) tranh luận tại nghị trường. Ảnh: QUANG PHÚC

Tổng Thanh tra Chính phủ cũng nhìn nhận tình trạng, cùng một sự việc vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau, khi cùng trao đổi với các cơ quan thấy rằng cách đánh giá có khác nhau. Cơ chế chính sách trải qua nhiều thời kỳ, chưa phù hợp để áp dụng vào phân định đúng sai. Thanh tra, kiểm tra, nếu trong quá trình thanh tra yêu cầu được đối tượng thanh tra khắc phục hậu quả thì không đến mức bị xử lý hình sự.

Sẽ ban hành quy chế tổ chức hoạt động của ngành thanh tra

ĐB Lê Hoàng Anh (Gia Lai) nêu, ngoài ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh tra, ngành thanh tra lại được trích một phần từ nguồn thu hồi tài sản sau thanh tra. ĐB đặt vấn đề, đã bao giờ thanh tra việc sử dụng kinh phí này chưa, đánh giá việc sử dụng như thế nào? Hiện nhiều cây xăng ở Hà Nội, TPHCM bán cầm chừng, không bán xăng, ĐB hỏi ngành thanh tra đã thanh tra đột xuất cung ứng xăng dầu ở hai thành phố này chưa?

Trả lời ĐB Lê Hoàng Anh, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, với khoản trích một phần từ thu hồi tài sản sau thanh tra, Chính phủ đã quy định số tiền này để đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị cho thanh tra, động viên khen thưởng các tập thể cá nhân có thành tích nổi bật. Hàng năm, khi Bộ Tài chính phân bổ chi ngân sách cho Thanh tra Chính phủ có phần ngân sách nhà nước và có phần trích thưởng. Và phần này chỉ dự kiến nếu như thu được. Nếu thu không được theo dự kiến sẽ phải giảm chi tương ứng. Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, từ khi nhận nhiệm vụ, chi phí việc trích này rất eo hẹp, phải cắt giảm hội nghị, tiếp khách, đi nước ngoài, tập trung cho việc mua sắm ô tô. Lúc về có 34 xe chuyên dùng, nhưng đã mua 15-20 năm. Thanh tra Chính phủ đã phải dành một phần chi phí này để mua thêm được 9 xe, thay thế dần những xe đã hết khấu hao, không đảm bảo an toàn.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 12 ĐB Lê Hoàng Anh (Gia Lai) đặt vấn đề về nguồn kinh phí của thanh tra từ thu hồi tài sản sau thanh tra. Ảnh: QUANG PHÚC
Về thanh tra việc cung ứng xăng dầu, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết theo chỉ đạo của Thủ tướng, Thanh tra Chính phủ đã bắt đầu tiến hành thanh tra lĩnh vực xăng dầu để góp phần cùng Bộ Công thương tìm giải pháp khắc phục tình hình cung ứng xăng dầu hiện nay. Tổng Thanh tra Chính phủ cũng nhìn nhận việc xử lý sau thanh tra còn hạn chế. 

Trả lời phần tranh luận của ĐB Trần Quang Minh (Quảng Bình), Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, thời gian qua, cơ bản đội ngũ ngành thanh tra đã đảm bảo đạo đức công vụ. Nhưng vẫn còn những vụ việc như Thanh tra Bộ Xây dựng ở Vĩnh Phúc, một số vụ vi phạm đạo đức công vụ bị xử lý hình sự. Tháng 7 vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã ban hành quy định nâng cao chất lượng, tiến độ thanh tra, trong đó quy định về trách  nhiệm, nghiêm cấm cán bộ thanh tra không được làm: không được nhận tiền, quà của đối tượng, không giao lưu với bất kỳ hình thức nào với đối tượng thanh tra. Tổng Thanh tra Chính phủ mong muốn Quốc hội và người dân hỗ trợ Thanh tra Chính phủ giám sát với cán bộ các đoàn thanh tra khi làm việc với các bộ, ngành, địa phương nếu vi phạm điều cấm. Tới đây sẽ ban hành quy chế tổ chức hoạt động của ngành thanh tra.

