Hành khách đi metro, xe buýt tăng mạnh
Ghi nhận những ngày qua, tại tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) nhiều nhà ga thường xuyên đông người, khu vực soát vé xuất hiện tình trạng xếp hàng, trong khi bên trong các toa tàu có mật độ hành khách cao. Chị Nguyễn Ngọc Nguyên (ngụ phường Phước Long, nhân viên văn phòng), chia sẻ: "Giá xăng liên tục tăng là một trong những nguyên nhân buộc tôi phải thay đổi thói quen đi lại. Việc chuyển sang sử dụng metro và xe buýt không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn thoải mái hơn khi di chuyển trong điều kiện thời tiết nắng nóng và tình trạng ùn tắc giao thông. Thời gian đi lại được rút ngắn đáng kể khi kết hợp các phương tiện công cộng, đồng thời giảm đáng kể tiền xăng khi sử dụng xe máy ít hơn".
ẢNH: HOÀNG HÙNG
Cùng với metro và xe buýt, các phương tiện giao thông xanh như xe máy điện, xe đạp điện và xe đạp công cộng ngày càng phổ biến. Lượng người sử dụng xe đạp công cộng, đăng ký vé xe buýt theo tháng gia tăng đáng kể trong gần một tháng qua.
Theo Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TPHCM (Sở Xây dựng), từ đầu tháng 3 đến nay, số lượng hành khách sử dụng metro và xe buýt khoảng 340.000 lượt/ngày, tăng 35% so với cuối tháng 2 và tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025. Trước xu hướng này, ngành giao thông thành phố đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.
Ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TPHCM, cho biết, trung tâm rà soát, điều chỉnh mạng lưới tuyến, đồng bộ tần suất hoạt động kết nối giữa metro và xe buýt. Thông tin lộ trình được cập nhật trên các nền tảng số như MultiGo, giúp người dân dễ dàng tra cứu. Hệ thống thanh toán không tiền mặt tiếp tục mở rộng với mã QR, ví điện tử, thẻ ngân hàng.
Hạ tầng bến bãi, trạm trung chuyển, nhà chờ được nâng cấp theo hướng hiện đại. Các chương trình khuyến khích như “Thứ sáu 0 đồng” cùng hoạt động truyền thông hướng đến sinh viên, công nhân, nhân viên văn phòng, tiếp tục góp phần hình thành thói quen sử dụng giao thông công cộng.
Đẩy nhanh đầu tư
Nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng giao thông công cộng, TPHCM đang đẩy nhanh phát triển mạnh hạ tầng phục vụ. Theo Sở Xây dựng TPHCM, sở đang rà soát công suất điện từng khu vực để bố trí trạm sạc phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dùng xe điện. Ông Võ Khánh Hưng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, tính đến ngày 23-3, thành phố đã công bố 222 vị trí đặt tủ đổi pin xe máy điện tại nhiều khu dân cư đông đúc, góp phần gia tăng độ phủ hạ tầng.
Đối với ô tô điện, toàn thành phố có khoảng 1.000 trạm sạc, trong đó V-Green vận hành 900 trạm với hơn 9.400 trụ sạc và gần 14.800 cổng sạc. Tuy nhiên, theo ông Võ Khánh Hưng, so với tiêu chuẩn quốc tế, nhu cầu trụ sạc vẫn còn thiếu, thành phố dự kiến bổ sung thêm ít nhất 1.500 trụ sạc nhanh.
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng TPHCM thông tin, thành phố cũng khai thác quỹ đất tại 19 bến bãi xe buýt (gần 110.000m2) để đầu tư trạm sạc, trong đó hơn 25.000m2 sẽ đấu giá cho thuê. Các trụ sạc sử dụng chuẩn CCS2, phần mềm mở, ưu tiên phục vụ xe buýt điện vào ban đêm và chia sẻ cho nhiều phương tiện.
Trong năm nay, thành phố đặt mục tiêu lắp đặt khoảng 20.000 tủ đổi pin xe máy điện, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Các hệ thống này được yêu cầu dùng chung, tương thích nhiều hãng, tối ưu hiệu quả khai thác. Trước đó, thành phố đã có hơn 300 trạm sạc và tủ đổi pin, dự kiến tăng mạnh lên hàng ngàn điểm trong thời gian ngắn.
Về dài hạn, TPHCM định hướng chuyển đổi mạnh mẽ phương tiện giao thông. Hiện có hơn 39.500 ô tô điện và gần 87.000 xe máy điện. Theo kế hoạch, đến năm 2030, số xe máy điện có thể đạt khoảng 1,2 triệu xe, kéo theo nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và điểm đổi pin. Đặc biệt, thành phố đặt mục tiêu 100% xe buýt sử dụng năng lượng xanh vào năm 2030, đồng thời chuyển đổi dần xe công nghệ sang xe điện từ năm 2029.
Song song đó, thành phố xây dựng lộ trình kiểm soát khí thải, dự kiến thiết lập vùng phát thải thấp từ năm 2027, tiến tới hạn chế và cấm xe xăng lưu thông trong khu trung tâm. Các chính sách hỗ trợ như miễn tiền thuê đất, giảm thuế, phí đang được đề xuất nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng.
Theo TS Phan Lê Bình, Trưởng Đại diện Văn phòng Tư vấn OCG Nhật Bản (đơn vị tư vấn toàn cầu trong lĩnh vực xây dựng, nghiên cứu khả thi, quản lý dự án giao thông...), TPHCM có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình giao thông xanh, lấy vận tải công cộng làm trụ cột, kết hợp với xe điện và xe đạp.
Đây không chỉ là giải pháp giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống, thúc đẩy du lịch đô thị. Xu hướng chuyển sang xe điện là tất yếu, nhất là khi thành phố đang hướng tới thí điểm các khu vực phát thải thấp (LEZ) tại khu trung tâm. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần giải quyết bài toán hạ tầng, đặc biệt là hệ thống trạm sạc và công nghệ pin.
