Hội thảo do đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, chủ trì.
Tham gia điều hành hội thảo có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia; đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM.
Cùng dự có các đồng chí: Lê Thị Thu Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ; Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7; Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7; Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM; cùng các nhân chứng lịch sử, chuyên gia, nhà khoa học, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, các câu lạc bộ truyền thống kháng chiến khối vũ trang biệt động và thân nhân các gia đình liệt sĩ hy sinh trong Chiến dịch Mậu Thân 1968.
Phát biểu định hướng hội thảo, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, đây không chỉ là hội thảo khoa học mà còn là dịp để làm sáng tỏ những sự thật lịch sử còn chưa được giải đáp trọn vẹn; thể hiện sâu sắc đạo lý đền ơn đáp nghĩa, lòng biết ơn của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, sau ngày đất nước thống nhất, từ năm 1978 đến năm 1983, Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán được giải tỏa, quy hoạch, cải tạo để xây dựng Công viên Lê Thị Riêng. Trong quá trình thi công san lấp, các lực lượng đã phát hiện một số dấu tích và hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, việc san lấp đã làm thay đổi hoàn toàn địa hình.
Năm 1995, các cơ quan chức năng đã nỗ lực tổ chức khảo sát, quy tập nhưng do hạn chế về phương tiện kỹ thuật chuyên dùng, công nghệ và đặc biệt là thiếu thông tin tư liệu nên việc tìm kiếm chưa đạt kết quả như mong muốn.
Thời gian gần đây, nhiều tài liệu quân sự và hình ảnh của phía Hoa Kỳ liên quan đến trận đánh năm 1968 đã được giải mật, cung cấp cho Việt Nam. Cùng với dữ liệu lịch sử, sơ đồ quân sự, hình ảnh tư liệu, lời kể của nhân chứng lịch sử, sự phối hợp của nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ và Bộ Tư lệnh TPHCM, hồ sơ về khu vực nghi có mộ tập thể liệt sĩ tiếp tục được củng cố, có thêm những cơ sở thực tiễn quý giá.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, cả nước đang thực hiện những ngày tháng cao điểm của chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Mỗi thông tin được kiểm chứng, mỗi tư liệu được đối chiếu, mỗi ký ức được nhắc lại đều có ý nghĩa đặc biệt, với mong muốn sớm đón các anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ, quê hương và đồng đội.
Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, thống nhất 3 nội dung trọng tâm trước khi có thể bước vào giai đoạn khai quật thực địa. Trước hết, cần rà soát, đánh giá toàn diện, cẩn trọng, chặt chẽ về lịch sử, khoa học, pháp lý và thực tiễn; bảo đảm tính chính xác, tính liên kết và độ tin cậy của toàn bộ nguồn thông tin, tài liệu, hồ sơ đã được giải mật.
Bên cạnh đó, cần làm rõ quy mô, phạm vi, đặc điểm và khả năng tồn tại khu mộ tập thể sau gần 60 năm. Khi đủ cơ sở khẳng định, cần thống nhất phương án thăm dò, khai quật, kết hợp phương pháp truyền thống với công nghệ hiện đại, phát huy hiệu quả của radar xuyên đất, các nguồn dữ liệu và nhân chứng lịch sử,... nhằm bảo đảm công tác tìm kiếm đạt độ chính xác cao nhất.
Từ kết quả thảo luận tại hội thảo, Phó Thủ tướng đề nghị đề xuất phương án cụ thể, thống nhất cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các lực lượng trong xác định vị trí tìm kiếm, khai quật, quy tập hài cốt liệt sĩ trên thực địa; bảo đảm khoa học, thận trọng, an toàn, tỉ mỉ, kỹ lưỡng, đúng quy trình, quy định.
Phó Thủ tướng mong muốn, với lòng biết ơn vô hạn cùng sự tham gia trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, hội thảo sẽ đạt kết quả tốt đẹp, giúp Ban Chỉ đạo 515 có thêm cơ sở để tiến hành khai quật, tìm kiếm, sớm đón các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương.
Sau phần phát biểu định hướng, các đại biểu tiếp tục thảo luận về việc xác định tọa độ, đặc điểm hiện trạng khu vực chôn cất; dự báo số lượng hài cốt liệt sĩ; xác định phiên hiệu đơn vị chiến đấu, thời gian hy sinh và danh tính liệt sĩ.
