Lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy: Giảm thủ tục, tăng hậu kiểm

Rút ngắn thời gian giải quyết, tiết kiệm chi phí

Tại bộ phận một cửa của Phòng Cảnh sát PCCC-CNCH (PC07, Công an TPHCM), nhiều người dân và doanh nghiệp đến làm thủ tục được cán bộ hướng dẫn về những thay đổi sau khi Công an TPHCM dừng tiếp nhận, giải quyết 3 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC.

Theo ông Nguyễn Bá Bảo, Phó Giám đốc Công ty TNHH Thương mại xuất nhập khẩu D&C VINA, việc cắt giảm các thủ tục không còn phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp giảm hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết và tiết kiệm chi phí. Theo ông Bảo, cùng với cải cách thủ tục hành chính, việc đẩy mạnh số hóa quy trình giải quyết hồ sơ đã giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi có thể nộp hồ sơ, theo dõi quá trình xử lý và nhận kết quả trên môi trường điện tử, giảm đáng kể thời gian đi lại cũng như các chi phí phát sinh.

Khi cần bổ sung hồ sơ, cán bộ tại bộ phận một cửa cũng hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp hoàn thiện đúng quy định. Ông Nguyễn Bá Bảo đánh giá đây là tín hiệu tích cực, góp phần tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng hơn, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động nâng cao chất lượng quản trị và tuân thủ các quy định về an toàn PCCC.

Nhiều người dân đến làm thủ tục cũng bày tỏ sự đồng tình với việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, cho rằng đây là bước cải cách cần thiết để tạo thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Không giảm yêu cầu an toàn

Theo ThS Huỳnh Minh Châu, chuyên gia trong lĩnh vực xe máy điện và ô tô, chính sách mới không làm giảm yêu cầu về PCCC mà thay đổi phương thức quản lý, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm. Theo đó, trách nhiệm được đặt nhiều hơn vào chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu và đơn vị vận hành công trình, trong khi cơ quan quản lý tập trung nguồn lực cho công tác hậu kiểm. Ông Châu cho rằng mô hình này giúp doanh nghiệp chủ động hơn, giảm chi phí tuân thủ và khuyến khích đầu tư cho quản trị rủi ro. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ đạt được khi doanh nghiệp tự giác chấp hành các quy chuẩn kỹ thuật và cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm chặt chẽ.

Luật sư Đoàn Thị Hồng Linh, Đoàn Luật sư TPHCM, cho rằng, mục tiêu của cải cách là thay đổi phương thức quản lý chứ không hạ thấp tiêu chuẩn an toàn. Khi không còn cơ chế tiền kiểm, chủ đầu tư phải tuyệt đối tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật từ khâu thiết kế, thi công đến vận hành; chủ động tổ chức nghiệm thu nội bộ, lưu giữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật để phục vụ công tác hậu kiểm cũng như làm căn cứ pháp lý khi cần thiết. Theo luật sư Đoàn Thị Hồng Linh, nếu công trình không đáp ứng yêu cầu về PCCC dẫn đến cháy, nổ, các chủ thể liên quan như chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công, giám sát hoặc vận hành vẫn phải chịu trách nhiệm hành chính, bồi thường dân sự, thậm chí trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Các chuyên gia cũng lưu ý, cùng với lợi ích về cải thiện môi trường đầu tư, chính sách mới đặt ra không ít thách thức. Trên thực tế vẫn có nguy cơ một số doanh nghiệp cắt giảm chi phí cho hệ thống PCCC, sử dụng vật liệu không đạt chuẩn hoặc đưa công trình vào hoạt động khi chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn. Vì vậy, công tác hậu kiểm cần được tổ chức theo mức độ rủi ro, ưu tiên các công trình có nguy cơ cháy, nổ cao.

Đối với người dân, theo luật sư Đoàn Thị Hồng Linh, khi lựa chọn mua, thuê hoặc sử dụng công trình, cần quan tâm nhiều hơn đến tình trạng an toàn thực tế thay vì chỉ dựa vào việc công trình đã được nghiệm thu. Người dân nên chú ý đến việc bảo trì hệ thống PCCC, báo cháy, lối thoát hiểm.

Việc bãi bỏ 3 thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC là bước cải cách nhằm hiện thực hóa chủ trương phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính của Chính phủ, hướng đến nền hành chính phục vụ, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đây không phải là nới lỏng các tiêu chuẩn về an toàn mà là sự thay đổi phương thức quản lý, trong đó trách nhiệm được đặt nhiều hơn vào doanh nghiệp, còn cơ quan quản lý chuyển trọng tâm sang hậu kiểm, giám sát theo rủi ro và xử lý nghiêm vi phạm.