Đây là nội dung đáng chú ý trong Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15-5.
Cụ thể, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng có thể bị phạt tiền từ 3 triệu đến 5 triệu đồng và người vi phạm còn có thể bị buộc tiêu hủy sản phẩm.
Người hút và những người “liên quan gián tiếp” cũng có thể bị xử phạt. Chẳng hạn, cá nhân hoặc tổ chức quản lý địa điểm mà để người khác sử dụng thuốc lá điện tử có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng. Điều này đồng nghĩa với việc các quán cà phê, nhà hàng, ký túc xá hay thậm chí văn phòng làm việc sẽ phải chú ý hơn trong việc kiểm soát hành vi hút thuốc của khách hoặc nhân viên.
Nghị định cũng tiếp tục siết các hành vi quen thuộc liên quan đến thuốc lá truyền thống. Người hút thuốc lá tại những nơi đã có quy định cấm sẽ bị xử phạt từ 2 trăm ngàn đồng đến 5 trăm ngàn đồng.
Ngoài ra, trách nhiệm của đơn vị quản lý địa điểm cũng được đặt ra rõ ràng. Nếu một nơi thuộc diện cấm hút thuốc mà không treo biển “cấm hút thuốc lá” hoặc không có ký hiệu rõ ràng, hoặc có quy định nhưng không tổ chức thực hiện, không nhắc nhở, kiểm tra hay đôn đốc để mọi người tuân thủ, thì có thể bị phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Đối với những nơi được phép bố trí khu vực riêng cho người hút thuốc, pháp luật cũng yêu cầu phải đảm bảo đầy đủ điều kiện. Nếu khu vực này không có phòng riêng hoặc không có hệ thống thông khí tách biệt với khu không hút thuốc; không có dụng cụ để chứa tàn thuốc; không có biển báo rõ ràng, dễ nhìn; hoặc không trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy, thì mức phạt sẽ cao hơn, từ 5 triệu đến 10 triệu đồng.
Các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh, quảng cáo thuốc lá, kể cả trên môi trường mạng, đều được bổ sung chế tài rõ ràng hơn, nhằm hạn chế tình trạng buôn bán, tiếp cận sản phẩm qua mạng xã hội. Cụ thể, phạt tiền từ 1 triệu đến 3 triệu đồng đối với hành vi không có biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi tại điểm bán của đại lý. Hành vi bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi; bán, cung cấp thuốc lá không ghi nhãn, không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá theo quy định của pháp luật cũng bị phạt tiền từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Tháng 11-2024 Quốc hội ban hành Nghị quyết 173/2024/QH15, thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025. Có nghĩa thuốc lá điện tử sẽ được coi là mặt hàng cấm tại Việt Nam.
Tuy nhiên, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử chưa có quy định về chế tài xử phạt. Sự ra đời của Nghị định 90/2026/NĐ-CP có thể xem là sự “lấp khoảng trống” này. Lần đầu tiên, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử được quy định rõ mức phạt, với khung từ 3 đến 5 triệu đồng.
