Theo Sở Xây dựng, tuyến đường sắt Hà Nội – TPHCM đi qua địa bàn thành phố dài hơn 23km (từ Km1703+300 đến Km1726+588), có 37 vị trí giao cắt đồng mức đường sắt – đường bộ. Trong đó, 35 đường ngang hợp pháp (29 vị trí có gác chắn, 6 vị trí có hệ thống cảnh báo hoặc cần chắn tự động) và 2 lối đi tự mở tại Km1705+500 (phường Tân Đông Hiệp) và Km1707+175 (phường Dĩ An). Trên tuyến còn có 5 nhà ga và 4 vị trí kết nối tín hiệu đường bộ – đường sắt.
Thời gian qua, UBND TPHCM ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo; Công an thành phố triển khai các phương án bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường sắt, tăng cường tuyên truyền pháp luật, xử lý vi phạm hành lang an toàn. Các địa phương rà soát, lập danh sách các trường hợp lấn chiếm, từng bước hoàn thiện hồ sơ quản lý đất dành cho đường sắt theo quy định.
Về xử lý lối đi tự mở, tại Km1711+750, thành phố đã đầu tư xây dựng đường ngang cảnh báo tự động có cần chắn và đưa vào khai thác từ năm 2023, thay thế lối đi tự phát.
Đối với Km1707+175, dự án xây dựng đường gom (dài khoảng 390–450m, tổng vốn dự kiến 34 tỷ đồng) đã được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030; trong thời gian chờ triển khai, địa phương tổ chức phân luồng, tăng cường cảnh báo, hạn chế xe tải nặng qua khu vực.
Tại Km1705+500, việc xóa lối đi tự mở gắn với dự án Khu đô thị mới số 4; trước mắt, địa phương lắp đặt bổ sung biển báo, đèn tín hiệu, vận động người dân thu hẹp lối đi để bảo đảm an toàn.
Sở Xây dựng cho biết đến nay, thành phố không phát sinh lối đi tự mở mới, các vị trí còn lại đều có phương án xử lý theo lộ trình. Tuy nhiên, trên địa bàn vẫn còn hàng chục trường hợp vi phạm hành lang an toàn và phạm vi bảo vệ công trình đường sắt; nhiều đoạn hàng rào xuống cấp, hư hỏng.
Sở Xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị quản lý hạ tầng đường sắt phối hợp xác định rõ ranh giới đất theo tọa độ, hoàn thiện hồ sơ pháp lý để địa phương xử lý dứt điểm vi phạm; đồng thời sớm duy tu, bổ sung hệ thống hàng rào bảo vệ, bảo đảm an toàn chạy tàu.
