Điểm kết nối trong mạng lưới hậu cần ven đô
Những ngày tháng 5, Khu di tích lịch sử Rạch Già ở xã Hưng Long lắng đọng trong lễ giỗ tưởng niệm hơn 200 đồng bào, chiến sĩ hy sinh năm 1948. Giữa không gian trầm mặc bên dòng sông Cần Giuộc, câu chuyện về vùng đất từng là “lõm” căn cứ cách mạng của vành đai Tây Nam Sài Gòn ngày nào được người dân nơi đây nhắc lại đầy xúc động.
Rạch Già, trước đây còn gọi là Rạch Cầu Già, nằm sâu trong vùng sông nước ven đô, một bên là rừng dừa nước um tùm, một bên giáp sông Cần Giuộc. Nhờ địa hình thuận lợi cho giao thông đường thủy và che giấu lực lượng, nơi đây đã trở thành điểm kết nối quan trọng trong mạng lưới hậu cần, liên lạc của lực lượng cách mạng ở khu vực phía Nam Sài Gòn. Những “mạch ngầm” hậu cần ấy đã góp phần giữ vững phong trào đấu tranh ở vùng ven đô Sài Gòn, tạo nền tảng cho thắng lợi chung của dân tộc trong mùa Xuân 1975.
Chính vì vị trí quan trọng ấy, đầu năm 1948, thực dân Pháp liên tục mở nhiều cuộc càn quét nhằm triệt phá cơ sở cách mạng ở Hưng Long và vùng giáp ranh. Ngày 4-5-1948 (nhằm ngày 26-3 âm lịch, năm Mậu Tý), quân Pháp huy động lực lượng lớn tiến công vào khu vực Rạch Già, gây nên cuộc thảm sát khiến hơn 200 đồng bào, chiến sĩ hy sinh. Nhưng cũng từ mất mát đó, tinh thần yêu nước của người dân càng được hun đúc mạnh mẽ hơn. Không ít thanh niên địa phương hăng hái tham gia kháng chiến, góp sức cùng quân dân miền Nam đi đến ngày đất nước thống nhất.
Cựu chiến binh Phạm Hồng Thanh, đại diện gia đình chính sách xã Hưng Long, xúc động nói: “Máu của các thế hệ cha anh đã hòa vào lòng đất mẹ để hôm nay đất nước được nở hoa độc lập, kết trái tự do. Mỗi lần trở lại Rạch Già, chúng tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình và càng thấy mình phải sống xứng đáng hơn với sự hy sinh ấy”.
Đồng chí Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hưng Long, cho biết, sự kiện đau thương năm 1948 đã trở thành dấu mốc đặc biệt trong ký ức của nhiều thế hệ người dân địa phương. “Lễ giỗ bên cạnh việc tưởng nhớ những người đã ngã xuống, còn là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay”, đồng chí chia sẻ.
Nhiều đổi thay
Từ vùng căn cứ cách mạng từng chịu nhiều bom đạn, Hưng Long hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Khu di tích lịch sử Rạch Già được xây dựng khang trang với Đền tưởng niệm và Đình Hậu Mỹ, trở thành địa chỉ đỏ quen thuộc của người dân địa phương, đoàn viên, thanh niên và học sinh.
Mỗi năm, vào dịp lễ giỗ hay các ngày lễ lớn, nhiều trường học trên địa bàn tổ chức cho học sinh đến tham quan, tìm hiểu lịch sử địa phương. Những câu chuyện về sự hy sinh của đồng bào, chiến sĩ năm xưa không còn nằm khô khan trong sách vở mà được truyền lại sinh động qua lời kể của các cựu chiến binh và người dân.
Em Nguyễn Hoàng Minh, học sinh Trường THCS Hưng Long, chia sẻ: “Khi được đến khu di tích và nghe kể về cuộc thảm sát ở Rạch Già, em thêm hiểu hơn về lịch sử quê hương mình. Điều đó nhắc nhở chúng em phải học tập và sống thật tốt để xứng đáng với những hy sinh, mất mát của cha ông”.
Không chỉ chú trọng giáo dục truyền thống, xã Hưng Long còn có nhiều đổi thay trong phát triển kinh tế - xã hội. Những con đường đất năm nào nay đã được bê tông hóa, kết nối thuận tiện với các khu vực lân cận. Đời sống người dân ngày càng nâng cao, diện mạo nông thôn đổi mới rõ nét.
Năm 2023, xã Hưng Long được công nhận là xã An toàn khu, tiếp nối truyền thống cách mạng của vùng đất anh hùng. Song song đó, công tác “Đền ơn đáp nghĩa” luôn được địa phương duy trì thường xuyên thông qua các hoạt động chăm lo gia đình chính sách, người có công với cách mạng, tổ chức dâng hương tưởng niệm và tu bổ khu di tích.
Giữa nhịp sống đổi mới của vùng ven TPHCM hôm nay, Rạch Già vẫn lặng lẽ như một chứng nhân lịch sử. Nơi ấy không chỉ nhắc nhớ về một thời máu lửa, mà còn bồi đắp tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ mai sau.