Thu hồi tài sản tham nhũng đạt 60%

Từ ngày nhậm chức, căn cứ vào chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực, Chính phủ giao Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra nội dung nào đó thì Thanh tra Chính phủ chỉ đạo Phó Tổng Thanh tra Chính phủ phụ trách đề xuất nội dung, tổ chức nắm tình hình, phạm vi và đối tượng cần thanh tra. Cùng với đó, cho chủ trương để Phó Tổng thanh tra ký ban hành quyết định thanh tra và tiến hành thanh tra. Tổng Thanh tra Chính phủ cũng cho chủ trương ký kết luận thanh tra, công khai kết luận theo quy định và báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực và Thủ tướng Chính phủ. Tổng Thanh tra Chính phủ cũng chỉ đạo Phó tổng thanh tra tiến hành theo dõi đôn đốc xử lý sau thanh tra. Kết quả, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thanh tra Chính phủ đã có nhiều cuộc thanh tra đột xuất có tính phức tạp quy mô lớn với những sai phạm nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Qua đó đã ra kết luận thanh tra và kiến nghị xử lý, chuyển cơ quan điều tra xử lý theo pháp luật như vụ cổ phần hoá Cảng Quy Nhơn, dự án gang thép Thái Nguyên, các dự án liên quan đến Phan Văn Anh Vũ…

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 13 Toàn cảnh phiên chất vấn sáng 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC
Trả lời ĐB Dương Khắc Mai (Đắc Nông) về thực trạng ngăn chặn, thu hồi tài sản tham nhũng là nhiệm vụ khó khăn phức tạp nên được sự chỉ đạo đặc biệt của Bộ Chính trị, Chính phủ. Thời gian qua, các cơ quan theo chức năng đã thực hiện tốt công tác này, tỷ lệ năm sau cao hơn năm trước; 9 tháng đầu năm 5.586 kết luận, thu hồi hơn 1.000 tỷ đồng, đạt 60%, cao hơn gấp đôi năm 2021. 

Tổng Thanh tra Chính phủ đánh giá tỷ lệ này vẫn còn thấp và đưa ra giải pháp tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan, thực hiện nghiêm Chỉ thị 04 của Ban Bí thư. Chủ động kê biên, phong tỏa tài sản tạo thuận lợi cho công tác thu hồi tài sản. Một trong số các điểm tác động, là theo tinh thần chủ trương các vụ án xảy ra, nếu các đối tượng nộp lại tiền thì cũng được xem xét, từ đó đã tạo được chuyển biến. 

Về xử lý chồng chéo trong thanh tra, kiểm toán, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết thời gian qua các cơ quan đã phối hợp với nhau để khắc phục, nhưng thực tế vẫn còn diễn ra. Phối hợp từ khâu lập kế hoạch, chủ yếu là chồng chéo giữa thanh tra chuyên ngành địa phương và kiểm toán khu vực, nếu chồng chéo này không xử lý được thì sẽ báo cáo Tổng Thanh tra Chính phủ xử lý. Theo quy định mới, có 5 điều quy định để xử lý chồng chéo trong hoạt động thanh tra, kiểm toán. 

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 14 Nhiều ĐB đặt câu hỏi chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: QUANG PHÚC

Về câu hỏi của ĐB liên quan xử lý tập thể cá nhân nhất là những nơi xảy ra vi phạm nghiêm trọng, 9 tháng đầu năm, các cơ quan xử lý hành chính hơn 1700 tổ chức, hơn 4.000 cá nhân, chuyển cơ quan điều tra một số vụ. Theo quy định, thẩm quyền kỷ luật cán bộ công chức do người đứng đầu cơ quan quản lý cán bộ công chức thực hiện. 

Tổng Thanh tra Chính phủ nhìn nhận vẫn còn tình trạng nhũng nhiễu phiền hà cho người dân, doanh nghiệp. “Đúng là vẫn còn thực trạng này, cố tình kéo dài thời gian trả lời người dân, hay trả lời chung chung để người dân phải đi lại nhiều lần, thậm chí vòi vĩnh”, Tổng Thanh tra Chính phủ nhìn nhận.

Về việc chậm ban hành kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ thống nhất với đánh giá của ĐB về việc chậm ban hành kết luận thanh tra trong nhiều năm. Nguyên nhân chính do cuộc thanh tra có phạm vi, quy mô lớn, liên quan nhiều ngành cấp đối tượng, liên quan yếu tố con người. Một số quy định còn bất cập về thời gian báo cáo và thực hiện kết luận thanh tra. Khối lượng công việc nhiều nhưng lực lượng mỏng. Ý thức trách nhiệm của một số thành viên còn hạn chế.

Băn khăn về thanh tra đột xuất các vụ tham nhũng trong ngành

ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau), chất vấn: Từ ngày nhận chức, Tổng Thanh tra Chính phủ đã chỉ đạo thanh tra đột xuất các vụ tham nhũng trong ngành ra sao? Phân cấp phân quyền trong nội bộ Thanh tra Chính phủ như thế nào?

