Không số hóa cơ học quy trình cũ
Ngày 28-5, tham luận với chủ đề “Kinh nghiệm ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND TP Hà Nội” tại Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nêu rõ, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới phương thức hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị.
Nhận thức sâu sắc vai trò của chuyển đổi số, ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2031, Đoàn ĐBQH và HĐND TP Hà Nội đã triển khai Đề án chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Khối cơ quan dân cử thành phố giai đoạn 2026 - 2031, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời xây dựng Kho cơ sở dữ liệu dùng chung của Đoàn ĐBQH và HĐND các cấp.
“Quan điểm xuyên suốt là chuyển đổi số không đơn thuần ứng dụng công nghệ, mà là đổi mới toàn diện tư duy quản trị phương thức điều hành và cách thức phục vụ nhân dân, chuyển từ quản trị theo kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu, công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm”, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội nhấn mạnh. Đồng thời cho biết, TP Hà Nội xác định không “số hóa cơ học” các quy trình cũ, mà tiến hành tái cấu trúc toàn diện quy trình nghiệp vụ. Các hệ thống quản lý văn bản, điều hành, theo dõi nhiệm vụ và phòng họp không giấy tờ được tích hợp trên một nền tảng điều hành tập trung.
Hiện nay, Đoàn ĐBQH và HĐND TP Hà Nội đã vận hành nền tảng điều hành tập trung tích hợp 9 phân hệ phần mềm cốt lõi trên hệ thống xác thực tập trung, triển khai tới 126 HĐND xã, phường với hơn 3.200 tài khoản sử dụng. Nền tảng này cho phép xử lý toàn bộ văn bản, lịch công tác, theo dõi nhiệm vụ và đánh giá tiến độ công việc trên một giao diện thống nhất, góp phần chuẩn hóa hoạt động của cơ quan dân cử theo hướng hiện đại.
Đối với Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, nền tảng còn hỗ trợ hiệu quả công tác lập pháp thông qua số hóa quy trình lấy ý kiến xây dựng luật, giúp tổng hợp và phân tích nhanh ý kiến cử tri, chuyên gia và cơ quan quản lý. Song song với đó, Hà Nội đang phối hợp với các tập đoàn công nghệ lớn để xây dựng hệ sinh thái công nghệ đồng bộ, bảo mật cao, hướng tới mục tiêu 100% hồ sơ công việc được xử lý hoàn toàn trên môi trường số và có sự kết nối trực tiếp với người dân.
Hướng tới hệ sinh thái dân cử thông minh
Bên cạnh những kết quả bước đầu, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội cũng chỉ ra một số khó khăn trong quá trình thực hiện. Hiện chưa có khung kiến trúc riêng cho hoạt động của Đoàn ĐBQH và HĐND số; dữ liệu còn phân tán, việc kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chưa đồng bộ; các công cụ hỗ trợ đại biểu ứng dụng AI chưa thực sự hoàn thiện; hệ thống quy định pháp lý cho hoạt động dân cử trên môi trường số vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa đồng bộ.
Xác định công tác chuyển đổi số trong khối cơ quan dân cử là một bài toán khó, mang tính đặc thù cao và không có hình mẫu để sao chép, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội nêu rõ lộ trình của Hà Nội được phân kỳ rõ ràng. Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2030 tập trung chuẩn hóa nền tảng, hoàn thiện quản trị dựa trên dữ liệu; giai đoạn 2031- 2035 hướng tới mô hình "Mặc định số", trong đó dữ liệu trở thành nền tảng cho mọi điều hành. “Tầm nhìn đến năm 2045 hướng tới một hệ sinh thái dân cử thông minh, nơi công nghệ AI sẽ mô phỏng, dự báo chính xác các tác động kinh tế - xã hội của chính sách trước khi đại biểu bấm nút thông qua tại nghị trường”, bà Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh.
Để mô hình chuyển đổi số phát huy tối đa hiệu quả, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội đề xuất với Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan chức năng cần sớm ban hành khung kiến trúc tổng thể cho hoạt động ĐBQH và HĐND trên phạm vi toàn quốc để bảo đảm thống nhất trong triển khai liên thông dữ liệu và kết nối điều hành từ Trung ương tới địa phương; xây dựng trung tâm điều hành thông minh IOC của Quốc hội với các địa phương.
Bên cạnh đó, cần xây dựng kho tri thức lập pháp số phục vụ đại biểu Quốc hội và HĐND trong nghiên cứu, phản biện và xây dựng chính sách; xây dựng kho dữ liệu dùng chung của hệ thống cơ quan dân cử toàn quốc, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa khối hành pháp và cơ quan dân cử; chuyển giao, triển khai đồng bộ các nền tảng số dùng chung của Quốc hội tới các địa phương để bảo đảm tính liên thông.
