Góp từng món phế liệu
Chiều muộn, tại “Ngôi nhà xanh” đặt ở hẻm 67, khu phố Phước Đức (phường Bà Rịa), vài em nhỏ mang chai nhựa, vỏ lon nước giải khát và bìa carton đến bỏ vào từng ngăn đã được ghi sẵn. Không cần ai nhắc, các em tự phân loại rồi nhanh chóng chạy đi chơi như vừa hoàn thành một việc quen thuộc. Chỉ vài phút sau, một người phụ nữ đi chợ về cũng dừng xe, lấy trong giỏ ra mấy chai nhựa đã rửa sạch rồi bỏ vào “Ngôi nhà xanh”. Những việc làm nhỏ ấy diễn ra lặng lẽ mỗi ngày, góp nên nguồn quỹ giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn.
Bà Đinh Kim Lừng, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ khu phố Phước Đức, cho biết, mô hình được duy trì từ năm 2017. Những ngày đầu, hội viên phải đến từng hộ dân vận động thu gom phế liệu, hướng dẫn cách phân loại. Sau nhiều năm, việc làm ấy đã trở thành thói quen của nhiều gia đình.
“Điều chúng tôi vui nhất là trẻ con cũng biết phân loại rác. Có cháu thấy người lớn bỏ nhầm còn nhắc. Khi ý thức được hình thành từ nhỏ thì sau này việc giữ gìn môi trường sẽ trở thành điều tự nhiên”, bà Lừng chia sẻ.
Việc giữ lại phế liệu cũng trở thành nếp sinh hoạt của nhiều hộ dân tại khu phố Long Kiên. Trong căn bếp của bà Phạm Thị Lan (62 tuổi), bên cạnh thùng rác sinh hoạt luôn có thêm một bao lớn để đựng chai nhựa, vỏ lon và giấy vụn.
“Ngày trước nhà có phế liệu gì cũng bỏ chung, giờ thì mọi người ý thức để riêng, đầy bao là tôi mang xuống bỏ vào “Ngôi nhà xanh”. Nhà cửa gọn hơn mà mình cũng góp được chút ít giúp người khó khăn”, bà Lan nói.
Mỗi tuần, bà Lan lại đưa phế liệu ra “Ngôi nhà xanh”, có khi chỉ vài chai nhựa, lon nước... khoảng 1-2 kg. Dù vậy, bà Lan vẫn đều đặn duy trì nhiều năm như một việc làm quen thuộc.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Cúc, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Bà Rịa, giá trị lớn nhất của mô hình là hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn, giảm lượng rác thải ra môi trường và lan tỏa tinh thần sẻ chia trong cộng đồng. Tại phường Vũng Tàu, mô hình “Ngôi nhà xanh” được duy trì tại 12 khu phố. Riêng khu phố 22 triển khai mô hình từ năm 2025.
“Có đợt bán phế liệu chỉ thu khoảng 60.000 đồng, nhưng nhiều lần góp lại, cả năm cũng được 7-8 triệu đồng. Từ nguồn quỹ này, khu phố vận động thêm các nhà hảo tâm để chăm lo khoảng 100 phần quà cho người khó khăn”, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Bí thư Chi bộ khu phố 22, cho biết.
Tạo "vòng đời thứ 2" cho phế liệu
Mỗi chai nhựa hay vỏ lon chỉ đáng vài trăm đồng nhưng khi được hàng trăm hộ dân cùng giữ lại và mang đến “Ngôi nhà xanh”, những món đồ tưởng là bỏ đi lại trở thành nguồn quỹ giúp đỡ những người cần sẻ chia.
Bà Phan Thị Mai (64 tuổi, khu phố Phước Đức, phường Bà Rịa) là một trong những người nhiều năm được hỗ trợ từ nguồn quỹ này. Bà làm nghề bán rau, một mình nuôi con gái mắc bệnh tâm thần cùng 4 cháu nhỏ nên cuộc sống luôn thiếu trước hụt sau.
Mỗi dịp cuối năm, gia đình bà đều nhận được phần quà trị giá khoảng 500.000 đồng gồm gạo, dầu ăn, nước mắm, mì tôm và các nhu yếu phẩm. “Mỗi lần các cô mang quà đến, tôi vui và xúc động lắm”, bà Mai xúc động cho biết.
Ở khu phố 22 (phường Vũng Tàu), em Nguyễn Ngọc Hà là một trong những học sinh được nhận học bổng từ nguồn quỹ này. Bố mẹ ly hôn, cuộc sống còn nhiều khó khăn nên mỗi suất học bổng đều giúp em có thêm điều kiện mua sách vở, đồ dùng học tập để tiếp tục đến trường.
“Em biết số tiền này được góp từ những chai nhựa, lon nước mọi người mang đến “Ngôi nhà xanh”. Em sẽ cố gắng học thật tốt để không phụ tấm lòng của mọi người", Nguyễn Ngọc Hà chia sẻ.
Theo bà Trịnh Thị Thu Hằng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Vũng Tàu, mỗi chai nhựa, lon nước sau khi được bán đều góp vào quỹ an sinh của địa phương. Hàng năm, từ nguồn quỹ này, phường trao 36 suất học bổng, tặng tập vở cho khoảng 100 học sinh và hỗ trợ 28 hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí khoảng 52 triệu đồng.
Chiều xuống, vẫn có người ghé “Ngôi nhà xanh”, nhẹ nhàng bỏ vào đó vài chai nhựa hay xấp giấy cũ trước khi trở về nhà. Đó cũng là cách những “Ngôi nhà xanh” đang âm thầm lan tỏa lối sống xanh, biến hành động phân loại rác thành một nét đẹp văn hóa trong cộng đồng và nối dài yêu thương mỗi ngày từ những việc làm nhỏ nhất.
Hiện toàn phường Bà Rịa có 21 “Ngôi nhà xanh”. Từ đầu năm 2026 đến nay, mô hình thu hơn 14,4 triệu đồng từ bán phế liệu. Toàn bộ số tiền được dùng để trao học bổng, mua thẻ bảo hiểm y tế, hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và thăm hỏi hội viên đau ốm trên địa bàn.