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 15 ĐB Lê Thanh Vân (Cà Mau) chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ về thanh tra đột xuất các vụ tham nhũng. Ảnh: QUANG PHÚC

Còn ĐB Dương Khắc Mai (Đắk Nông) hỏi, tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng còn thấp, tham nhũng còn diễn biến phức tạp, nguyên nhân và giải pháp là gì? Ngoài ra, hiện có tình trạng phải tiếp nhiều đoàn thanh tra, nội dung khác nhau, nhưng làm việc liên tục ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của đơn vị. Vậy giải pháp phối hợp các cơ quan kiểm tra, kiểm toán thế nào để tránh chồng chéo?

Tiếp đó, ĐB Huỳnh Thanh Phương (Tây Ninh) đặt vấn đề, cử tri cho rằng tiêu cực tham nhũng trong lĩnh vực thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực nhà đất, tham nhũng vặt đang gia tăng, nhưng công cụ thanh tra giám sát chưa đủ. Tổng Thanh tra nhận diện tình trạng này ra sao và giải pháp là gì?

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 16 ĐB Dương Khắc Mai (Đắk Nông) đặt vấn đề, tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng còn thấp, tham nhũng còn diễn biến phức tạp. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Dương) nêu, một số kết luận thanh tra chậm ban hành, 5 năm vẫn chưa có kết luận. Trách nhiệm và giải pháp của Thanh tra Chính phủ là gì?

Xử lý 1.140 đối tượng, thu hồi hơn 461.000 tỷ đồng liên quan đến tham nhũng

Mở đầu chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ (TTCP), ĐB Đặng Hồng Sỹ (Bình Thuận) nêu, vừa qua TTCP có những cuộc kết luận không vi phạm, chỉ rút kinh nghiệm, nhưng khi đưa qua Ủy ban Kiểm tra thì phát hiện nhiều vi phạm. Phải chăng do pháp luật chưa đồng bộ, hay có tiêu cực trong thanh tra? Có giải pháp gì khắc phục?

Theo ĐB Trần Quang Minh (Quảng Bình), thời gian qua còn những bất cập trong công tác thanh tra, đó là công tác cán bộ, 408 cán bộ công chức nhưng chỉ hơn 200 trực tiếp làm công tác thanh tra. Nhìn nhận, đánh giá của đồng chí Tổng TTCP về chất lượng, số lượng, đạo đức công vụ của đội ngũ thanh tra hiện nay?

ĐB Bùi Mạnh Khoa (Thanh Hóa) nhận xét phòng chống tham nhũng trong lĩnh vực ngân hàng đã đạt nhiều kết quả, làm giảm vi phạm nhiều. Dù vậy, tình hình vẫn diễn biến phức tạp, tinh vi. Trách nhiệm của TTCP trong thanh tra ngân hàng những năm qua, giải pháp căn cơ phát hiện tiêu cực tham nhũng trong lĩnh vực này là gì?

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 17 ĐB Bùi Mạnh Khoa (Thanh Hóa) nhận xét phòng chống tham nhũng trong lĩnh vực ngân hàng tại phiên chất vấn sáng 5-11. Ảnh: QUANG PHÚC

Về thanh tra ngân hàng, Tổng TTCP cho biết thường tập trung thanh tra tiền tệ, cấp tín dụng, đầu tư vào các lĩnh vực nhiều rủi ro như bất động sản, phòng chống rửa tiền… Hàng năm, TTCP thực hiện giám sát, thanh tra ngân hàng về tài chính tiền tệ, nợ xấu. Những năm qua đã thanh tra tại Ngân hàng nhà nước, 4 ngân hàng thương mại, 2 ngân hàng chính sách. Theo luật, Thanh tra Chính phủ chỉ thanh tra doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có cổ phần nhà nước trên 50%. Còn lại, dưới 50% nhà nước và tư nhân thì thuộc thanh tra chuyên ngành, trừ khi TTCP được Chính phủ giao, những năm qua TTCP chỉ thanh tra một ngân hàng tư nhân là Ngân hàng Đại chúng. Sửa đổi bổ sung nhiều cơ chế chính sách bất cập trong quản lý tiền tệ, tài chính ngân hàng. Phát hiện nhiều sai sót vi phạm trong hoạt động ngân hàng. Trong đó, từ thanh tra Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn năm 2011, chuyển cơ quan điều tra 14 vụ việc có dấu hiệu vi phạm. Hàng chục cán bộ đã bị xét xử.

