Dư địa lớn, cạnh tranh mạnh
Theo dự báo của Công ty Nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ đạt khoảng 171,4 tỷ USD trong năm 2026 và tăng lên 217,4 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 4,87%. Mordor Intelligence cho rằng, quá trình đô thị hóa, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng được xem là những động lực chính thúc đẩy thị trường tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới.
Dư địa tăng trưởng thị trường lớn đã và đang khiến Việt Nam tiếp tục được các tập đoàn bán lẻ quốc tế quan tâm. Theo Bộ Công thương, nhiều doanh nghiệp ngoại như Central Retail, Aeon, Lotte Mart hay MM Mega Market đều đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Riêng Central Retail hiện sở hữu khoảng 330 siêu thị và cửa hàng, dự kiến đầu tư thêm 1,38-1,44 tỷ USD đến năm 2027. Trong khi đó, Aeon đặt mục tiêu tăng gấp ba quy mô hoạt động vào năm 2030, với kế hoạch đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD trong 10 năm tới.
Bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, cho biết, việc các tập đoàn bán lẻ quốc tế liên tục mở rộng đầu tư là tín hiệu cho thấy Việt Nam vẫn được đánh giá là thị trường giàu tiềm năng. Tuy nhiên, điều này cũng đặt doanh nghiệp bán lẻ trong nước trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, buộc họ phải thay đổi để giữ vững thị phần trên sân nhà. “Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh về giá bán hay quy mô hệ thống, thì hiện nay cạnh tranh đã chuyển sang năng lực quản trị và chất lượng trải nghiệm khách hàng”, bà Trần Thị Phương Lan nhận định.
Tăng tốc đổi mới để giữ thị phần
Trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các tập đoàn bán lẻ quốc tế, nhiều doanh nghiệp trong nước đã tăng tốc tái cấu trúc để thích ứng với thị trường. Thay vì mở rộng quy mô, nhà bán lẻ nội ngày càng chú trọng đầu tư vào trải nghiệm mua sắm, đa dạng hóa mô hình kinh doanh và phát triển các kênh bán hàng đa nền tảng nhằm đáp ứng sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.
Một trong những doanh nghiệp đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi là Saigon Co.op. Với hơn 800 điểm bán cùng 10 mô hình bán lẻ hiện đại, doanh nghiệp này đang triển khai chiến lược đổi mới trên toàn hệ thống, từ không gian mua sắm, danh mục hàng hóa đến mô hình vận hành và trải nghiệm khách hàng. Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết: “Chúng tôi không chỉ tinh chỉnh nhận diện thương hiệu và chiến lược kinh doanh mà còn rà soát toàn bộ hệ thống bán lẻ, từ danh mục hàng hóa, không gian mua sắm đến hành trình trải nghiệm của khách hàng để nâng cấp toàn diện, mang đến trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng”. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, Saigon Co.op liên tục nâng cấp nhiều cửa hàng Co.op Food, tìm kiếm thêm mặt bằng tại TPHCM, Hà Nội và Cần Thơ để mở rộng mạng lưới tại các khu dân cư. Các tiêu chí lựa chọn đều hướng đến vị trí có mật độ dân cư cao như khu dân cư, khối đế thương mại, shophouse, gần chợ, trường học, khu văn phòng và các trục giao thông thuận tiện... cho thấy định hướng đưa điểm bán đến gần hơn với nhu cầu mua sắm hàng ngày của người dân.
Cùng với việc mở thêm cửa hàng, nhiều điểm bán hiện hữu như Co.op Food Tam Phú, Co.op Food đường Trần Trọng Cung và Co.op Food đường Nguyễn Thị Định tại TPHCM… cũng được nâng cấp theo hướng hiện đại hơn. Không gian mua sắm được bố trí thông thoáng, lối đi rộng, quầy kệ sắp xếp khoa học, giúp khách hàng dễ tiếp cận nhóm hàng tươi sống và tiêu dùng thiết yếu. Các chương trình dành cho khách hàng thành viên như nhân đôi điểm thưởng, tặng phiếu mua hàng, giảm giá và khuyến mãi được triển khai liên tục nhằm gia tăng giá trị trong mỗi lần mua sắm.
Đáng chú ý, chiến lược đổi mới của Saigon Co.op không dừng ở việc nâng cấp hệ thống bán lẻ mà còn hướng tới xây dựng một chuỗi cung ứng hàng Việt bền vững. Với mạng lưới hơn 800 điểm bán, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng đầu ra cho đặc sản vùng miền, sản phẩm OCOP (chương trình Mỗi xã một sản phẩm), hàng của hợp tác xã và doanh nghiệp trong nước. Song song đó, Saigon Co.op cũng nâng cao các tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp, ưu tiên sản phẩm có chất lượng ổn định, nguồn gốc minh bạch, cải tiến bao bì và thân thiện môi trường. Doanh nghiệp đồng thời phối hợp với các địa phương và hợp tác xã để mở rộng vùng nguyên liệu, hình thành nguồn cung ổn định và từng bước thúc đẩy tiêu dùng xanh.
Theo bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam, dù phải cạnh tranh với nhiều tập đoàn bán lẻ quốc tế, doanh nghiệp trong nước vẫn cơ bản giữ được vị thế trên thị trường. Kết quả này không đến từ lợi thế sẵn có mà là quá trình liên tục đổi mới, từ quản trị doanh nghiệp, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đến cải tạo không gian mua sắm, đa dạng chương trình chăm sóc khách hàng để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người tiêu dùng. Theo bà Trần Thị Phương Lan, doanh nghiệp bán lẻ trong nước cần tiếp tục phát huy lợi thế sẵn có, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh bởi đây sẽ là nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn tới.