Về câu hỏi của ĐB tỉnh Bình Thuận, Tổng TTCP cho rằng có lẽ câu hỏi liên quan đến việc thanh tra ở tỉnh Bình Thuận thời gian qua. Năm 2019, trên cơ sở đơn thư tố cáo của một nguyên cán bộ tố cáo lãnh đạo tỉnh Bình Thuận sai phạm trong chuyển mục đích sử dụng sân golf sang khu đô thị, TTCP đã lập đoàn thanh tra rà soát và có một số thay đổi. Có cái sai là không dành 20% quỹ đất làm nhà ở xã hội và xác định giá đất chưa chính xác. TTCP kết luận và yêu cầu UBND tỉnh Bình Thuận phải tính lại cho đúng pháp luật. Nhưng sau vài năm, tỉnh không thực hiện nên người tố cáo tiếp tục tố cáo. 

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 18 ĐB Trần Quang Minh (Quảng Bình): "Thời gian qua còn những bất cập trong công tác thanh tra". Ảnh: QUANG PHÚC

Tổng TTCP Đoàn Hồng Phong cho biết thêm: Sau đó, khi nhận nhiệm vụ Tổng TTCP đã chỉ đạo rà soát lại vụ việc này và phát hiện sai phạm, gửi hồ sơ cho cơ quan điều tra. Qua đây thấy được trách nhiệm của TTCP, là giải quyết việc này còn chậm, và còn dựa vào kết quả kiểm toán của ngành xây dựng. Đã có xử lý trách nhiệm việc này.

Về câu hỏi của ĐB Quảng Bình về đội ngũ cán bộ thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết những năm qua, Thanh tra đã triển khai đồng bộ, toàn diện, qua thanh tra đã kiến nghị thu hồi hơn 461.000 tỷ đồng, hơn 75.000ha đất, kiến nghị xử lý hơn 44.000 tập thể và cá nhân, chuyển cơ quan điều tra 1.135 vụ và 1.156 đối tượng. Qua thanh tra đã xử lý 833 vụ và 1.140 đối tượng tham nhũng hoặc liên quan đến tham nhũng. 

Năm qua, một số nội dung trọng tâm thanh tra về mua sắm thiết bị phục vụ phòng chống dịch Covid-19, phát hành trái phiếu doanh nghiệp, kinh doanh xăng dầu, thực hiện quy hoạch… Với lực lượng như hiện nay rất khó khăn trong thực hiện yêu cầu nhiệm vụ.

Thanh tra địa phương “giơ cao đánh khẽ“ ảnh 19 Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong bắt đầu trả lời chất vấn của các ĐB. Ảnh: QUANG PHÚC

Tiếp tục phần chất vấn sáng 5-11, kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XV tiếp tục phần chất vấn nhóm vấn đề thứ tư về lĩnh vực thanh tra. Trong đó, có một nội dung trọng tâm về công tác phòng chống tham nhũng. 

Một số nội dung trọng tâm được chất vấn, gồm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động thanh tra, kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật; biện pháp xử lý, thu hồi tài sản sau thanh tra, việc xử lý đối với tập thể, cá nhân vi phạm, nhất là những nơi để xảy ra vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Bên cạnh đó là công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; giải pháp tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động thanh tra.

Đồng thời, các ĐB cũng sẽ chất vấn về các giải pháp ngăn chặn, xử lý nghiêm và thu hồi tài sản tham nhũng để tạo lòng tin trong nhân dân. Cùng với đó là công tác phối hợp và giải pháp khắc phục chồng chéo, trùng lắp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.

Phát biểu trước khi các ĐB chất vấn, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong khẳng định, Thanh tra Chính phủ và toàn ngành đã cố gắng vượt qua khó khăn thách thức, đạt nhiều kết quả tích cực. Qua thanh tra đã kiến nghị sửa đổi bổ sung nhiều chính sách trong những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực. Kiến nghị xử lý nhiều vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, trong đó có những vụ việc rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, mang tính đột phá trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.

Tin cùng chuyên mục

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Đứng chắc chân

Nhiều nhà phân tích thị trường đưa ra dự báo rằng xu hướng giá cả sắp tới sẽ nhích lên. Vậy chuyện này sẽ làm mảng bán lẻ ở xứ mình nở ra hay co lại?

Tin buồn